Кіру | Тіркелу
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті ISSN 2304-3334 (Print)  ·  ISSN 2304-3334 (Online)
Мақала жіберу
Мәзір
Мақала жіберу
МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ЖӘНЕ ВЕТЕРИНАРИЯ

ФИЗИКАЛЫҚ-ХИМИЯЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ АРҚЫЛЫ БИЕ СҮТІНІҢ ҚАУІПСІЗІДІГІН БАҒАЛАУ

Калима Махмаден 1 , Асия Серікбаева 2 , Асел Паритова 3 , Аяна Слямова 4

1 Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті; 2 «Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті» КЕАҚ; 3 «С.Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық университеті» КеАҚ; 4 Солтүстік-Батыс ауыл шаруашылығы және орман шаруашылығы университеті

doi.org/10.37884/2-2023/03 Бет. 28-43 Қабылданды 26.10.2022 Жарияланды 29.06.2023

Аңдатпа

Мақалада жалпы қабылданған органолептикалық және физикалық және химиялық зерттеулерді қолдана отырып, бие сүтін  балаусалылық пен қауіпсіздікке зерттеу нәтижелері келтірілген. Біздің зерттеу жұмысымызға Алматы облысының шаруа қожалығынан алынған бие сүтінің (n = 45) сынамалары алынды. Зерттеу барысында бие сүтінің үлгілері Алматы облысының  қожа шаруашылықтарынан алынды. Барлық зерттеулер әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің қажетті заманауи жабдықтармен жабдықталған зертханалары негізінде жүргізілді. Жұмыстың жаңашылдығы - Алматы облысының әр түрлі шаруашылықтарындағы бие сүтінің қауіпсіздігі мен сапасын салыстырмалы аспектте бақылау және физикалық-химиялық көрсеткіштерді зерттеу арқылы бие сүтінің қауіпсіздігін бағалау. Алматы облысының қожа шаруашылықтарынан алынған бие сүтінің органолептикалық параметрлері МЕМСТ талаптарына сәйкес келді және сыртқы түрі, түсі, иісі, дәмі бойынша ауытқулар болған жоқ. Алматы облысының әр түрлі қожа шаруашылықтарынан алынған бие сүтіне жүргізілген физикалық-химиялық зерттеулер Қазақстан Республикасының стандарттарында белгіленген шегінде болды. Тығыздықтың мәні 1,029 -1,034 г/см3 құрады, ал қышқылдықтың көрсеткіштері 7 Тº аспады, үшінші қожа шаруашылығынан алынған бие сүтінде ҚМСҚ-ның ең жоғары көрсеткіші 9,56% құрады. Майдың массалық үлесі 2,5-3,3% аралығында болды. Ақуыздың массалық үлесі келесі мәндерде өзгерді: 3,65-4,89%. Зерттеу нәтижелері бойынша Алматы облысында өндірілген бие сүті сапасы мен қауіпсіздігі бойынша талаптарға сай және бұрмаланбаған деген қорытынды жасауға болады.

қауіпсіздігі, сапасы, бағасы, бие сүті, физика-химиялық зерттеулер, химиялық құрамы, ақуыз

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. Kra K.A.S., Mégnanou R.M., Akpa E.E., Assidjo N.E., Niamké L.S. Evaluation of physico-chemical, nutritional and microbiological quality of raw cow’s milk usually consumed in the central part of Côte d’ivoire//AJFAND. – 2013. -№13 (3). – P. 7890-7904. doi: 227942-1-10-20130711
  2. 2. Hemalatha S., Shanthi S. In vitro characterization of bacteriocin producing Bacillus subtilis from milk samples// Afican J. Microbiol. Resea. -2010. - № 4(19). – P. 2004 – 2010.
  3. 3. Turner, G.V. Food Hygiene/ G.V. Turner, C.M. Veary. Pretoria:University of Pretoria Press, 1990. – 214 p.
  4. 4. Ismail M.M., Ammar E.M.A., El-Shazly A.A., Eid M.Z. Impact of cold storage and blending different lactations of cow’s milk on the quality of Domiati cheese// Afr. J. Food Sci. -2010. -№4(8). – P. 503 – 513.
  5. 5. Akalin A.S., Unal G., Dinkci N. Angiotensin-converting enzyme inhibitory and starter culture activities in probiotic yoghurt: Effect of sodium–calcium caseinate and whey protein concentrate//International Journal of Dairy Technology. - 2018. - №71 (S1). – P. 185–194. https ://doi. org/10.1111/1471-0307.12427
  6. 6. Aryana K. J., Olson D.W. A 100-Year Review: Yogurt and other cultured dairy products//Journal of Dairy Science, -2017.- №100 (12). – P. 9987–10013. https ://doi.org/10.3168/jds.2017-12981
  7. 7. Канарейкина С.И. Оценка экологической безопасности сырого кобыльего молока// Известия Оренбургского государственного аграрного университета. - 2011.- №2. – С. 179-182.
  8. 8. Ahrabi A.F., Handa D., Codipilly C.N., Shah S., Williams J.E., McGuire M.A., Potak D., Aharon G.G., Schanler R.J. Effects of extended freezer storage on the integrity of human milk// The Journal of Pediatrics. – 2017.- №177. – P. 140-143. https://doi.org/10.1016/j.jpeds.2016.06.024
  9. 9. Sercan K., Jaime S., Steven A.F., Barile D. Thoroughbred mare’s milk exhibits a unique and diverse free oligosaccharide profile// Febs open bio. - 2018. - №3. – P.1219-1222. doi:10.1002/2211-5463.12460
  10. 10. Karav S., Le Parc A., de Moura J.N., Frese S.A., Kirmiz N., Block D.E., Barile D., Mills D.A. Oligosaccharides released from milk glycoproteins are selective growth substrates for infant-associated bifidobacteria// Appl Environ Microb. – 2016.- № 82.- P. 3622–3630.
  11. 11. Sema R., Shimelis M., Ashebr A. Milk Safety Assessment, Isolation, and Antimicrobial Susceptibility Profile of Staphylococcus aureus in Selected Dairy Farms of Mukaturi and Sululta Town, Oromia Region, Ethiopia//Veterinary Medicine International. – 2019. - №1.- P.1-11. https://doi.org/10.1155/2019/30631856.
  12. 12. Foekel C., Schubert R., Kaatz M., Schmidt I., Bauer A., Hipler U.C., Vogelsang H., Rabe K., Jahreis G. Dietetic effects of oral intervention with mare’s milk on the severity scoring of atopic dermatitis, on faecal microbiota and on immunological parameters in patients with atopic dermatitis//International Journal of Food Sciences and Nutrition. -2019.- №60 (7). – P.41-52. https://doi.org/10.1080/09637480802249082
  13. 13. Zava S., Barello C., Pessione A., Perono Garoffo L., Fattori P., Montorfano G., Conti A., Giunta C., Pessione E., Berra B., Giuffrida M.G. Mare’s colostrum globules stimulate fibroblast growth in vitro: a biochemical study// Journal of Medicinal Food. -2019.- №12(4). - P.836-845. https://doi.org/10.1089/jmf.2008.0139
  14. 14. Massimo M., Francesca M., Andrea S., Primo M. Protein and fat composition of mare's milk: some nutritional remarks with reference to human and cow's milk// International Dairy Journal. -2002.-№12 (11). – С. 869-887.
  15. 15. Толекова Ш.Н., Шарманов Т.Ш., Синявский Ю.А. Создание нового специализированного продукта на основе кобыльего молока для профилактики обменно-алиментарных нарушений// Experimental Biology. – 2019. -№3(80). – C.38-67.
  16. 16. Czyżak-Runowska G., Wójtowski J., Niewiadomska A., Markiewicz-Keszycka M. Quality of fresh and stored mares’ milk//Mljekarstvo. - 2018. - №68 (2). – P. 108-115. /dx.doi.org/10.1590/1678-4162-10144.
  17. 17. Costa G.V., Bondan C., Alves L.P., Fiala Rechsteiner S. Composition of milk and mammary gland health in Criollo breed mares during lactation// Arq. Bras. Med. Vet. Zootec. – 2019.-№ 71 (4). – С. 1348-1354.
  18. 18. Zhang M., Dang N., Ren D., Zhao F., Ruirui L., Teng M., Qiuhua B., Bilige M., Wenjun L. Comparison of Bacterial Microbiota in Raw Mare’s Milk and Koumiss Using PacBio Single Molecule Real-Time Sequencing Technology// Front. Microbiol. - 2020.- №58. – P. 1610-1616. https://doi.org/10.3389/fmicb.2020.581610
  19. 19. Guo L., Xu W., Li Ch., Ya M., Guo Y., Qian J., Zhu J. Production technology, nutritional, and microbiological investigation of traditionally fermented mare milk (Chigee) from Xilin Gol in China// Food Science and Nutrition. – 2019. - №8. – P. 257-264. DOI: 10.1002/fsn3.1298
  20. 20. Minjigdorj N., Baldirj O., Austbo D. Chemical composition of Mongolian mare milk//Acta Agriculturae Scandinavica. – 2012. - №62 (2). – P. 66-72. https://doi.org/10.1080/09064702.2012.720999
  21. 21. Kondybayev A., Loiseau G., Achir N., Mestres Ch., Konuspayeva G. Fermented mare milk product (Qymyz, Koumiss)// International Dairy Journal. – 2021. -№119.- P. 105-115. https://doi.org/10.1016/j.idairyj.2021.105065
  22. 22. Čagalj M., Brezovečki A., Mikulec N., Antunac N. Composition and properties of mare's milk of Croatian Coldblood horse breed// Mljekarstvo / Dairy. -2014. - №64 (1). – P. 3-11.
  23. 23. Pieszka M., Huszczyński J., Szeptalin A. Comparison of mare’s milk composition of different breeds//Nauka Przyroda Technologie. - 2011. -№ 5 (6). – P.112.
  24. 24. Kücükcetin A., Yaygin H., Hinrichs J., Kulozik U. Adaptation of bovine milk towards mares’ milk composition by means of membrane technology for koumiss manufacture// International Dairy Journal. – 2003. -№ 13. – P. 945-951.
  25. 25. Pagliarini E., Solaroli G., Peri C. Chemical and physical characteristics of mare’s milk.// Italian Journal of Food Science. – 1993. - № 4. – P. 323-332.
  26. 26. Mariani P., Summer A., Martuzzi F., Formaggioni P., Sabbioni, A., Catalano, A.L. Physicochemical properties, gross composition, energy value and nitrogen fractions of Halflinger nursing mare milk throughout 6 lactation months // Animal Research. – 2001. - №50. – P. 415-425.
  27. 27. Guo L., Xu W., Li Ch., Guo Y., Chagan I. Comparative study of physicochemical composition and microbial community of Khoormog, Chigee, and Airag, traditionally fermented dairy products from Xilin Gol in China// Food Science and Nutrition. – 2021. - №9(3). – P. 1564-1573. https://doi.org/10.1002/fsn3.2131
  28. 28. Канарейкина С.Г., Гареева И.И., Кулида Л.С., Канарейкин В.И. Исследование состава пастеризованного кобыльего молока// Инновационная деятельность науки и образования в агропромышленном производстве: межд.конф. (Курск, 28 февраля 2019 года). Курск: Изд-во Университета, 2019. С.311-315.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2023. ФИЗИКАЛЫҚ-ХИМИЯЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ АРҚЫЛЫ БИЕ СҮТІНІҢ ҚАУІПСІЗІДІГІН БАҒАЛАУ. Izdenister natigeler. 2 (98) (Jun. 2023), 28–43. DOI:https://doi.org/10.37884/2-2023/03.
(1)ФИЗИКАЛЫҚ-ХИМИЯЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ АРҚЫЛЫ БИЕ СҮТІНІҢ ҚАУІПСІЗІДІГІН БАҒАЛАУ. Izdenister natigeler 2023, No. 2 (98), 28-43. https://doi.org/10.37884/2-2023/03.
ФИЗИКАЛЫҚ-ХИМИЯЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ АРҚЫЛЫ БИЕ СҮТІНІҢ ҚАУІПСІЗІДІГІН БАҒАЛАУ. (2023). Izdenister Natigeler, 2 (98), 28-43. https://doi.org/10.37884/2-2023/03
ФИЗИКАЛЫҚ-ХИМИЯЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ АРҚЫЛЫ БИЕ СҮТІНІҢ ҚАУІПСІЗІДІГІН БАҒАЛАУ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 2 (98), p. 28–43, 2023. DOI: 10.37884/2-2023/03. Disponível em: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/151. Acesso em: 15 sep. 2026.
“ФИЗИКАЛЫҚ-ХИМИЯЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ АРҚЫЛЫ БИЕ СҮТІНІҢ ҚАУІПСІЗІДІГІН БАҒАЛАУ”. 2023. Izdenister Natigeler, no. 2 (98) (June): 28-43. https://doi.org/10.37884/2-2023/03.
“ФИЗИКАЛЫҚ-ХИМИЯЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ АРҚЫЛЫ БИЕ СҮТІНІҢ ҚАУІПСІЗІДІГІН БАҒАЛАУ” (2023) Izdenister natigeler, (2 (98), pp. 28–43. doi:10.37884/2-2023/03.
[1]“ФИЗИКАЛЫҚ-ХИМИЯЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ АРҚЫЛЫ БИЕ СҮТІНІҢ ҚАУІПСІЗІДІГІН БАҒАЛАУ”, Izdenister natigeler, no. 2 (98), pp. 28–43, Jun. 2023, doi: 10.37884/2-2023/03.
“ФИЗИКАЛЫҚ-ХИМИЯЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ АРҚЫЛЫ БИЕ СҮТІНІҢ ҚАУІПСІЗІДІГІН БАҒАЛАУ”. Izdenister Natigeler, no. 2 (98), June 2023, pp. 28-43, https://doi.org/10.37884/2-2023/03.
“ФИЗИКАЛЫҚ-ХИМИЯЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ АРҚЫЛЫ БИЕ СҮТІНІҢ ҚАУІПСІЗІДІГІН БАҒАЛАУ”. Izdenister natigeler, no. 2 (98) (June 29, 2023): 28–43. Accessed September 15, 2026. https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/151.
1.ФИЗИКАЛЫҚ-ХИМИЯЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ АРҚЫЛЫ БИЕ СҮТІНІҢ ҚАУІПСІЗІДІГІН БАҒАЛАУ. Izdenister natigeler [Internet]. 2023 Jun. 29 [cited 2026 Sep. 15];(2 (98):28-43. Available from: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/151
1.ФИЗИКАЛЫҚ-ХИМИЯЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ АРҚЫЛЫ БИЕ СҮТІНІҢ ҚАУІПСІЗІДІГІН БАҒАЛАУ. Izdenister natigeler. 2023;(2 (98):28-43. doi:10.37884/2-2023/03