Кіру | Тіркелу
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті ISSN 2304-3334 (Print)  ·  ISSN 2304-3334 (Online)
Мақала жіберу
Мәзір
Мақала жіберу
АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ, АГРОХИМИЯ, АЗЫҚ ӨНДІРУ, АГРОЭКОЛОГИЯ (қосымша)

ЕРТЕ КӨКТЕМДІК ТОПЫРАҚ ӨҢДЕУДІҢ ТОПЫРАҚ ЫЛҒАЛЫН САҚТАУ ЖӘНЕ ПАЙДАЛАНУ ТИІМДІЛІГІНЕ ӘСЕРІ

Владимир Заболотских 1 , Тимур Савин 1 , Сергей Журик 1

1 «А.И. Бараев атындағы астық шаруашылығы ғылыми-өндірістік орталығы» ЖШС

doi.org/10.37884/3-2024/54 Бет. 499-508 Қабылданды 17.10.2024 Жарияланды 30.09.2024

Аңдатпа

Солтүстік Қазақстанның астық өндірісі жүйесінде негізгі өңдеуге көп көңіл бөлінуде, ал облыста ерте көктемгі өңдеудің тиімділігі туралы ғылыми зерттеулердің нәтижелері жеткіліксіз. Жұмыста, серіппелі, ине және дискілі тырмалармен жүргізілген топырақты ерте көктемгі тырмалаудың топырақ ылғалдылығын, топырақтың беткі қабатының құрылымдық жағдайын және тығыздығын, сондай-ақ сүдігер және аңыз фон жағдайында жаздық бидайдың өнімділігі туралы. Зерттеу нәтижелері сүдігер фон бойынша ерте көктемгі өңдеуді қолдану топырақ ылғалдылығын сақтауға көмектесетінін көрсетті. Егіс алдындағы кезеңде дискілі тырмаларды қолдану топырақтың ылғалдың жоғалуын 52%-ға азайтты. Жаздық бидайдың шығымдылығы дискілі тырмамен пайдаланылғаннан кейін 3 ц/га артты. Ерте көктемгі өңдеуді жүргізу тұқым қабатының 0,1-0,15 г/см3 нығыздалуын және агрономиялық құнды агрегаттардың мөлшерінің 6,3-14,5%-ға жоғарылауын қамтамасыз етті. Ерте көктемгі өңдеуді аңыз фонында қолдану топырақ ылғалдылығын сақтауға және жаздық бидайдың өніміне оң әсер еткен жоқ.

топырақ өңдеу, ерте көктемгі тырмалау, топырақтың ылғалдылығы, агрофизикалық қасиеттер, жаздық бидайдың өнімділігі

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. Khursheed, S., Simmons, C., Sartaj, A., Ali, T., Sk, R., & Gr, N. 2019. Conservation tillage: impacts on soil physical conditions – an overview. Advances in Plants & Agriculture Research, 9(2), 342–346. https://doi.org/10.15406/apar.2019.09.00446
  2. 2. Demsew Bekele. 2020. The Effect of Tillage on Soil Moisture Conservation. nternational Journal of Research Studies in Agricultural Sciences (IJRSAS) 6(10) 30-41. https://doi.org/10.20431/2454-6224.0610004
  3. 3. Shuang Liang, Xiaofeng Li, Xingming Zheng, Tao Jiang, Xiaojie Li, Dejing Qiao. Effects of Winter Snow Cover on Spring Soil Moisture Based on Remote Sensing Data Product over Farmland in Northeast China. 2022. Sustainability, 14(3), 1527. https://doi.org/10.3390/su14031527
  4. 4. Бакиров Ф.Г., Нестеренко Ю.М., Поляков Д.Г., Халин А.В., Васильева Т.Н. Влияние способов обработки почвы на запасы почвенной влаги в учебно-опытном поле оренбургского ГАУ. Бюллетень Оренбургского научного центра УрО РАН 4: 1-6 [Электронный ресурс] (URL: http://elmag.uran.ru:9673/magazine/Numbers/2015-4/Articles/MYN-2015-4.pdf).
  5. 5. Заболотских В.В., Журик С.А. Особенности формирования запасов продуктивной влаги в зависимости от предшественника в условиях Северного Казахстана // Сб. научных докладов XVIII Международной научн.-практ. конф. «Аграрная наука сельскохозяйственному производству Сибири, Казахстана, Монголии, Беларуси и Болгарии». – Новосибирск. - 2015. - С. 106-109.
  6. 6. Maimela Maxwell Modiba, Caleb Melenya Ocansey, Márta Birkás, Igor Dekemati, Barbara Simon. Assessing the Impact of Tillage Methods on Soil Moisture Content and Crop Yield in Hungary. Agronomy 2024, 14(8), 1606; https://doi.org/10.3390/agronomy14081606
  7. 7. Солодовников А.П., Лёвкина А.Ю. Влияние способов обработки почвы и агрохимикатов на урожайность и качество зерна озимой пшеницы в саратовском Заволжье // Аграрный научный журнал. 2020. № 3. С. 29-35.
  8. 8. Ильясов М.М., Суханова И.М., Биккинина Л.М., Сидоров В.В. Изменение агрофизических свойств выщелоченного чернозема в зависимости от минимизации основной обработки почвы // Вестник Казанского государственного аграрного университета. 2019. Т. 14. № S4-1 (55). С. 42–47. doi: 10.12737/2073-0462-201938-42.
  9. 9. Бакаев Н. М. Почвенная влага и урожай. Алма. – 1975.
  10. 10. Ревут И.Б., Роде А.А. Методическое руководство по изучению почвенной структуры. – 1969.
  11. 11. Вадюнина А.Ф, Корчагина З.А. "Методы исследования физических свойств почв." (1986).
  12. 12. Николайченко, Н.В., Норовяткин, В.И., Лиховцова, Е.А., Лихацкая, С.Г. 2015. Влияние способов основной и предпосевной обработки почвы на продуктивность суданской травы в условиях Саратовского Заволжья. Известия Оренбургского государственного аграрного университета, (2 (52)), 70-73.
  13. 13. Thapa, R., Tully, K. L., Cabrera, M., Dann, C., Schomberg, H. H., Timlin, D., ... & Mirsky, S. B. (2021). Cover crop residue moisture content controls diurnal variations in surface residue decomposition. Agricultural and forest meteorology, 308, 108537. https://doi.org/10.1016/j.agrformet.2021.108537
  14. 14. Li, Z., Vanderborght, J., & Smits, K. M. (2020). The effect of the top soil layer on moisture and evaporation dynamics. Vadose Zone Journal, 19(1), e20049. https://doi.org/10.1002/vzj2.20049
  15. 15. An, N., Tang, C. S., Xu, S. K., Gong, X. P., Shi, B., & Inyang, H. I. (2018). Effects of soil characteristics on moisture evaporation. Engineering geology, 239, 126-135. https://doi.org/10.1016/j.enggeo.2018.03.028
  16. 16. Bronick, C. J., & Lal, R. (2005). Soil structure and management: a review. Geoderma, 124(1-2), 3-22. https://doi.org/10.1016/j.geoderma.2004.03.005
  17. 17. Rabot, E., Wiesmeier, M., Schlüter, S., & Vogel, H. J. (2018). Soil structure as an indicator of soil functions: A review. Geoderma, 314, 122-137. https://doi.org/10.1016/j.geoderma.2017.11.009
  18. 18. Gruber, S., & Claupein, W. (2009). Effect of tillage intensity on weed infestation in organic farming. Soil and Tillage Research, 105(1), 104-111.
  19. 19. Жусупбеков, Е., Кененбаев, С., Амангалиев, Б., Сагимбаева, А., Рустемова, К., & Байтаракова, К. (2024). Влияние обработки почвы и удобрений на урожайность зерновых и масличных культур в условиях богарного земледелия казахстана. Izdenister natigeler, (2-1 (special)), 264-276.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2024. ЕРТЕ КӨКТЕМДІК ТОПЫРАҚ ӨҢДЕУДІҢ ТОПЫРАҚ ЫЛҒАЛЫН САҚТАУ ЖӘНЕ ПАЙДАЛАНУ ТИІМДІЛІГІНЕ ӘСЕРІ. Izdenister natigeler. 3(103) (Sep. 2024), 499–508. DOI:https://doi.org/10.37884/3-2024/54.
(1)ЕРТЕ КӨКТЕМДІК ТОПЫРАҚ ӨҢДЕУДІҢ ТОПЫРАҚ ЫЛҒАЛЫН САҚТАУ ЖӘНЕ ПАЙДАЛАНУ ТИІМДІЛІГІНЕ ӘСЕРІ. Izdenister natigeler 2024, No. 3(103), 499-508. https://doi.org/10.37884/3-2024/54.
ЕРТЕ КӨКТЕМДІК ТОПЫРАҚ ӨҢДЕУДІҢ ТОПЫРАҚ ЫЛҒАЛЫН САҚТАУ ЖӘНЕ ПАЙДАЛАНУ ТИІМДІЛІГІНЕ ӘСЕРІ. (2024). Izdenister Natigeler, 3(103), 499-508. https://doi.org/10.37884/3-2024/54
ЕРТЕ КӨКТЕМДІК ТОПЫРАҚ ӨҢДЕУДІҢ ТОПЫРАҚ ЫЛҒАЛЫН САҚТАУ ЖӘНЕ ПАЙДАЛАНУ ТИІМДІЛІГІНЕ ӘСЕРІ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 3(103), p. 499–508, 2024. DOI: 10.37884/3-2024/54. Disponível em: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/739. Acesso em: 15 sep. 2026.
“ЕРТЕ КӨКТЕМДІК ТОПЫРАҚ ӨҢДЕУДІҢ ТОПЫРАҚ ЫЛҒАЛЫН САҚТАУ ЖӘНЕ ПАЙДАЛАНУ ТИІМДІЛІГІНЕ ӘСЕРІ”. 2024. Izdenister Natigeler, no. 3(103) (September): 499-508. https://doi.org/10.37884/3-2024/54.
“ЕРТЕ КӨКТЕМДІК ТОПЫРАҚ ӨҢДЕУДІҢ ТОПЫРАҚ ЫЛҒАЛЫН САҚТАУ ЖӘНЕ ПАЙДАЛАНУ ТИІМДІЛІГІНЕ ӘСЕРІ” (2024) Izdenister natigeler, (3(103), pp. 499–508. doi:10.37884/3-2024/54.
[1]“ЕРТЕ КӨКТЕМДІК ТОПЫРАҚ ӨҢДЕУДІҢ ТОПЫРАҚ ЫЛҒАЛЫН САҚТАУ ЖӘНЕ ПАЙДАЛАНУ ТИІМДІЛІГІНЕ ӘСЕРІ”, Izdenister natigeler, no. 3(103), pp. 499–508, Sep. 2024, doi: 10.37884/3-2024/54.
“ЕРТЕ КӨКТЕМДІК ТОПЫРАҚ ӨҢДЕУДІҢ ТОПЫРАҚ ЫЛҒАЛЫН САҚТАУ ЖӘНЕ ПАЙДАЛАНУ ТИІМДІЛІГІНЕ ӘСЕРІ”. Izdenister Natigeler, no. 3(103), Sept. 2024, pp. 499-08, https://doi.org/10.37884/3-2024/54.
“ЕРТЕ КӨКТЕМДІК ТОПЫРАҚ ӨҢДЕУДІҢ ТОПЫРАҚ ЫЛҒАЛЫН САҚТАУ ЖӘНЕ ПАЙДАЛАНУ ТИІМДІЛІГІНЕ ӘСЕРІ”. Izdenister natigeler, no. 3(103) (September 30, 2024): 499–508. Accessed September 15, 2026. https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/739.
1.ЕРТЕ КӨКТЕМДІК ТОПЫРАҚ ӨҢДЕУДІҢ ТОПЫРАҚ ЫЛҒАЛЫН САҚТАУ ЖӘНЕ ПАЙДАЛАНУ ТИІМДІЛІГІНЕ ӘСЕРІ. Izdenister natigeler [Internet]. 2024 Sep. 30 [cited 2026 Sep. 15];(3(103):499-508. Available from: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/739
1.ЕРТЕ КӨКТЕМДІК ТОПЫРАҚ ӨҢДЕУДІҢ ТОПЫРАҚ ЫЛҒАЛЫН САҚТАУ ЖӘНЕ ПАЙДАЛАНУ ТИІМДІЛІГІНЕ ӘСЕРІ. Izdenister natigeler. 2024;(3(103):499-508. doi:10.37884/3-2024/54