Мәзір
АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫН МЕХАНИКАЛАНДЫРУ ЖӘНЕ ЭЛЕКТРЛЕНДІРУ

МАШИНАЛЫҚ КӨРУДІ ҚОЛДАНА ОТЫРЫП, АЛМА ЖЕМІСТЕРІНІҢ САПА КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ ӘДІСІНІҢ НЕГІЗДЕМЕСІ

А.Н. Нуртулеуов 1 , А.К. Молдажанов 1 , А.Т. Кулмахамбетова* 2 , Д.А. Зинченко 1

1 Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті; 2 Казахский национальный аграрный исследовательский университет

doi.org/10.37884/4-2021/11 Бет. 95-106 Қабылданды 14.03.2022 Жарияланды 30.12.2021

Аңдатпа

Мақалада алманың сапа көрсеткіштерін анықтау әдістері мен алгоритмдерінің негіздемесімен, оларды әрі қарайта санаттарға сұрыптау үшін машиналық көруді қолдану қарастырылған. Стандарттарға сәйкес сапаның негізгі көрсеткіштері оның сыртқы түрі (түсі), көлемі (мөлшері), салмағы мен пішіні болып табылады.

Суретті алу және өңдеу алгоритмі мен бағдарламасының жұмысқа қабілеттілігін зерттеу, сондай-ақ оның сапа көрсеткіштерін бағалауға тән белгілерін есептеу үшін эксперименттік автоматтандырылған қондырғы (АҚ) әзірленді және дайындалды, оның негізгі компоненттері оптикалық камера, тензометриялық датчик және Raspberry Pi4 микрокомпьютері болып табылады, және осының негізінде осы қондырғы құрылды.

Зерттеулер нәтижесінде сапаның негізгі стандарттарын анықтау ең заманауи және өзекті шешімі, ол оптикалық-электронды әдістері арқылы сұрыптау процесін автоматтандыру болып табылатыны анықталды, атап айтқанда машиналық көру құралдарын қолдана отырып.

Статистикалық өңдеу нәтижелері қолмен өлшеу және АҚ-да өлшеу кезінде диаметрлердің мәні аздап ерекшеленетінін, таразыда қолмен өлшеу кезінде алма массасының мәні және автоматтандырылған әдіспен АҚ-да өлшенген шамалар іс жүзінде сәйкес келетінін, салыстырмалы қателік 0,8% - дан аспайтынын көрсетті. Алманың сапа көрсеткіштерін анықтауда машиналық көруді қолданудың үлкен артықшылығы-алманың түс үлесін анықтауға нақты мүмкіндігі бар және бұл көрсеткіш сату құнына әсер ететін маңызды сапа көрсеткіштерінің бірі болып табылады.

алма, алгоритм, бағдарлама, эксперимент, көрсеткіштер, статистика, автоматтандыру, орнату, машиналық көру, түсіру құрылғысы.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. «An indirect approach for egg weight sorting using image processing» Alikhanov, J., Penchev, S.M., Georgieva, T.D., Moldazhanov, A., Shynybay, Z., Daskalov, P.I. - Источник: Scopus.
  2. 2. «Результаты исследований автоматизированной установки для определения показателей качества яиц» - Алиханов Д.М., Молдажанов А.К., Кулмахамбетова А.Т., Шыныбай Ж.С. - Алматы, 2019.Источник - Ізденістер, № 2 исследования, нəтижелер 2019 результаты.
  3. 3. ГОСТ 34314-2017 Яблоки свежие, реализуемые в розничной торговле. Технические условия.
  4. 4. https://docs.opencv.org/4.x/d7/d4d/tutorial_py_thresholding.html
  5. 5. https://robotclass.ru/tutorials/opencv-python-find-contours/
  6. 6. ГОСТ 27572-2017 Яблоки свежие для промышленной переработки.
  7. 7. Adel A. Kader, Sonya Rosa Rolle, 2004. The role of post-harvest management in assuring the quality and safety of horticultural produce. FAO Agricultural Services Bulletin no.152.
  8. 8. Căsăndroiu T., 1998. Processes and machinery for sorting potatoes, fruit and vegetables. PAIDEIA Publishing, Bucharest.
  9. 9. Gheorghe A., 1979. Maintaining the quality of fresh fruits and vegetables. Ed.Tehnica, Bucharest. Э.
  10. 10. Калинин В,. Python для сложных задач. Наука о данных и машинное обучение. Изд: Питер. С- 576, ISBN 978-5-4461-0914-2, 978-5-496 -03068-748

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2021. МАШИНАЛЫҚ КӨРУДІ ҚОЛДАНА ОТЫРЫП, АЛМА ЖЕМІСТЕРІНІҢ САПА КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ ӘДІСІНІҢ НЕГІЗДЕМЕСІ. Izdenister natigeler. 4 (92) (Dec. 2021), 95–106. DOI:https://doi.org/10.37884/4-2021/11.
(1)МАШИНАЛЫҚ КӨРУДІ ҚОЛДАНА ОТЫРЫП, АЛМА ЖЕМІСТЕРІНІҢ САПА КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ ӘДІСІНІҢ НЕГІЗДЕМЕСІ. Izdenister natigeler 2021, No. 4 (92), 95-106. https://doi.org/10.37884/4-2021/11.
МАШИНАЛЫҚ КӨРУДІ ҚОЛДАНА ОТЫРЫП, АЛМА ЖЕМІСТЕРІНІҢ САПА КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ ӘДІСІНІҢ НЕГІЗДЕМЕСІ. (2021). Izdenister Natigeler, 4 (92), 95-106. https://doi.org/10.37884/4-2021/11
МАШИНАЛЫҚ КӨРУДІ ҚОЛДАНА ОТЫРЫП, АЛМА ЖЕМІСТЕРІНІҢ САПА КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ ӘДІСІНІҢ НЕГІЗДЕМЕСІ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 4 (92), p. 95–106, 2021. DOI: 10.37884/4-2021/11. Disponível em: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/70. Acesso em: 15 sep. 2026.
“МАШИНАЛЫҚ КӨРУДІ ҚОЛДАНА ОТЫРЫП, АЛМА ЖЕМІСТЕРІНІҢ САПА КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ ӘДІСІНІҢ НЕГІЗДЕМЕСІ”. 2021. Izdenister Natigeler, no. 4 (92) (December): 95-106. https://doi.org/10.37884/4-2021/11.
“МАШИНАЛЫҚ КӨРУДІ ҚОЛДАНА ОТЫРЫП, АЛМА ЖЕМІСТЕРІНІҢ САПА КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ ӘДІСІНІҢ НЕГІЗДЕМЕСІ” (2021) Izdenister natigeler, (4 (92), pp. 95–106. doi:10.37884/4-2021/11.
[1]“МАШИНАЛЫҚ КӨРУДІ ҚОЛДАНА ОТЫРЫП, АЛМА ЖЕМІСТЕРІНІҢ САПА КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ ӘДІСІНІҢ НЕГІЗДЕМЕСІ”, Izdenister natigeler, no. 4 (92), pp. 95–106, Dec. 2021, doi: 10.37884/4-2021/11.
“МАШИНАЛЫҚ КӨРУДІ ҚОЛДАНА ОТЫРЫП, АЛМА ЖЕМІСТЕРІНІҢ САПА КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ ӘДІСІНІҢ НЕГІЗДЕМЕСІ”. Izdenister Natigeler, no. 4 (92), Dec. 2021, pp. 95-106, https://doi.org/10.37884/4-2021/11.
“МАШИНАЛЫҚ КӨРУДІ ҚОЛДАНА ОТЫРЫП, АЛМА ЖЕМІСТЕРІНІҢ САПА КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ ӘДІСІНІҢ НЕГІЗДЕМЕСІ”. Izdenister natigeler, no. 4 (92) (December 30, 2021): 95–106. Accessed September 15, 2026. https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/70.
1.МАШИНАЛЫҚ КӨРУДІ ҚОЛДАНА ОТЫРЫП, АЛМА ЖЕМІСТЕРІНІҢ САПА КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ ӘДІСІНІҢ НЕГІЗДЕМЕСІ. Izdenister natigeler [Internet]. 2021 Dec. 30 [cited 2026 Sep. 15];(4 (92):95-106. Available from: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/70
1.МАШИНАЛЫҚ КӨРУДІ ҚОЛДАНА ОТЫРЫП, АЛМА ЖЕМІСТЕРІНІҢ САПА КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ ӘДІСІНІҢ НЕГІЗДЕМЕСІ. Izdenister natigeler. 2021;(4 (92):95-106. doi:10.37884/4-2021/11