Кіру | Тіркелу
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті ISSN 2304-3334 (Print)  ·  ISSN 2304-3334 (Online)
Мақала жіберу
Мәзір
Мақала жіберу
АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫН МЕХАНИКАЛАНДЫРУ ЖӘНЕ ЭЛЕКТРЛЕНДІРУ

ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК, ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫС ЖӘНЕ БАТЫС ӨҢІРЛЕРІНДЕГІ ЖАЗҒЫ КЕЗЕҢДЕ АТМОСФЕРАЛЫҚ АУА ТЕМПЕРАТУРАСЫНЫҢ ӨЗГЕРУІ

Шурат Сыдыков 1 , Несіпбек Әлібек 1 , Асан Байболов 1 , Аманжол Тоқмолдаев 1 , Гульнар Ахметканова 1

1 КЕАҚ «Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті»

doi.org/10.37884/3-2024/50 Бет. 459-470 Қабылданды 06.08.2024 Жарияланды 02.10.2024

Аңдатпа

Жауын-шашын тапшылығы бар Қазақстан климатының күрт континенттік сипаты мұхиттардан едәуір қашықтыққа байланысты. Дүниежүзілік метеорологиялық ұйымның мәліметтері бойынша (https://public.wmo.int/ru/media), 2020 жылы жаһандық орташа жылдық температура 1850-1900 жылдардағы индустрияға дейінгі кезеңнің мәндерінен 1,2 оС жоғары болды. Сонымен қатар, мамандардың бағалауы бойынша, соңғы үш онжылдықта Қазақстанда метеобақылау тарихындағы ең жылы болды, ал республика аумағы бойынша орташа жылдық ауа температурасының аномалиясы +1,92 оС құрады, осылайша 2020 жыл 1941 жылдан бері байқау тарихындағы ең жылы жылдар қатарында 1-ші орынды иеленді. Қазақстан температурасының өзгергіштігі республиканың үлкен ендік ұзындығына және физика-географиялық біртектілігіне байланысты. Алматы, Жамбыл, Түркістан, Қызылорда, Атырау және Маңғыстау облыстарындағы жазғы кезеңдегі орташа жылдық және маусымдық ауа температурасының ауытқулары елдің басқа облыстары бойынша орташаланғандарға қарағанда әрқашан жоғары мәнге ие болды. Аталған аймақтардың күрт континентальды жағдайлары метеорологиялық шамалардың тұрақсыздығын анықтайды, бұл экономиканың көптеген салаларына, әсіресе ауыл шаруашылығына әсер етеді. Сондықтан олардың өзгеру тенденцияларын білу сізге жедел жұмыстың оңтайлы стратегиясын таңдауға және температураның қауіпті өзгеруіне байланысты шығындарды азайтуға, ал кейбір жағдайларда айтарлықтай пайда табуға мүмкіндік береді.

жазғы температураның ауытқулары, гидрометеорологиялық станциялар, атмосфералық ауа температурасының ритақтары, таралудың қалыпты ауытқулары мен ауытқулары, ауаның бастапқы статистикалық сипаттамалары, температураның статистикалық параметрлерін өңдеу, үлгілері орташа айлық ауа температурасының өзгеруі.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. Малинин В.Н. Статистические методы анализа гидрометеорологической информации. - СПБ. :изд. РГГМУ,2008. – 408 с.
  2. 2. Румшинский Л.З. Математическая обработка результатов эксперимента. - М.: Наука, 1971. – 248 с.
  3. 3. Маневич Ш.С. Простейшие статистические методы анализа результатов наблюдений и планирования экспериментов. - Казань, 1970. – 217 с.
  4. 4. Глобальный архив CDAS [Электронный ресурс] /Режим доступа http://go.mail.ru/search?q=Climate+Data+Assimilation+System%2C+Kazahstan
  5. 5. Венцель Ю. Теория вероятностей. - М.: Физматгиз, 1962. – 389 с.
  6. 6. Карасев А.И. Теория вероятностей и математическая статистика. - М.: Статистика, 1972.
  7. 7. Вольф В.Г. Статистическая обработка опытных данных. - М.: Колос,1966. – 215 с.
  8. 8. СНиП РК 2.04-03-2013 «Строительная теплотехника» (с изменениями и дополнениями СП РК 2.04-107-2022.
  9. 9. Құрылыс климатологиясы. Строительная климатология ҚР ҚЖ 2.04-01-2017 СП РК 2.04-01-2017 Ресми басылым. Издание официальное. Астана 2017- 47 с.
  10. 10. Ежегодный бюллетень мониторинга состояния и изменения климата Казахстана: 2021 год, Астана,2022, 76 с
  11. 11. Ш.К.Сыдыков, Н.Б.Алибек, А.Е.Байболов, А.Б.Токмолдаев, И.М. Кәкімбек Установка на возобновляемых источниках энергии для поддержания параметров микроклимата сельскохозяйственных объектов. Ізденістер, нәтижелер –Исследования, результаты. №3(99)2023. – С.336-344. DOI: https://doi.org/10.37884/3-2023/34

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2024. ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК, ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫС ЖӘНЕ БАТЫС ӨҢІРЛЕРІНДЕГІ ЖАЗҒЫ КЕЗЕҢДЕ АТМОСФЕРАЛЫҚ АУА ТЕМПЕРАТУРАСЫНЫҢ ӨЗГЕРУІ. Izdenister natigeler. 3(103) (Oct. 2024), 459–470. DOI:https://doi.org/10.37884/3-2024/50.
(1)ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК, ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫС ЖӘНЕ БАТЫС ӨҢІРЛЕРІНДЕГІ ЖАЗҒЫ КЕЗЕҢДЕ АТМОСФЕРАЛЫҚ АУА ТЕМПЕРАТУРАСЫНЫҢ ӨЗГЕРУІ. Izdenister natigeler 2024, No. 3(103), 459-470. https://doi.org/10.37884/3-2024/50.
ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК, ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫС ЖӘНЕ БАТЫС ӨҢІРЛЕРІНДЕГІ ЖАЗҒЫ КЕЗЕҢДЕ АТМОСФЕРАЛЫҚ АУА ТЕМПЕРАТУРАСЫНЫҢ ӨЗГЕРУІ. (2024). Izdenister Natigeler, 3(103), 459-470. https://doi.org/10.37884/3-2024/50
ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК, ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫС ЖӘНЕ БАТЫС ӨҢІРЛЕРІНДЕГІ ЖАЗҒЫ КЕЗЕҢДЕ АТМОСФЕРАЛЫҚ АУА ТЕМПЕРАТУРАСЫНЫҢ ӨЗГЕРУІ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 3(103), p. 459–470, 2024. DOI: 10.37884/3-2024/50. Disponível em: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/698. Acesso em: 15 sep. 2026.
“ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК, ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫС ЖӘНЕ БАТЫС ӨҢІРЛЕРІНДЕГІ ЖАЗҒЫ КЕЗЕҢДЕ АТМОСФЕРАЛЫҚ АУА ТЕМПЕРАТУРАСЫНЫҢ ӨЗГЕРУІ”. 2024. Izdenister Natigeler, no. 3(103) (October): 459-70. https://doi.org/10.37884/3-2024/50.
“ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК, ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫС ЖӘНЕ БАТЫС ӨҢІРЛЕРІНДЕГІ ЖАЗҒЫ КЕЗЕҢДЕ АТМОСФЕРАЛЫҚ АУА ТЕМПЕРАТУРАСЫНЫҢ ӨЗГЕРУІ” (2024) Izdenister natigeler, (3(103), pp. 459–470. doi:10.37884/3-2024/50.
[1]“ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК, ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫС ЖӘНЕ БАТЫС ӨҢІРЛЕРІНДЕГІ ЖАЗҒЫ КЕЗЕҢДЕ АТМОСФЕРАЛЫҚ АУА ТЕМПЕРАТУРАСЫНЫҢ ӨЗГЕРУІ”, Izdenister natigeler, no. 3(103), pp. 459–470, Oct. 2024, doi: 10.37884/3-2024/50.
“ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК, ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫС ЖӘНЕ БАТЫС ӨҢІРЛЕРІНДЕГІ ЖАЗҒЫ КЕЗЕҢДЕ АТМОСФЕРАЛЫҚ АУА ТЕМПЕРАТУРАСЫНЫҢ ӨЗГЕРУІ”. Izdenister Natigeler, no. 3(103), Oct. 2024, pp. 459-70, https://doi.org/10.37884/3-2024/50.
“ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК, ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫС ЖӘНЕ БАТЫС ӨҢІРЛЕРІНДЕГІ ЖАЗҒЫ КЕЗЕҢДЕ АТМОСФЕРАЛЫҚ АУА ТЕМПЕРАТУРАСЫНЫҢ ӨЗГЕРУІ”. Izdenister natigeler, no. 3(103) (October 2, 2024): 459–470. Accessed September 15, 2026. https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/698.
1.ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК, ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫС ЖӘНЕ БАТЫС ӨҢІРЛЕРІНДЕГІ ЖАЗҒЫ КЕЗЕҢДЕ АТМОСФЕРАЛЫҚ АУА ТЕМПЕРАТУРАСЫНЫҢ ӨЗГЕРУІ. Izdenister natigeler [Internet]. 2024 Oct. 2 [cited 2026 Sep. 15];(3(103):459-70. Available from: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/698
1.ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК, ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫС ЖӘНЕ БАТЫС ӨҢІРЛЕРІНДЕГІ ЖАЗҒЫ КЕЗЕҢДЕ АТМОСФЕРАЛЫҚ АУА ТЕМПЕРАТУРАСЫНЫҢ ӨЗГЕРУІ. Izdenister natigeler. 2024;(3(103):459-470. doi:10.37884/3-2024/50