СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫНДА ХАРВЕСТЕР-ФОРВАРДЕР АҒАШ ДАЙЫНДАУ КЕШЕНІН ПАЙДАЛАНУ

Ботагоз Кентбаева; Наталья Бессчетнова; Владимир Бессчетнов; Руслан Ахметов; Бауыржан Арынов; Ержан Кентбаев

doi:10.37884/4-2023/23

Аңдатпа

Мақалада Солтүстік Қазақстан облысындағы харвестер-форвардер ағаш дайындау кешенін пайдалану бойынша материалдар ұсынылған. Солтүстік Қазақстан облысының ормандары қайың-көктерек сазды-массивті және Қарағайлы-аралдық екпелерден тұратын өзіндік табиғи кешенді құрайды. Орман қорын есепке алу деректері бойынша облыста сүректің жалпы қоры 51,9 млн. м³ құрайды.

Орман биоресурстарын толық пайдаланудың және еңбек өнімділігін арттырудың негізі машиналар мен механизмдерді кеңінен енгізу және пайдалану арқылы қол жеткізуге болатын барлық еңбекті қажет ететін технологиялық процестерді кешенді механикаландыру болып табылады. Солтүстік Қазақстан облысының орман шаруашылығының ағаш дайындайтын машиналары "АМКОДОР" холдингі машиналарының желісімен ұсынылған, олар жұмыстың барлық циклін ең аз шығындармен орындауға мүмкіндік береді. Ағаш кесу түріндегі орман шаруашылығы операцияларын орындау үшін холдинг өз өндірісінде "АБИ-ЖЕР" және ЖШС "Ахмутдинов"ЖК қолданатын шағын харвестерлер мен шағын форвардерлер спектрін әзірледі. Ағаштарды кесу және оларды көлденең сұрыптарға бөлу үшін харвестер шығарылады. Сұрыптарды қоймаға немесе ағаш таситын жолға жинау, сұрыптау және жеткізу бойынша технологиялық міндеттерді орындау үшін форвардерлердің әртүрлі модельдері ұсынылады. Жеке орман пайдаланушылар ретінде олар ағаш кесудің инновациялық технологияларын пайдаланады, атап айтқанда харвестер-форвард кешені. Харвестерлер Қазақтың ұсақ шоқылары жағдайында 8 сағаттық ауысымда 100-120 м³ өнімділікпен жұмыс істейді. Неғұрлым қолайлы жағдайларда өнімділік 150-180 м³ дейін өседі.

Харвестер-форвардер, сұрыптау технологиясы, ағаш кесу, бұтақтардан тазарту, бөренелерді разряжевка, пакеттеу, орман шаруашылығында механикаландыру.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

1. Винокуров В., Еремин Н. Система машин в лесном хозяйстве. – Москва,2004. – 320 с.
2. Сатаров Г.А. Машины и механизмы в лесном и лесопарковом хозяйстве // Учебное пособие для проведения лабораторных занятий по дисциплине. - Ульяновск, 2017. – 110 с.
3. Варава В. Механизация лесохозяйственных работ: Уч. пособие. - Л., 1990. - 68 с.
4. Зима И. М., Малюгин Т. Т. Механизация лесохозяйственных работ: Учебник для ву-зов. - 3-е изд., перераб. и доп. - М.: Лесн. промышленность, 1976. - 416 с.
5. Машинно-тракторный парк в лесном хозяйстве / В. Г. Шаталов, А.Б.Клячко, Б.И.Поршнев, И.С.Казарцев. - М.: Лесн. пром., 1973. - 151 с.
6. Силаев Г. В., Котов А. А. Расчет и комплектование машинно-тракторных агрегатов для работы в лесном хозяйстве. - М.: МГУЛ, 2001. - 55 с.
7. Логунов Д.В. Система машин в лесном хозяйстве / Нижегородская государственная сельскохозяйственная академия. - Нижний Новгород, 2008.- 48 с.
8. Винокуров В.Н., Силаев Г.В. Машины и механизмы лесного хозяйства и садово-паркового строительства. - М.: Издательский центр «Академия», 2004. - 400 с.
9. Герасимов Ю.Ю., Сенькин В.А., Вяятайнен К. Производительность харвестеров на сплошных рубках. Resources and Technology 9(2): 82-93, 2012, ISSN 2307-0048 http://rt.petrsu.ru
10. Жәнкіш М.А., Тенгаева А.А. Модельдеу процесін оңтайландыру мақсатында авто-маттандырылған жобалау жүйесі мен құралдар тиімділігін анықтау және талдау. Ізденістер, нәтижелер, №4 (92), Алматы, 2021 - 113-119 б.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2023. СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫНДА ХАРВЕСТЕР-ФОРВАРДЕР АҒАШ ДАЙЫНДАУ КЕШЕНІН ПАЙДАЛАНУ. Izdenister natigeler. 4 (100) (Dec. 2023), 214–220. DOI:https://doi.org/10.37884/4-2023/23.

(1)СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫНДА ХАРВЕСТЕР-ФОРВАРДЕР АҒАШ ДАЙЫНДАУ КЕШЕНІН ПАЙДАЛАНУ. Izdenister natigeler 2023, No. 4 (100), 214-220. https://doi.org/10.37884/4-2023/23.

СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫНДА ХАРВЕСТЕР-ФОРВАРДЕР АҒАШ ДАЙЫНДАУ КЕШЕНІН ПАЙДАЛАНУ. (2023). Izdenister Natigeler, 4 (100), 214-220. https://doi.org/10.37884/4-2023/23

СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫНДА ХАРВЕСТЕР-ФОРВАРДЕР АҒАШ ДАЙЫНДАУ КЕШЕНІН ПАЙДАЛАНУ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 4 (100), p. 214–220, 2023. DOI: 10.37884/4-2023/23. Disponível em: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/377. Acesso em: 15 sep. 2026.

“СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫНДА ХАРВЕСТЕР-ФОРВАРДЕР АҒАШ ДАЙЫНДАУ КЕШЕНІН ПАЙДАЛАНУ”. 2023. Izdenister Natigeler, no. 4 (100) (December): 214-20. https://doi.org/10.37884/4-2023/23.

“СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫНДА ХАРВЕСТЕР-ФОРВАРДЕР АҒАШ ДАЙЫНДАУ КЕШЕНІН ПАЙДАЛАНУ” (2023) Izdenister natigeler, (4 (100), pp. 214–220. doi:10.37884/4-2023/23.

[1]“СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫНДА ХАРВЕСТЕР-ФОРВАРДЕР АҒАШ ДАЙЫНДАУ КЕШЕНІН ПАЙДАЛАНУ”, Izdenister natigeler, no. 4 (100), pp. 214–220, Dec. 2023, doi: 10.37884/4-2023/23.

“СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫНДА ХАРВЕСТЕР-ФОРВАРДЕР АҒАШ ДАЙЫНДАУ КЕШЕНІН ПАЙДАЛАНУ”. Izdenister Natigeler, no. 4 (100), Dec. 2023, pp. 214-20, https://doi.org/10.37884/4-2023/23.

“СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫНДА ХАРВЕСТЕР-ФОРВАРДЕР АҒАШ ДАЙЫНДАУ КЕШЕНІН ПАЙДАЛАНУ”. Izdenister natigeler, no. 4 (100) (December 6, 2023): 214–220. Accessed September 15, 2026. https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/377.

1.СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫНДА ХАРВЕСТЕР-ФОРВАРДЕР АҒАШ ДАЙЫНДАУ КЕШЕНІН ПАЙДАЛАНУ. Izdenister natigeler [Internet]. 2023 Dec. 6 [cited 2026 Sep. 15];(4 (100):214-20. Available from: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/377

1.СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫНДА ХАРВЕСТЕР-ФОРВАРДЕР АҒАШ ДАЙЫНДАУ КЕШЕНІН ПАЙДАЛАНУ. Izdenister natigeler. 2023;(4 (100):214-220. doi:10.37884/4-2023/23

[1] 1. Винокуров В., Еремин Н. Система машин в лесном хозяйстве. – Москва,2004. – 320 с.

[2] 2. Сатаров Г.А. Машины и механизмы в лесном и лесопарковом хозяйстве // Учебное пособие для проведения лабораторных занятий по дисциплине. - Ульяновск, 2017. – 110 с.

[3] 3. Варава В. Механизация лесохозяйственных работ: Уч. пособие. - Л., 1990. - 68 с.

[4] 4. Зима И. М., Малюгин Т. Т. Механизация лесохозяйственных работ: Учебник для ву-зов. - 3-е изд., перераб. и доп. - М.: Лесн. промышленность, 1976. - 416 с.

[5] 5. Машинно-тракторный парк в лесном хозяйстве / В. Г. Шаталов, А.Б.Клячко, Б.И.Поршнев, И.С.Казарцев. - М.: Лесн. пром., 1973. - 151 с.

[6] 6. Силаев Г. В., Котов А. А. Расчет и комплектование машинно-тракторных агрегатов для работы в лесном хозяйстве. - М.: МГУЛ, 2001. - 55 с.

[7] 7. Логунов Д.В. Система машин в лесном хозяйстве / Нижегородская государственная сельскохозяйственная академия. - Нижний Новгород, 2008.- 48 с.

[8] 8. Винокуров В.Н., Силаев Г.В. Машины и механизмы лесного хозяйства и садово-паркового строительства. - М.: Издательский центр «Академия», 2004. - 400 с.

[9] 9. Герасимов Ю.Ю., Сенькин В.А., Вяятайнен К. Производительность харвестеров на сплошных рубках. Resources and Technology 9(2): 82-93, 2012, ISSN 2307-0048 http://rt.petrsu.ru

[10] 10. Жәнкіш М.А., Тенгаева А.А. Модельдеу процесін оңтайландыру мақсатында авто-маттандырылған жобалау жүйесі мен құралдар тиімділігін анықтау және талдау. Ізденістер, нәтижелер, №4 (92), Алматы, 2021 - 113-119 б.