Кіру | Тіркелу
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті ISSN 2304-3334 (Print)  ·  ISSN 2304-3334 (Online)
Мақала жіберу
Мәзір
Мақала жіберу
СУ, ЖЕР ЖӘНЕ ОРМАН РЕСУРСТАРЫ

PAULOWNIA TOMENTOSA-НЫҢ САЛЫСТЫРМАЛЫ МОРОФОЛОГИЯЛЫҚ ТАЛДАУЫ

Мариям Кайгермазова 1 , Медет Сембеков 1 , Ельвира Шаденова 1

1 РМК «Генетика және физиология институты» ҒК ҚР ҒЖБМ, Алматы, Қазақстан

doi.org/10.37884/2-2026/14 Бет. 161-172 Қабылданды 20.01.2026 Жарияланды 30.04.2026

Аңдатпа

Жұмыста Paulownia tomentosa (Thunb.) Steud негізгі назар аудара отырып, ағаш өсімдіктерінің морфологиялық және салыстырмалы зерттеуі ұсынылған. Зерттеудің мақсаты онтогенездің ерте кезеңіндегі осы түрдің морфометриялық және сапалық сипаттамаларын бағалау және оның қоңыржай аймақтың кең таралған жапырақты ағаш түрлерінен - ​​Populus tremula, Betula pendula және Quercus robur-дан айырмашылықтарын анықтау болды. Зерттеу бақыланатын жылыжай жағдайында жүргізілді. Өркеннің биіктігі, сабақ диаметрі, жапырақ саны және жапырақ тақтасының ауданы, сонымен қатар жер үсті мүшелерінің сапалық морфологиялық сипаттамалары талданған. Paulownia tomentosa 6 айлық жасында негізгі морфометриялық көрсеткіштері бойынша салыстырмалы түрлерден айтарлықтай асып түсетіні, қарқынды өсуімен, үлкен жапырақ өлшемдерімен және жер үсті мүшелерінің айқын дамуымен сипатталатыны анықталды. Анықталған морфологиялық белгілер бұл түрдің дамуының бастапқы кезеңдерінде жоғары өсу және бейімделу мүмкіндігін растайды. Бұл нәтижелер Paulownia tomentosa өсімдігінің интродукцияға, одан әрі морфологиялық және биологиялық зерттеулерге және орман шаруашылығы мен көгалдандыруда практикалық пайдалану мүмкіндігін көрсетеді.

Павловния морфологиялық талдау салыстырмалы зерттеу морфологиялық ерекшеліктері өзгергіштік интродукция бейімделу

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. Кабанова С., Мамбетов Б., Кабанов А., Шахматов П., Борцов В., Кочегаров И., Скотт С. 2024. Применение гербицидов в лесном хозяйстве разных стран. Ізденістер, нәтижелер – исследования, результаты. – Алматы. - 3(103). – С.400–415. https://doi.org/10.37884/3-2024/44 [in Russ.]
  2. Калдыбаева Ж., Курманбаева М. 2023. Сравнительные морфо-анатомические особенности листьев видов Paulownia Siebold & Zucc. Фундаментальная и экспериментальная биология. – Караганда - 11028 (2). – С. 68–75. https://doi.org/10.31489/2023bmg2/68-75 [in Eng.]
  3. Калдыбаева Ж., Курманбаева М. 2024. Анализ абиотических факторов, влияющих на древесное растение Paulownia Siebold & Zucc. Eurasian Journal of Ecology. - Алматы - 81(4). – С.74–86. https://doi.org/10.26577/EJE.2024.v81.i4.a8 [in Russ.]
  4. Качалов А. А. 1970. Павловния войлочная. Деревья и кустарники: Справочник / Под ред. А. И. Колесникова. — М.: Лесн. пр-сть. — С. 199—200.- 408 с. [in Russ.]
  5. Киселёва Н., Есимбекова М. 2024. Формирование генофонда овощебахчевых растений в Казахстане. Ізденістер, нәтижелер – исследования, результаты. – Алматы. - 2-1(special). – С.342–348. https://doi.org/10.37884/2-1-2024/570 [in Russ.]
  6. Кожевников В.И., Кольцов А.Ф., Грищенко Е.Н., Щегринец Н.В. 2024. Интродукция павловнии войлочной (Paulownia tomentosaSteud.) и перспективность ее использования в условиях г. Ставрополя. Аграрная наука. -5. - Р.102-107. https://doi.org/10.32634/0869-8155-2024-382-5-102-107 [in Russ.]
  7. Романова М. Н., Троцкий Ю. А., Шимова Ю. С., Кох Ж. А. 2022. Листья павловнии – источник биологически активных веществ. Материалы XVIII Всероссийской (национальной) научно-технической конференции студентов и аспирантов. - Екатеринбург. – С. 677–681. https://elar.usfeu.ru/handle/123456789/11545 [in Russ.]
  8. Салыбекова Н., Исаев Г., Мамаева А., Ерденов М., Накипова Ж. 2025. Биологические особенности и оценка роста вида Catalpa speciosa L., интродуцированного в ботанический сад. - Ізденістер, нәтижелер – исследования, результаты. – Алматы. - 2(106). – С.316–325. https://doi.org/10.37884/2-2025/31 [in Russ.]
  9. Сулейменова Н., Тогисбаева А. 2023. Садоводство в условиях изменения климата Юго-Восточного Казахстана с применением приемов инновационной технологии (при выращивании яблони). - Ізденістер, нәтижелер – исследования, результаты. – Алматы. - 2(98). – С.199–209. https://doi.org/10.37884/2-2023/20 [in Russ.]
  10. Asai T., Hara N., Kobayashi S., Kohshima S., Fujimoto Y. 2008. Geranylated flavanones from the secretion on the surface of the immature fruits of Paulownia tomentosa. Phytochemistry. - 69(5). – Р.1234-41. doi: 10.1016/j.phytochem.2007.11.011. [in Eng.]
  11. Ayan S., Sivacioglu A., Bilir N. 2006. Growth variation of Paulownia Sieb. and Zucc. species and origins at the nursery stage in Kastamonu-Turkey. - J. Environ. Biol. – А. - 27. – Р.499–504. PMID: 17402240. [in Eng.]
  12. Cao Y., Sun G., et al. 2021. Genomic insights into the fast growth of paulownias and the formation of Paulownia witches' broom. - Mol Plant. - 14(10). – Р.1668-1682. doi: 10.1016/j.molp.2021.06.021. [in Eng.]
  13. Clapa D., Fira A., Simu D., Balcu-Vasu A. 2014. Improved In Vitro Propagation of Paulownia elongata, P. fortunei and its Interspecific Hybrid P. elongata × P. fortune. Horticulture Journal. -71(1). https://journals.usamvcluj.ro/index.php/horticulture/article/view/9732
  14. Jakubowski M. 2022. Cultivation potential and uses of Paulownia wood. - Forests. - 13(5). – Р. 668. https://doi.org/10.3390/f13050668 [in Eng.]
  15. Joshee N. 2012. Paulownia: A Multipurpose Tree for Rapid Lignocellulosic Biomass Production. - In: C. Kole, C. P. Joshi and D. Shonnard, Eds., Handbook of Bioenergy Crop Plants, Taylor & Francis, Boca Raton. - Рp. 671-686. http://dx.doi.org/10.1201/b11711-31 [in Eng.]
  16. Kobayashi S., Asai T., Fujimoto Y., Kohshima S. 2008. Anti-herbivore structures of Paulownia tomentosa: morphology, distribution, chemical constituents and changes during shoot and leaf development. - Ann Bot. - 101(7). – Р.1035-47. doi: 10.1093/aob/mcn033. [in Eng.]
  17. Muthuri C.W., Ong C.K., Black C.R., Ngumi V.W., Mati B.M. 2005. Tree and crop productivity in Grevillea, Alnus and Paulownia-based agroforestry systems in semi-arid Kenya. - For. Ecol. Manag. – 212. – Р.23–39. https://doi.org/10.1016/j.foreco.2005.02.059 [in Eng.]
  18. Tsymbalyuk Z.M. 2014. The phylogenetic position of the genus Paulownia: a comparative analysis of palynomorphological evidence. - Ukr. Bot. J. - 71(6). – Р.660–664. https://doi.org/10.15407/ukrbotj71.06.660 [in Eng.]
  19. Yadav N.K., Vaidya B.N., Henderson K., Lee J.F., Stewart W.M., Dhekney S.A., Joshee N. 2013. Paulownia biotechnology, a short rotation, fast growing multipurpose bioenergy tree. - Am. J. Plant Sci. – 4. – Р. 2070–2082. doi: 10.4236/ajps.2013.411259 [in Eng.]
  20. Zhu Z.H., Chao C.J., Lu X.Y., Xiong Y.G. 1986. Paulownia in China: Cultivation and Utilization - Chinese Academy of Forestry. Published by Asian Network for Biological Sciences and International Development Research Centre, ISBN 9971-84-546-6. - р.(69). – Р.1-72. [in Eng.]

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2026. PAULOWNIA TOMENTOSA-НЫҢ САЛЫСТЫРМАЛЫ МОРОФОЛОГИЯЛЫҚ ТАЛДАУЫ. Izdenister natigeler. 28, 2 (110) (Apr. 2026), 161–172. DOI:https://doi.org/10.37884/2-2026/14.
(1)PAULOWNIA TOMENTOSA-НЫҢ САЛЫСТЫРМАЛЫ МОРОФОЛОГИЯЛЫҚ ТАЛДАУЫ. Izdenister natigeler 2026, 28 (2 (110), 161-172. https://doi.org/10.37884/2-2026/14.
PAULOWNIA TOMENTOSA-НЫҢ САЛЫСТЫРМАЛЫ МОРОФОЛОГИЯЛЫҚ ТАЛДАУЫ. (2026). Izdenister Natigeler, 28(2 (110), 161-172. https://doi.org/10.37884/2-2026/14
PAULOWNIA TOMENTOSA-НЫҢ САЛЫСТЫРМАЛЫ МОРОФОЛОГИЯЛЫҚ ТАЛДАУЫ. Izdenister natigeler, [S. l.], v. 28, n. 2 (110), p. 161–172, 2026. DOI: 10.37884/2-2026/14. Disponível em: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/1219. Acesso em: 15 sep. 2026.
“PAULOWNIA TOMENTOSA-НЫҢ САЛЫСТЫРМАЛЫ МОРОФОЛОГИЯЛЫҚ ТАЛДАУЫ”. 2026. Izdenister Natigeler 28 (2 (110): 161-72. https://doi.org/10.37884/2-2026/14.
“PAULOWNIA TOMENTOSA-НЫҢ САЛЫСТЫРМАЛЫ МОРОФОЛОГИЯЛЫҚ ТАЛДАУЫ” (2026) Izdenister natigeler, 28(2 (110), pp. 161–172. doi:10.37884/2-2026/14.
[1]“PAULOWNIA TOMENTOSA-НЫҢ САЛЫСТЫРМАЛЫ МОРОФОЛОГИЯЛЫҚ ТАЛДАУЫ”, Izdenister natigeler, vol. 28, no. 2 (110), pp. 161–172, Apr. 2026, doi: 10.37884/2-2026/14.
“PAULOWNIA TOMENTOSA-НЫҢ САЛЫСТЫРМАЛЫ МОРОФОЛОГИЯЛЫҚ ТАЛДАУЫ”. Izdenister Natigeler, vol. 28, no. 2 (110), Apr. 2026, pp. 161-72, https://doi.org/10.37884/2-2026/14.
“PAULOWNIA TOMENTOSA-НЫҢ САЛЫСТЫРМАЛЫ МОРОФОЛОГИЯЛЫҚ ТАЛДАУЫ”. Izdenister natigeler 28, no. 2 (110) (April 30, 2026): 161–172. Accessed September 15, 2026. https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/1219.
1.PAULOWNIA TOMENTOSA-НЫҢ САЛЫСТЫРМАЛЫ МОРОФОЛОГИЯЛЫҚ ТАЛДАУЫ. Izdenister natigeler [Internet]. 2026 Apr. 30 [cited 2026 Sep. 15];28(2 (110):161-72. Available from: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/1219
1.PAULOWNIA TOMENTOSA-НЫҢ САЛЫСТЫРМАЛЫ МОРОФОЛОГИЯЛЫҚ ТАЛДАУЫ. Izdenister natigeler. 2026;28(2 (110):161-172. doi:10.37884/2-2026/14