Кіру | Тіркелу
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті ISSN 2304-3334 (Print)  ·  ISSN 2304-3334 (Online)
Мақала жіберу
Мәзір
Мақала жіберу
АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ, АГРОХИМИЯ, АЗЫҚ ӨНДІРУ, АГРОЭКОЛОГИЯ

ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК ЖЕМІС ӨСІРУ АЙМАҒЫНДАҒЫ ГРЕК ЖАҢҒАҒЫҢ САҢҒЫРАҚ АУРУЛАРЫНА ҚАРСЫ БІРҚАТАР ФУНГИЦИДТЕРДІҢ ТИІМДІЛІГІ

Гулшария Кайрова 1 , Хусейн Басим 2 , Elmira Ismagulova 1 , Гульназ Низамдинова 3 , Мөлдир Саршаева 4 , Сауле Корабаева 4

1 «Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті» КЕАҚ; 2 Акдениз Университеті; 3 Өсімдіктердің биологиясы және биотехнологиясы институты; 4 «Қазақ жеміс-көкөніс шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты» ЖШС

doi.org/10.37884/3-2024/16 Бет. 142-150 Қабылданды 30.07.2024 Жарияланды 30.09.2024

Аңдатпа

Қолданыстағы грек жаңғағының ауруларымен күресу әдістерінің ішінде олардан қорғаудың ең кең таралған және тиімді әдісі химиялық әдіс болып табылады. Қазақстанда жеміс өсірудің оңтүстік аймағында жаңғақ саңырауқұлақтарының қоздырғыштарының түрлік құрамының артуы саңырауқұлақ қоздырғыштарына қарсы фунгицидтердің тиімділігін зерттеуді өзекті етеді. Осыған байланысты Fusarium және Alternaria тектес саңырауқұлақтар тудыратын кең таралған грек жаңғағының ауруларына қарсы бірқатар фунгицидтердің тиімділігін анықтау мақсатында зертханалық және далалық зерттеулер жүргізілді.

Қазақстанның оңтүстік жеміс өсіру аймағында жаңғақ ауруларына қарсы алғаш рет әсер ету механизмдері әртүрлі фунгицидтердің тиімділігі бағаланды: Скор (дифеноконазол, 250 г/л), Хорус (ципродинил, 750 г/кг), Строби (крезоксим - метил, 500г/кг), Луна Транквилити (флуопирам, 125 г/л + пириметанил, 375 г/л). Зертханалық және далалық тәжірибелерде жүргізілген сынақтардың нәтижелері бойынша Скор (250 г/л дифеноконазол) препараты грек жаңғағының саңырауқұлақ ауруларының қоздырғыштарына қарсы ең тиімді болып шықты. Строби (500г/кг крезоксим - метил) препараты да Alternaria Alternata қарсы ең жоғары (80%-дан астам) биологиялық тиімділікті көрсетті.

Бұл зерттеудің нәтижелері жергілікті өндірушілерге грек жаңғағы плантацияларында әртүрлі саңырауқұлақ ауруларымен күресуде пайдалы болады.

жаңғақ, саңырауқұлақ аурулары, фунгицидтер, саңырауқұлақтарға қарсы белсенділік, Alternaria, Fusarium, саңырауқұлақ изоляттары.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1) Oleichenko, S.N. Bookmark walnut plantations in the South of Kazakhstan. Collection of materials of the international scientific and practical seminar “Providing the nut growing industry of Kazakhstan with high-quality planting material of promising forms varieties", 2018. -10–13.
  2. 2) Кairova, G.; Ismagulova, E.; Oleichenko, S.; Basim, H.; Tursunova, A.; Korabaeva S. Identıfıcatıon of the maın dıseases of walnut ın the southern fruıt-growıng zone of Kazakhstan. Izdenister Natigeler, Almaty, 2024. -(1(101). -91–102. https://doi.org/10.37884/1-2024/10
  3. 3) Hawamdeh, A.S.; Ahmad, S. In Vitro Control of Alternaria solani, the Cause of Early Blight of Tomato. Journal of Biological Sciences, 2001. –1. -949-950. https://doi.org/10.3923/jbs.2001.949.950
  4. 4) Dubrovskaya, N.N.; Gusev, I.V.; Chekmarev, V.V. Application of the cup method to assess the effectiveness of fungicides against fungi of the genus Fusarium. Collection of materials of VI International Scientific and Practical Conference "Fundamental scientific research: theoretical and practical aspects". Kemerovo: publishing house LLC "West-Siberian Scientific Centre", 2018. - 215-217.
  5. 5) Chekmarev, V.V. Methodology for determining the biological efficacy of fungicides against fungi of the genus Fusarium and their resistance to chemicals. Tambov: Print-Service, 2015. -61.
  6. 6) List of pesticides (toxic chemicals) approved for use on the territory of the Republic of Kazakhstan for 2013–2022. https://www.gov.kz/memleket/entities/agroindust/documents/details/41094?lang=ru. (date access: 29/07/2024).
  7. 7) Mytsa, E.D.; Elansky, S.N.; Kokaeva, L.Y.; Pobedinskaya, M.A.; Ignatov, A.N.; Kuznetsova, M.A.; Kozlovsky, B.E.; Denisov, A.N.; Zherebin, P.M.; Krutyakov, Y.A. New preparation Zerox - evaluation of fungicidal and bactericidal effect in vitro. Achievements of science and technology of agroindustrial complex, 2014. -28,12. 16-19.
  8. 8) Khasanov, B.A.; Safarov, A.A.; Boyjigitov, F.M. Fungal Diseases of Persian Walnut in Uzbekistan and their Control. Ind. J. Pure App. Biosci, 2019. -7(5). - 327-334. http://dx.doi.org/10.18782/2320-7051.7727.
  9. 9) Selim, R.E.; Khalil, M.S. Strobilurins: New group of fungicides. J Plant Sci Phytopathol, 2021. – 5. - 063-064. https://doi.org/10.29328/journal.jpsp.1001062.
  10. 10) Sun, Z.X.; Hsiang, T.; Li, J.K.; Zhou, Y.; Deng, J.X.; Wang, F. First report of Fusarium wilt caused by Fusarium solani on walnut in central China. Journal of Plant Pathology, 2016. -98 (3). - 677-697. 10.4454/JPP.V98I3.011
  11. 11) Belisario, A.; Maccaroni, M.; Coramusi, A.; Corazza, L.; Pryor, B. M.; Figuli, P. First report of Alternaria species groups involved in disease complexes of hazelnut and walnut fruit. Plant Disease. 2004. -88 (4). - 426-426.
  12. 12) Zhijin, Liu.; Rui, Zhang.; Deying, Sun.; Maliyanguli, Tuerdi.; Tiansheng Zhu.; Xiaofei, Chen. Alternaria alternata Causing Brown Spot Disease on Walnut in Xinjiang, China. Plant Disease, 2023. - 107:7. - 2224. https://doi.org/10.1094/PDIS-07-22-1536-PDN
  13. 13) Basim, E.; Basim, H.; Baki, D. Identification of Alternaria alternata as a causal agent of leaf blight disease on walnut. International Agricultural Science Congress, 2018. - 542.
  14. 14) Belisario, A.; Santori, A.; Potente, G.; Fiorin, A.; Saphy, B.; Reigne, J.L., Valier, A. Brown apical necrosis (BAN): a fungal disease causing fruit drop of English walnut. Acta Horticulturae, 2010. -(861). -449-452. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2010.861.63
  15. 15) Moya-Elizondo, E.A.; Lagos, M.J.; San Martin, J.; Ruiz, B. First report of Alternaria alternata and Fusarium spp. causing brown apical necrosis in walnut fruit in Southern Chile. Plant Health Progress, 2021. -22 (4). -573- 574. https://doi.org/10.1094/PHP-05-21-0080-BR
  16. 16) Available online: https://www.cropscience.bayer.ru/product/luna-trankviliti-1, https://www.syngenta.ru/products/crop-protection/fungicides/chorus, https://www.syngenta.ru/lawn-and-garden/plant-protection-against-diseases/score, https://www.agro-by.basf.com/be/
  17. 17) Vincent, J.M. Distortion of fungal hyphae in the presence of certain inhibitor. Nature, 1947. -15:850.
  18. 18) Programme and methodology of varietal studies of fruit, berry and nut crops. Under the general editorship of E. N. Sedov and T. P. Ogoltsova. Orel: VNIISPK Publishing House, 1999. -102-111.
  19. 19) Chumakov, A.E.; Minkevich, I.I.; Vlasov, Yu.I.; Gavrilova, E.A. Basic methods of phytopathological research. Moscow: Kolos, 1974. -190.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2024. ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК ЖЕМІС ӨСІРУ АЙМАҒЫНДАҒЫ ГРЕК ЖАҢҒАҒЫҢ САҢҒЫРАҚ АУРУЛАРЫНА ҚАРСЫ БІРҚАТАР ФУНГИЦИДТЕРДІҢ ТИІМДІЛІГІ. Izdenister natigeler. 3(103) (Sep. 2024), 142–150. DOI:https://doi.org/10.37884/3-2024/16.
(1)ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК ЖЕМІС ӨСІРУ АЙМАҒЫНДАҒЫ ГРЕК ЖАҢҒАҒЫҢ САҢҒЫРАҚ АУРУЛАРЫНА ҚАРСЫ БІРҚАТАР ФУНГИЦИДТЕРДІҢ ТИІМДІЛІГІ. Izdenister natigeler 2024, No. 3(103), 142-150. https://doi.org/10.37884/3-2024/16.
ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК ЖЕМІС ӨСІРУ АЙМАҒЫНДАҒЫ ГРЕК ЖАҢҒАҒЫҢ САҢҒЫРАҚ АУРУЛАРЫНА ҚАРСЫ БІРҚАТАР ФУНГИЦИДТЕРДІҢ ТИІМДІЛІГІ. (2024). Izdenister Natigeler, 3(103), 142-150. https://doi.org/10.37884/3-2024/16
ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК ЖЕМІС ӨСІРУ АЙМАҒЫНДАҒЫ ГРЕК ЖАҢҒАҒЫҢ САҢҒЫРАҚ АУРУЛАРЫНА ҚАРСЫ БІРҚАТАР ФУНГИЦИДТЕРДІҢ ТИІМДІЛІГІ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 3(103), p. 142–150, 2024. DOI: 10.37884/3-2024/16. Disponível em: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/683. Acesso em: 15 sep. 2026.
“ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК ЖЕМІС ӨСІРУ АЙМАҒЫНДАҒЫ ГРЕК ЖАҢҒАҒЫҢ САҢҒЫРАҚ АУРУЛАРЫНА ҚАРСЫ БІРҚАТАР ФУНГИЦИДТЕРДІҢ ТИІМДІЛІГІ”. 2024. Izdenister Natigeler, no. 3(103) (September): 142-50. https://doi.org/10.37884/3-2024/16.
“ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК ЖЕМІС ӨСІРУ АЙМАҒЫНДАҒЫ ГРЕК ЖАҢҒАҒЫҢ САҢҒЫРАҚ АУРУЛАРЫНА ҚАРСЫ БІРҚАТАР ФУНГИЦИДТЕРДІҢ ТИІМДІЛІГІ” (2024) Izdenister natigeler, (3(103), pp. 142–150. doi:10.37884/3-2024/16.
[1]“ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК ЖЕМІС ӨСІРУ АЙМАҒЫНДАҒЫ ГРЕК ЖАҢҒАҒЫҢ САҢҒЫРАҚ АУРУЛАРЫНА ҚАРСЫ БІРҚАТАР ФУНГИЦИДТЕРДІҢ ТИІМДІЛІГІ”, Izdenister natigeler, no. 3(103), pp. 142–150, Sep. 2024, doi: 10.37884/3-2024/16.
“ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК ЖЕМІС ӨСІРУ АЙМАҒЫНДАҒЫ ГРЕК ЖАҢҒАҒЫҢ САҢҒЫРАҚ АУРУЛАРЫНА ҚАРСЫ БІРҚАТАР ФУНГИЦИДТЕРДІҢ ТИІМДІЛІГІ”. Izdenister Natigeler, no. 3(103), Sept. 2024, pp. 142-50, https://doi.org/10.37884/3-2024/16.
“ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК ЖЕМІС ӨСІРУ АЙМАҒЫНДАҒЫ ГРЕК ЖАҢҒАҒЫҢ САҢҒЫРАҚ АУРУЛАРЫНА ҚАРСЫ БІРҚАТАР ФУНГИЦИДТЕРДІҢ ТИІМДІЛІГІ”. Izdenister natigeler, no. 3(103) (September 30, 2024): 142–150. Accessed September 15, 2026. https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/683.
1.ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК ЖЕМІС ӨСІРУ АЙМАҒЫНДАҒЫ ГРЕК ЖАҢҒАҒЫҢ САҢҒЫРАҚ АУРУЛАРЫНА ҚАРСЫ БІРҚАТАР ФУНГИЦИДТЕРДІҢ ТИІМДІЛІГІ. Izdenister natigeler [Internet]. 2024 Sep. 30 [cited 2026 Sep. 15];(3(103):142-50. Available from: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/683
1.ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК ЖЕМІС ӨСІРУ АЙМАҒЫНДАҒЫ ГРЕК ЖАҢҒАҒЫҢ САҢҒЫРАҚ АУРУЛАРЫНА ҚАРСЫ БІРҚАТАР ФУНГИЦИДТЕРДІҢ ТИІМДІЛІГІ. Izdenister natigeler. 2024;(3(103):142-150. doi:10.37884/3-2024/16