ИССЛЕДОВАНИЕ ФАКТОРОВ, ВЛИЯЮЩИХ НА ВЫХОД ЭКСТРАКТА  ИЗ СКОРЛУПЫ ГРЕЦКОГО ОРЕХА

Мадина  Султанова; Нурторе  Акжанов; Кучкар  Додаев; Алуа Рысбекова

doi:10.37884/2-2023/16

Аңдатпа

Мақалада жаңғақ қабығынан алынған сығындының пайыздық шығымына факторлардың әсері туралы зерттеу нәтижелері келтірілген. Сығынды алудың технологиялық процестері мен режимдері негізделген. Бұл ұсақталған қабықтың мөлшерін, экстракция уақытын және еріткіштің концентрациясы зерттелді.

Жаңғақтың көп бөлігі қабық - фенолды қосылыстарға бай қалдықтардан тұрады. Жаңғақ қабығынан алынған фенолды қосылыстар тамақ өнеркәсібі үшін антиоксиданттардың табиғи көзі болып табылады және денсаулыққа көптеген пайдалы қасиеттерге ие. Ұсақталған жаңғақ қабығы-бұл органикалық, биологиялық ыдырайтын, экологиялық таза және құнды шикізат, бірегей физикалық сипаттамалары мен химиялық қасиеттері бар, өнеркәсіптің әртүрлі салаларында - косметикалық, фармацевтикалық, тағамдық салаларда белгілі бір қолдану аясы бар. Сонымен қатар, жаңғақ қабығы 52,3% лигниннен тұрады, салыстыру үшін Бадам қабығында 28,9%, қарағай жаңғағында 40% лигнин бар. Лигнин қабықтың беріктік деңгейін сипаттайды және химиялық құрамы бойынша антиоксиданттардың көзі болып табылады.

Жаңа Сovid-19 коронавирустық инфекциясынан туындаған эпидемиологиялық жағдайдың шиеленісуіне байланысты біз әзірлеген сығынды өзекті болып табылады. Оны вирустық аурулармен ауыратын иммунитеті төмен адамдарға қолдануға болады. Сондықтан бұл жұмыстың мақсаты өсімдік шикізатының қалдықтарынан, атап айтқанда жаңғақ қабығынан сығындының максималды шығуына әсер ететін факторларды зерттеу болып табылады. Тамақ өнеркәсібінде табиғи антиоксиданттарға деген қажеттілік қарқынды дамып келе жатқандықтан, ауылшаруашылық және тамақ қалдықтары табиғи антиоксиданттар ретінде фенолдық қосылыстарды алу үшін керекті нысан болып табылады.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

1 Saleida A.M. Effect of adding green walnut husks on some qualitative properties of cooked sausages [Text] / A.M. Saleida, J. Janiewicz, M. Korzeniewska // LWT Food Sci. Technol. - 2016. - № 65. - P. 751-757.
2 Raja V., Anticandidal activity of ethanolic root extract of Juglans regia (L.): Effect on growth, cell morphology, and key virulence factors. [Text] / V. Raja, S. Ahmad, M. Irshad, W. Wani, W. Siddiqi // J. Mycol. Med. - 2017. - № 27. - P. 476–486. doi: 10.1016/j.mycmed.2017.07.002.
3 Камзагали Е. Биометрические характеристики орехов Corylus Avellana произрастающих в алматинской области [Текст] / Е. Камзагали, Б. Мамбетов, Ш. Танекеева // Izdenister Natigeler. 2022. № 2 (94) C. 92–100. https://doi.org/10.37884/2-2022/11
4 Wang S. Optimization of ultrasound-assisted extraction of phenolic compounds from walnut shells and characterization of their antioxidant activities [Text] / S.Wang, W. Fu, H. Han, M. Rakita, Q. Han, Q. Xu // J. Food Nutr. Res. 2020. № 8(1). P. 50-57.
5 Yang J. Antioxidant and antiproliferative activities of common edible nut seeds [Text] / J. Yang, R. Liu, H. Halim // LWT-Food Science and Technology. – 2019. – Т. 42. № 1. P. 1-8.
6 Amaral J. S. Determination of sterol and fatty acid compositions, oxidative stability and nutritional value of six walnut (Juglans regia L.) cultivars grown in Portugal [Text] / J.S Amaral // Journal of Agricultural and Food Chemistry. 2019. № 51(26). P. 7698-02.
7 Contini M. Extraction of natural antioxidants from hazelnut (Corylus avellana L.) shell and skin wastes by long maceration at room temperature. [Text] / M. Contini, S. Baccelloni, R. Massantini, G. Anelli // Food Chemistry. 2018. № 110(3). P. 659-669.
8 Brown P. J. Juglans regia Walnut [Text] / P.J. Brown, C.A. Leslie, A. Dandekar // Biotechnology of Fruit and Nut Crops. 2020. №7. P. 246.
9 Queiros C. S. Characterization of walnut, almond, and pine nut shells regarding chemical composition and extract composition [Text] / C.S. Queiros // Biomass Conversion and Biorefinery. 2020. №. 10. P. 175-188.
10 Bordbar M. Green synthesis of walnut shell nanocomposite using Equisetum arvense L. leaf extract and its application for the reduction of 4-nitrophenol and organic dyes in a very short time [Text] / M. Bordbar , N. Mortazavimanesh // Environmental Science and Pollution Research. – 2018. №24. P. 409-410.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2023. ЖАҢҒАҚ ҚАБЫҒЫНАН СЫҒЫНДЫНЫҢ ШЫҒУЫНА ӘСЕР ЕТЕТІН ФАКТОРЛАРДЫ ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler. 2 (98) (Jun. 2023), 161–168. DOI:https://doi.org/10.37884/2-2023/16.

(1)ЖАҢҒАҚ ҚАБЫҒЫНАН СЫҒЫНДЫНЫҢ ШЫҒУЫНА ӘСЕР ЕТЕТІН ФАКТОРЛАРДЫ ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler 2023, No. 2 (98), 161-168. https://doi.org/10.37884/2-2023/16.

ЖАҢҒАҚ ҚАБЫҒЫНАН СЫҒЫНДЫНЫҢ ШЫҒУЫНА ӘСЕР ЕТЕТІН ФАКТОРЛАРДЫ ЗЕРТТЕУ. (2023). Izdenister Natigeler, 2 (98), 161-168. https://doi.org/10.37884/2-2023/16

ЖАҢҒАҚ ҚАБЫҒЫНАН СЫҒЫНДЫНЫҢ ШЫҒУЫНА ӘСЕР ЕТЕТІН ФАКТОРЛАРДЫ ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 2 (98), p. 161–168, 2023. DOI: 10.37884/2-2023/16. Disponível em: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/285. Acesso em: 15 sep. 2026.

“ЖАҢҒАҚ ҚАБЫҒЫНАН СЫҒЫНДЫНЫҢ ШЫҒУЫНА ӘСЕР ЕТЕТІН ФАКТОРЛАРДЫ ЗЕРТТЕУ”. 2023. Izdenister Natigeler, no. 2 (98) (June): 161-68. https://doi.org/10.37884/2-2023/16.

“ЖАҢҒАҚ ҚАБЫҒЫНАН СЫҒЫНДЫНЫҢ ШЫҒУЫНА ӘСЕР ЕТЕТІН ФАКТОРЛАРДЫ ЗЕРТТЕУ” (2023) Izdenister natigeler, (2 (98), pp. 161–168. doi:10.37884/2-2023/16.

[1]“ЖАҢҒАҚ ҚАБЫҒЫНАН СЫҒЫНДЫНЫҢ ШЫҒУЫНА ӘСЕР ЕТЕТІН ФАКТОРЛАРДЫ ЗЕРТТЕУ”, Izdenister natigeler, no. 2 (98), pp. 161–168, Jun. 2023, doi: 10.37884/2-2023/16.

“ЖАҢҒАҚ ҚАБЫҒЫНАН СЫҒЫНДЫНЫҢ ШЫҒУЫНА ӘСЕР ЕТЕТІН ФАКТОРЛАРДЫ ЗЕРТТЕУ”. Izdenister Natigeler, no. 2 (98), June 2023, pp. 161-8, https://doi.org/10.37884/2-2023/16.

“ЖАҢҒАҚ ҚАБЫҒЫНАН СЫҒЫНДЫНЫҢ ШЫҒУЫНА ӘСЕР ЕТЕТІН ФАКТОРЛАРДЫ ЗЕРТТЕУ”. Izdenister natigeler, no. 2 (98) (June 29, 2023): 161–168. Accessed September 15, 2026. https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/285.

1.ЖАҢҒАҚ ҚАБЫҒЫНАН СЫҒЫНДЫНЫҢ ШЫҒУЫНА ӘСЕР ЕТЕТІН ФАКТОРЛАРДЫ ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler [Internet]. 2023 Jun. 29 [cited 2026 Sep. 15];(2 (98):161-8. Available from: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/285

1.ЖАҢҒАҚ ҚАБЫҒЫНАН СЫҒЫНДЫНЫҢ ШЫҒУЫНА ӘСЕР ЕТЕТІН ФАКТОРЛАРДЫ ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler. 2023;(2 (98):161-168. doi:10.37884/2-2023/16

[1] 1 Saleida A.M. Effect of adding green walnut husks on some qualitative properties of cooked sausages [Text] / A.M. Saleida, J. Janiewicz, M. Korzeniewska // LWT Food Sci. Technol. - 2016. - № 65. - P. 751-757.

[2] 2 Raja V., Anticandidal activity of ethanolic root extract of Juglans regia (L.): Effect on growth, cell morphology, and key virulence factors. [Text] / V. Raja, S. Ahmad, M. Irshad, W. Wani, W. Siddiqi // J. Mycol. Med. - 2017. - № 27. - P. 476–486. doi: 10.1016/j.mycmed.2017.07.002.

[3] 3 Камзагали Е. Биометрические характеристики орехов Corylus Avellana произрастающих в алматинской области [Текст] / Е. Камзагали, Б. Мамбетов, Ш. Танекеева // Izdenister Natigeler. 2022. № 2 (94) C. 92–100. https://doi.org/10.37884/2-2022/11

[4] 4 Wang S. Optimization of ultrasound-assisted extraction of phenolic compounds from walnut shells and characterization of their antioxidant activities [Text] / S.Wang, W. Fu, H. Han, M. Rakita, Q. Han, Q. Xu // J. Food Nutr. Res. 2020. № 8(1). P. 50-57.

[5] 5 Yang J. Antioxidant and antiproliferative activities of common edible nut seeds [Text] / J. Yang, R. Liu, H. Halim // LWT-Food Science and Technology. – 2019. – Т. 42. № 1. P. 1-8.

[6] 6 Amaral J. S. Determination of sterol and fatty acid compositions, oxidative stability and nutritional value of six walnut (Juglans regia L.) cultivars grown in Portugal [Text] / J.S Amaral // Journal of Agricultural and Food Chemistry. 2019. № 51(26). P. 7698-02.

[7] 7 Contini M. Extraction of natural antioxidants from hazelnut (Corylus avellana L.) shell and skin wastes by long maceration at room temperature. [Text] / M. Contini, S. Baccelloni, R. Massantini, G. Anelli // Food Chemistry. 2018. № 110(3). P. 659-669.

[8] 8 Brown P. J. Juglans regia Walnut [Text] / P.J. Brown, C.A. Leslie, A. Dandekar // Biotechnology of Fruit and Nut Crops. 2020. №7. P. 246.

[9] 9 Queiros C. S. Characterization of walnut, almond, and pine nut shells regarding chemical composition and extract composition [Text] / C.S. Queiros // Biomass Conversion and Biorefinery. 2020. №. 10. P. 175-188.

[10] 10 Bordbar M. Green synthesis of walnut shell nanocomposite using Equisetum arvense L. leaf extract and its application for the reduction of 4-nitrophenol and organic dyes in a very short time [Text] / M. Bordbar , N. Mortazavimanesh // Environmental Science and Pollution Research. – 2018. №24. P. 409-410.