Кіру | Тіркелу
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті ISSN 2304-3334 (Print)  ·  ISSN 2304-3334 (Online)
Мақала жіберу
Мәзір
Мақала жіберу
АГРАРЛЫҚ-ӨНЕРКӘСІПТІК КЕШЕН ЭКОНОМИКАСЫ

БАҚША ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ ЖЕМІСТЕРІ НЕГІЗІНДЕ ФУНКЦИОНАЛДЫҚ ТИІМДІЛІККЕ БАҒЫТТАЛҒАН ӨНІМДЕРДІҢ ОҢТАЙЛЫ ҚҰРАМЫН АНЫҚТАУ

Бибипатыма Еренова 1 , Нұрдана Сақып 2

1 Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті; 2 «Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті» КЕАҚ

doi.org/10.37884/2-2023/40 Бет. 400-411 Қабылданды 28.03.2023 Жарияланды 29.06.2023

Аңдатпа

Бақша дақылдарының жемістері негізінде функционалдық өнімдердің оңтайлы құрамын анықтауда органолептикалық көрсеткіштерге аса назар аударылып, компоненттерді таңдау өсімдік тектес байытқыш қоспаларды құрайтын смузилердің функционалды бағыттарына (тазартатын, зәр айдайтын, өт айдайтын, тыныштандыратын және сергітетін) қарай анықталды. Тәжірибе жүзінде белгіленген негізгі және қосымша шикізаттың түпнұсқалық комбинациялары негізінде дайын өнімнің жоғары дәмдік қасиеттерін сақтай отырып, негізгі қоректік заттардың оңтайлы тепе-теңдігін қамтамасыз ететін рецептуралар жасалды. Рецептурада қант қолданылмады. Дәмін, иісін, түсі және консистенциясын қалыптастыруда және жақсартуда рецептураға көкжидек, таңқурай, мүкжидек, шырғанақ және шпинат жапырақтары, алма, анар, қара өрік, сары өрік және жүзім шырындары сияқты жеміс-жидек және өсімдік шикізаты енгізіліп, смузилерге функционалды бағытты қалыптасыруда дәрілік өсімдіктердің сығындылары, атап айтқанда аюжидек, салаубас, жалбызтікен, шүйгіншөп және адамтамыр сығындылары қолданылды. Жүргізілген зерттеулер нәтижесінде қауын, қарбыз, асқабақ, қауын-қарбыз және қауын-асқабақ смузидің түрлі композицияларының рецептуралары дайындалды. Компоненттер санын енгізуді есептеу 10 балдық шкала бойынша органолептикалық көрсеткіштерді дегустациялық бағалау негізінде жүргізілді. Жүргізілген сенсорлық талдау функционалды бағыттағы өнімдерді өндіруге негіз болатын компоненттердің ең жақсы шекті оңтайлы қатынастарын анықтауға мүмкіндік берді.

бақша дақылдарының жемістері жеміс-жидек-көкөніс шикізаты дәрілік өсімдіктердің сығындылары функционалдық бағыттағы смузи смузи композицияларының оңтайлы құрамы қауын қарбыз асқабақ

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. Boeing, H., Bechthold, A., Bub, A., Ellinger, S., Haller, D., Kroke, A., et al. Critical Review: Vegetables и Fruit in the Prevention of Chronic Diseases. European Journal of Nutrition. – 2012. – Т. 51(6). – P. 637-663. DOI:10.1007/s00394-012-0380-y
  2. 2. Yerenova, B., Tlevlessova, D., Kairbayeva, A., Nabiyeva, Z., Almaganbetova, A., Sakyp, N. (2022). Influence of the pressing technique and parameters on the yield of oil from melon seeds. Eastern-European Journal of Enterprise Technologies, 5 (11 (119)), 38-47. DOI: https://doi.org/10.15587/1729-4061.2022.265672.
  3. 3. Medvedkov Ye., Yerenova B., Pronina Yu., Penov N., Belozertseva O., Kondratiuk N. (2021). Extraction and characteristics of pectins from melon peel: experimental review. Journal of Chemistry and Technologies, 29 (4), 650-659.
  4. 4. Yerenova B., Pronina Yu., Penov N., Mihalev K., Kalcheva-Karadzhova K., Dinkova R., Shikov V. (2019). Optimization of the mixed melon-berry juice composition, using simplex centroid experimental design. Comptesrendus de l’Acade'miebulgare des Sciences, 12(72), 1713-1722. DOI:10.7546/CRABS.2019.12.16
  5. 5. Skrovankova S., Sumczynski D., Mlcek J., Jurikova T., Sochor J. (2015). Bioactive Compounds and Antioxidant Activity in Different Types of Berries. International Journal of Molecular Sciences, 16(10), 24673-24706. DOI: https://doi.org/10.3390/ijms161024673
  6. 6. Silva S., Costa E. M., Veiga M., Morais R. M., Calhau C., Pintado M. (2020). Health promoting properties of blueberries: a review. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 60:2, 181-200, DOI: 10.1080/10408398.2018.1518895
  7. 7. Gâtlan A-M, Gutt G. (2021). Sea Buckthorn in Plant Based Diets. An Analytical Approach of Sea Buckthorn Fruits Composition: Nutritional Value, Applications, and Health Benefits. International Journal of Environmental Research and Public Health. 18(17):8986. DOI: https://doi.org/10.3390/ijerph18178986
  8. 8. Даньков В.В., Скрипниченко М.М., Логинова С.Ф., Горбачёва Н.Н. Ягодные культуры: Учебное пособие. – СПб.: Издательство «Лань», 2015. – 192 с. ISBN: 978-5-8114-1727-8
  9. 9. Калашнова Т.В., Беляева И.А. Ботаническое описание, морфологическая структурная оценка шпината огородного. Современная наука и инновации. 2014;(4):33-38.
  10. 10. Roberts J.L., Moreau R. (2016). Functional properties of spinach (Spinacia oleracea L.) phytochemicals and bioactives. Food and Function. Aug 10;7(8):3337-53. DOI: 10.1039/c6fo00051g.
  11. 11. Ладожская С. Живительная сила соков // Диля, 2004. – 192 с. ISBN: 5-88503-202-5
  12. 12. Рощин И.И. Лечение соками //Научная книга, 2017. – 234 с. ISBN: 978-5-521-05828-0
  13. 13. Прогрессивная технология функциональных продуктов длительного хранения на основе дыни: монография / Б.Е. Еренова, Ю.Г. Пронина. – Алматы, 2020. – 278 с. ISBN: 978-601-332-781-5
  14. 14. Кароматов И.Д., Хожиев А.Я. (2021). Алтей лекарственный. Биология и интегративная медицина, (1 (48)), 339-352.
  15. 15. Санина И.Л. Травник. Полный справочник лекарственных растений / ООО Книжный клуб «Клуб семейного досуга», г. Белгорад, 2012. – 560 с. ISBN: 978-617-570-265-9.
  16. 16. Гречаный И. А. Большой иллюстративный справочник лекарственных трав и растений / ООО Книжный клуб «Клуб семейного досуга», г. Белгорад, 2015. – 545 с. ISBN: 978-5-9910-3269-8
  17. 17. Kramberger K., Kenig S., Jenko Pražnikar Z., Kočevar Glavač N., Barlič-Maganja D. (2021). A Review and Evaluation of the Data Supporting Internal Use of Helichrysum italicum. Plants (Basel). Aug 23;10(8):1738. DOI:10.3390/plants10081738.
  18. 18. Дадаев Х.А., Акилов Д.Х., Тогаев М.К. (2021). Валериана лекарственная. Биология и интегративная медицина, (1 (48)), 233-249.
  19. 19. Mohd Azman N.A., Gallego M.G., Segovia F., Abdullah S., Shaarani S.M., Almajano Pablos M.P. (2016). Study of the Properties of Bearberry Leaf Extract as a Natural Antioxidant in Model Foods. Antioxidants (Basel). Apr 1;5(2):11. DOI:10.3390/antiox5020011.
  20. 20. Гречаный И. А. Полный справочник лекарственных трав и целительных сборов / Клуб семейного досуга, 2013. – 544 с. ISBN: 978-5-9910-2354-2

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2023. БАҚША ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ ЖЕМІСТЕРІ НЕГІЗІНДЕ ФУНКЦИОНАЛДЫҚ ТИІМДІЛІККЕ БАҒЫТТАЛҒАН ӨНІМДЕРДІҢ ОҢТАЙЛЫ ҚҰРАМЫН АНЫҚТАУ. Izdenister natigeler. 2 (98) (Jun. 2023), 400–411. DOI:https://doi.org/10.37884/2-2023/40.
(1)БАҚША ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ ЖЕМІСТЕРІ НЕГІЗІНДЕ ФУНКЦИОНАЛДЫҚ ТИІМДІЛІККЕ БАҒЫТТАЛҒАН ӨНІМДЕРДІҢ ОҢТАЙЛЫ ҚҰРАМЫН АНЫҚТАУ. Izdenister natigeler 2023, No. 2 (98), 400-411. https://doi.org/10.37884/2-2023/40.
БАҚША ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ ЖЕМІСТЕРІ НЕГІЗІНДЕ ФУНКЦИОНАЛДЫҚ ТИІМДІЛІККЕ БАҒЫТТАЛҒАН ӨНІМДЕРДІҢ ОҢТАЙЛЫ ҚҰРАМЫН АНЫҚТАУ. (2023). Izdenister Natigeler, 2 (98), 400-411. https://doi.org/10.37884/2-2023/40
БАҚША ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ ЖЕМІСТЕРІ НЕГІЗІНДЕ ФУНКЦИОНАЛДЫҚ ТИІМДІЛІККЕ БАҒЫТТАЛҒАН ӨНІМДЕРДІҢ ОҢТАЙЛЫ ҚҰРАМЫН АНЫҚТАУ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 2 (98), p. 400–411, 2023. DOI: 10.37884/2-2023/40. Disponível em: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/245. Acesso em: 15 sep. 2026.
“БАҚША ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ ЖЕМІСТЕРІ НЕГІЗІНДЕ ФУНКЦИОНАЛДЫҚ ТИІМДІЛІККЕ БАҒЫТТАЛҒАН ӨНІМДЕРДІҢ ОҢТАЙЛЫ ҚҰРАМЫН АНЫҚТАУ”. 2023. Izdenister Natigeler, no. 2 (98) (June): 400-411. https://doi.org/10.37884/2-2023/40.
“БАҚША ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ ЖЕМІСТЕРІ НЕГІЗІНДЕ ФУНКЦИОНАЛДЫҚ ТИІМДІЛІККЕ БАҒЫТТАЛҒАН ӨНІМДЕРДІҢ ОҢТАЙЛЫ ҚҰРАМЫН АНЫҚТАУ” (2023) Izdenister natigeler, (2 (98), pp. 400–411. doi:10.37884/2-2023/40.
[1]“БАҚША ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ ЖЕМІСТЕРІ НЕГІЗІНДЕ ФУНКЦИОНАЛДЫҚ ТИІМДІЛІККЕ БАҒЫТТАЛҒАН ӨНІМДЕРДІҢ ОҢТАЙЛЫ ҚҰРАМЫН АНЫҚТАУ”, Izdenister natigeler, no. 2 (98), pp. 400–411, Jun. 2023, doi: 10.37884/2-2023/40.
“БАҚША ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ ЖЕМІСТЕРІ НЕГІЗІНДЕ ФУНКЦИОНАЛДЫҚ ТИІМДІЛІККЕ БАҒЫТТАЛҒАН ӨНІМДЕРДІҢ ОҢТАЙЛЫ ҚҰРАМЫН АНЫҚТАУ”. Izdenister Natigeler, no. 2 (98), June 2023, pp. 400-11, https://doi.org/10.37884/2-2023/40.
“БАҚША ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ ЖЕМІСТЕРІ НЕГІЗІНДЕ ФУНКЦИОНАЛДЫҚ ТИІМДІЛІККЕ БАҒЫТТАЛҒАН ӨНІМДЕРДІҢ ОҢТАЙЛЫ ҚҰРАМЫН АНЫҚТАУ”. Izdenister natigeler, no. 2 (98) (June 29, 2023): 400–411. Accessed September 15, 2026. https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/245.
1.БАҚША ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ ЖЕМІСТЕРІ НЕГІЗІНДЕ ФУНКЦИОНАЛДЫҚ ТИІМДІЛІККЕ БАҒЫТТАЛҒАН ӨНІМДЕРДІҢ ОҢТАЙЛЫ ҚҰРАМЫН АНЫҚТАУ. Izdenister natigeler [Internet]. 2023 Jun. 29 [cited 2026 Sep. 15];(2 (98):400-11. Available from: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/245
1.БАҚША ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ ЖЕМІСТЕРІ НЕГІЗІНДЕ ФУНКЦИОНАЛДЫҚ ТИІМДІЛІККЕ БАҒЫТТАЛҒАН ӨНІМДЕРДІҢ ОҢТАЙЛЫ ҚҰРАМЫН АНЫҚТАУ. Izdenister natigeler. 2023;(2 (98):400-411. doi:10.37884/2-2023/40