Кіру | Тіркелу
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті ISSN 2304-3334 (Print)  ·  ISSN 2304-3334 (Online)
Мақала жіберу
Мәзір
Мақала жіберу
АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ, АГРОХИМИЯ, АЗЫҚ ӨНДІРУ, АГРОЭКОЛОГИЯ

BACILLUS THURINGIENSIS ШТАММДАРЫНЫҢ КУЛТУРАЛДЫ-МОРФОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ БИОХИМИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІН АНЫҚТАУ

Айнура Әділханқызы 1 , Бахытжан Дуйсембеков 2

1 «Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті» КЕАҚ; 2 "Ж.Жиембаев атындағы өсімдік қорғау және карантин ғылыми-зерттеу институты" ЖШС

doi.org/10.37884/3-2024/21 Бет. 187-197 Қабылданды 24.07.2024 Жарияланды 30.09.2024

Аңдатпа

Зертханалық жағдайда, зиянды жәндіктерге қарсы энтомоцидтік әсері бар биологиялық өнімдердің перспективалық негізі ретінде және одан әрі іріктеу мақсатында Bacillus thuringiensis тобына жататын штаммдардың культуралы-морфологиялық және биохимиялық қасиеттері зерттелді. Серологиялық сәйкестендіру нәтижелері бойынша біз оқшаулаған бактериялар үш серотипке жатқызылды: 3a3b3c – Bt kurstaki кіші түрі; H4ab – Bt sotto кіші түрі және Bt toguchini түрінің 31 серотипі. Біз жүргізген талдауларға сәйкес зерттелетін бактериялар табиғатта Bacillus thuringiensis kurstaki кіші түріне жататын 3a3b3c серотиптері жиі кездесетіні анықталды (84%). Қазіргі уақытта бұл кіші түр бактериялық биологиялық препараттардың негізі ретінде кеңінен қолданылады.Сонымен қатар, әртүрлі қоректік орталарда микроорганизмдердің өсуі зерттелді. Біздің зерттеулеріміздің нәтижелері бойынша "А" қоректік ортасы B. thuringiensis бактериясының штамдары үшін анағұрлым қолайлы болды, өйткені осы қоректік ортадағы компоненттер берілген дақылдың қоректік қажеттіліктерін толықтай қамтамасыз етеді. Аталған қоректік орта бактерияларды табиғи субстраттардан оқшаулау үшін, одан әрі қайта егу кезінде, сондайақбактерияларды ұзақ мерзімде, таза сақтау үшін пайдаланылды. 

Bacillus thuringiensis, штамм, энтомопатоген, қоректік орта, морфология, биохимиялық қасиеттері, культуралық белгілері

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. Белоусова М.Е., Долженко Т.В. Возможность кристаллообразования различными штаммами Bacillus thuringiensis // Известия СПбГАУ. – 2017. – №4(49). – С. 46-51.
  2. 2. Гришечкина С.Д., Ермолова В.П., Коваленко Т.К., Антонец К.С. Полифункциональные свойства производственного штамма Bacillus thuringiensis var. thuringiensis 800/15 //Сельскохозяйственная биология. –2019. –№3 (54). – С. 494-504
  3. 3. Lacey L.A., Kaya H.K. Field manual of techniques in invertebrate pathology: application and evaluation of pathogens for control of insects and other invertebrate pests / - Dordrecht: Kluwer Academic Publishers, 2000. - 911 p.
  4. 4. Grabova, A. YU. Skrining shtammov bakterij roda Bacillus – aktivny'x antagonistov fitopatogenov bakterial'noj i gribnoj prirody' // Mikrobiol. zhurn. – 2015. – № 6. – S. 47–54
  5. 5. Грабова А. Ю. Скрининг штаммов бактерий рода Bacillus – активных антагонистов фитопатогенов бактериальной и грибной природы // Микробиол. журн. – 2015. – № 6. – С. 47–54
  6. 6. Crickmore N, Berry C, Panneerselvam S, Mishra R, Connor TR, Bonning BC (2020) A structure-based nomenclature for Bacillus thuringiensis and other bacteria-derived pesticidal proteins. J Invertebr Pathol:107438. https://doi.org/10.1016/j.jip.2020.107438
  7. 7. K a n d y b i n N.V., P a t y k a T.I., E r m o l o v a V.P., P a t y k a V.F. Mikrobiokontrol' chislennosti nasekomykh i ego dominanta Bacillus thuringiensis [Microbiocontrol of insects, and Bacillus thuringiensis as a predominant agent]. St. Petersburg-Pushkin, 2009
  8. 8. Кумар П., Камле М., Бора Р. и др. Bacillus thuringiensis как микробный биопестицид: использование и применение для устойчивого сельского хозяйства. Египет J Biol Pest Control 31 , 95 (2021). https://doi.org/10.1186/s41938-021-00440-3
  9. 9. Dubovskiy I.M., Slyamova N.D., Yu Kryukov V., Adilkhankyzy A., Glupov V.V. Activity of nonspecific esterases and glutathione S-transferase of locusta migratoria larvae in infection with metarhizium anisopliae fungus (Ascomycota, hypocreales) // Zoologicheskii Zhurnal. -2011, 90(11), -P. 1360–1364
  10. 10. Crickmore N, Berry C, Panneerselvam S, Mishra R, Connor TR, Bonning BC (2020) A structure-based nomenclature for Bacillus thuringiensis and other bacteria-derived pesticidal proteins. J Invertebr Pathol:107438. https://doi.org/10.1016/j.jip.2020.107438
  11. 11. Мухамадиев Н.С., Султанова Н.Ж., Чадинова А.М., Мендибаева Г. Ж. Значение биологической защиты от вредителей и болезней при производстве органической продукции // Исследования, результаты. №3 (99) 2023, ISSN 2304-3334 – С. 108-118. DOI https://doi.org/10.37884/3-2023/11
  12. 12. Malovichko, Y.V. Comparative genomics of the insecticidal bacterium Bacillus thuringiensis using Oxford Nanopore sequencing / Malovichko Y.V., Afonin A.A., Belousova M. E., Ermolova V. P., Grishechkina S. D, Nizhnikov A A., Antonets K. S. // Annual Joint Meeting of the American Society for Cell Biology and the European Molecular Biology Organization (ASCB/EMBO 2018). Molecular Biology of the Cell. – 2018. - 29 (26). - P.3470
  13. 13. Abdibay A.M., Аnuarbekov К.К., Mukhamadiyev N.S., Mengdibayeva G.// “Improvement of water-salt regime irrigation water in the lower stations of the syrdarya river” date – 29 th november 2022 manuscript id – afr/11/13. 14. Практикум по микробиологии, Москва, 2005. –С. 608.
  14. 15. Бехер К. Микробиология. 1961. Т. 30. –С. 673-678
  15. 16. de Barjak H., Bonnefoi A. Classification des souches de Bacillus thuringiensis // C.R. Acad. Sci. Paris, 1967, 204, –P.1811
  16. 17. Лабинская А.С. Практикум по микробиологическим методам исследования. Москва, 1978.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2024. BACILLUS THURINGIENSIS ШТАММДАРЫНЫҢ КУЛТУРАЛДЫ-МОРФОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ БИОХИМИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІН АНЫҚТАУ. Izdenister natigeler. 3(103) (Sep. 2024), 187–197. DOI:https://doi.org/10.37884/3-2024/21.
(1)BACILLUS THURINGIENSIS ШТАММДАРЫНЫҢ КУЛТУРАЛДЫ-МОРФОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ БИОХИМИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІН АНЫҚТАУ. Izdenister natigeler 2024, No. 3(103), 187-197. https://doi.org/10.37884/3-2024/21.
BACILLUS THURINGIENSIS ШТАММДАРЫНЫҢ КУЛТУРАЛДЫ-МОРФОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ БИОХИМИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІН АНЫҚТАУ. (2024). Izdenister Natigeler, 3(103), 187-197. https://doi.org/10.37884/3-2024/21
BACILLUS THURINGIENSIS ШТАММДАРЫНЫҢ КУЛТУРАЛДЫ-МОРФОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ БИОХИМИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІН АНЫҚТАУ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 3(103), p. 187–197, 2024. DOI: 10.37884/3-2024/21. Disponível em: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/673. Acesso em: 15 sep. 2026.
“BACILLUS THURINGIENSIS ШТАММДАРЫНЫҢ КУЛТУРАЛДЫ-МОРФОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ БИОХИМИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІН АНЫҚТАУ”. 2024. Izdenister Natigeler, no. 3(103) (September): 187-97. https://doi.org/10.37884/3-2024/21.
“BACILLUS THURINGIENSIS ШТАММДАРЫНЫҢ КУЛТУРАЛДЫ-МОРФОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ БИОХИМИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІН АНЫҚТАУ” (2024) Izdenister natigeler, (3(103), pp. 187–197. doi:10.37884/3-2024/21.
[1]“BACILLUS THURINGIENSIS ШТАММДАРЫНЫҢ КУЛТУРАЛДЫ-МОРФОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ БИОХИМИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІН АНЫҚТАУ”, Izdenister natigeler, no. 3(103), pp. 187–197, Sep. 2024, doi: 10.37884/3-2024/21.
“BACILLUS THURINGIENSIS ШТАММДАРЫНЫҢ КУЛТУРАЛДЫ-МОРФОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ БИОХИМИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІН АНЫҚТАУ”. Izdenister Natigeler, no. 3(103), Sept. 2024, pp. 187-9, https://doi.org/10.37884/3-2024/21.
“BACILLUS THURINGIENSIS ШТАММДАРЫНЫҢ КУЛТУРАЛДЫ-МОРФОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ БИОХИМИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІН АНЫҚТАУ”. Izdenister natigeler, no. 3(103) (September 30, 2024): 187–197. Accessed September 15, 2026. https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/673.
1.BACILLUS THURINGIENSIS ШТАММДАРЫНЫҢ КУЛТУРАЛДЫ-МОРФОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ БИОХИМИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІН АНЫҚТАУ. Izdenister natigeler [Internet]. 2024 Sep. 30 [cited 2026 Sep. 15];(3(103):187-9. Available from: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/673
1.BACILLUS THURINGIENSIS ШТАММДАРЫНЫҢ КУЛТУРАЛДЫ-МОРФОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ БИОХИМИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІН АНЫҚТАУ. Izdenister natigeler. 2024;(3(103):187-197. doi:10.37884/3-2024/21