Кіру | Тіркелу
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті ISSN 2304-3334 (Print)  ·  ISSN 2304-3334 (Online)
Мақала жіберу
Мәзір
Мақала жіберу
АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ, АГРОХИМИЯ, АЗЫҚ ӨНДІРУ, АГРОЭКОЛОГИЯ

СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАННЫҢ ДАЛАЛЫ АЙМАҒЫ ЖАҒДАЙЫНДА ҚЫША (BRASSICA JUNCEA) ЕГІСТІГІНІҢ ФИТОСАНИТАРЛЫҚ ЖАҒДАЙЫ ЕРЕКШЕЛІГІ МЕН ОНЫ ОҢТАЙЛАНДЫРУ

Абдумамат Кочоров 1 , Асия Тулеева 1 , Ерлан Утельбаев 2 , Вера Давыдова 1 , Берик Базарбаев 1

1 "А.И. Бараева атындағы астық шаруашылығының ғылыми-өндірістік орталығы"; 2 "А. И. Бараева атындағы астық шаруашылығының ғылыми-өндірістік орталығы"

doi.org/10.37884/2-2023/21 Бет. 209-224 Қабылданды 03.04.2023 Жарияланды 29.06.2023

Аңдатпа

Солтүстік Қазақстанның далалы аймағының оңтүстік карбонатты қара топырақтарында дәстүрлі, минималды және нөлдік технологиялар бойынша қыша дақылын (сарептсктік) өсіру жағдайында аурулардың, зиянкестердің, арамшөптердің таралуы мен дамуын зерттеу нәтижелері келтірілген. Қыша дақылын өсіру кезінде инсектофунгицидтік әсер ететін тұқымды себу алдындағы өңдейтін препараттарды, қосжарнақты және дара жарнақты арамшөптерге қарсы гербицидтерді, фунгицидті және инсектицидті қолдану арқылы өсімдіктерді қорғау маңызды екені көрсетілген. Зиянды ағзаларға қарсы қорғау шараларының кешенін қолдану тұқымдық қоздырғыштардың, жалған ақ ұнтақ, крест тәрізді бүргелердің, рапс гүл қоңызының, қырыққабат көбелегінің, біржылдық және көпжылдық дара және қосжарнақты арамшөптердің таралуы мен дамуын тежейді және бақылау нұсқасынан (өңдеусіз) қосымша 54-58% қосымша тұқым өнімін алуға ықпал етеді. Қыша тұқымын залалсыздандыру үшін тірі микроорганизмдер негізіндегі (Glomus ssp., триходерма аспереллум, сенная палочка, Bacillus megaterium) Seedspor W биологиялық препаратының және тұқым өнімділігі үшін жапырақ пен тамырды үстеп қоректендіруге арналған Smart Start P препаратының маңыздылығы қарастырылған. Жүргізілген зерттеулер нәтижелері бойынша қыша тұқымының жоғары өнімділігі минималды өсіру технологиясын қолданған жағдайда алынған және ол көрсеткіш 6,8 ц/га ден 8,2 ц/га құраған.

қыша, зиянды ағзалар, себу алдында тұқым өңдейтін препараттар, инсектицид, фунгицид, биопрепараттар, гербицидтер

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. Hemingway, J. Te mustard species: condiment and food ingredients use and potential as oilseed crops in Brassica Oilseeds: Production and Utilization (eds. Kimber, D. S. & McGregor, D. I.) 373–383 (CAB Press, 1995)
  2. 2. Spect, C. E. & Diederichsen, A. Brassica in Mansfeld’s Encyclopedia of Agricultural and Horticultural Crops (ed. Hanelt, P.) 3, 1453–1456 (Springer Press, 2001).
  3. 3. Kang, L., Qian, L., Zheng, M. et al. Genomic insights into the origin, domestication and diversification of Brassica juncea. Nat Genet 53, 1392–1402 (2021). https://doi.org/10.1038/s41588-021-00922-y
  4. 4. Гринец, А. Производство масличных в Северном Казахстане // Аграрный сектор № 4 (38), декабрь 2018. – С. 84-122
  5. 5. Першаков А.Ю., Волкова Н.А. Оценка урожайности и масличности технических культур, выращиваемых в лесостепной зоне Зауралья // Вестник Мичуринского государственного аграрного университета. 2021. № 4 (67). - С. 91-94.
  6. 6. Михина Н.Г., Бухонова Ю.В. Мониторинг вредителей и болезней рапса и горчицы // Защита и карантин растений. 2022. № 8. - С. 17-23.
  7. 7. Смолин Н.В., Бочкарев Д.В., Сайфуллин Р.Г., Медведев И.Ф., Деревягин С.С., Каменченко С.Е., Суминова Н.Б., Даулетов М.А. Применение новых гербицидов на посевах горчицы / В сб.: Инновационные технологии создания и возделывания сельскохозяйственных растений. Сб. мат. III Международной н.-практ.конф. СГАУ им. Н.И. Вавилова.- 2016. - С. 76-78.
  8. 8. Чумаков А.Е., Минкевич И.И., Власова Ю.И., Гаврилова Е.А. Основные методы фитопатологических исследований. М., 1974. – 188 с.
  9. 9. Танский В.И. Вредоносность насекомых и методы ее изучения. – Москва, 1975.– С. 32.
  10. 10. Захаренко А.В. Управление сорным компонентов агрофитоценозов в системе земледелия. М., 1998. – С. 154.
  11. 11. Доспехов Б.А. Методика опытного дела [Текст]/ Б.А. Доспехов// M.: Aгропромиздат, 1985. - 315 с.
  12. 12. Аринов К.К., Мусынов К.М., Шестакова Н.А., Серекпаев Н.А., Апушев А.Т. Растениеводство. – Астана, 2016. -583 с.
  13. 13. Программа пакета прикладной статистики SNEDECOR: 1-факторный дисперсионный анализ ANOVA. Версия 4.7, 05.07.2004 г.
  14. 14. Двуреченский В.И., Гилевич С.И. Оптимизация агротехнологий в степной зоне Казахстана // Земледелие. – 2008. - №4. – С. 10-11.
  15. 15. Тулайков Н. М. Земледелие засушливых границ СССР. Экономическая география, 1930, т. 1, с. 6, -C. 54–80.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2023. СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАННЫҢ ДАЛАЛЫ АЙМАҒЫ ЖАҒДАЙЫНДА ҚЫША (BRASSICA JUNCEA) ЕГІСТІГІНІҢ ФИТОСАНИТАРЛЫҚ ЖАҒДАЙЫ ЕРЕКШЕЛІГІ МЕН ОНЫ ОҢТАЙЛАНДЫРУ. Izdenister natigeler. 2 (98) (Jun. 2023), 209–224. DOI:https://doi.org/10.37884/2-2023/21.
(1)СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАННЫҢ ДАЛАЛЫ АЙМАҒЫ ЖАҒДАЙЫНДА ҚЫША (BRASSICA JUNCEA) ЕГІСТІГІНІҢ ФИТОСАНИТАРЛЫҚ ЖАҒДАЙЫ ЕРЕКШЕЛІГІ МЕН ОНЫ ОҢТАЙЛАНДЫРУ. Izdenister natigeler 2023, No. 2 (98), 209-224. https://doi.org/10.37884/2-2023/21.
СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАННЫҢ ДАЛАЛЫ АЙМАҒЫ ЖАҒДАЙЫНДА ҚЫША (BRASSICA JUNCEA) ЕГІСТІГІНІҢ ФИТОСАНИТАРЛЫҚ ЖАҒДАЙЫ ЕРЕКШЕЛІГІ МЕН ОНЫ ОҢТАЙЛАНДЫРУ. (2023). Izdenister Natigeler, 2 (98), 209-224. https://doi.org/10.37884/2-2023/21
СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАННЫҢ ДАЛАЛЫ АЙМАҒЫ ЖАҒДАЙЫНДА ҚЫША (BRASSICA JUNCEA) ЕГІСТІГІНІҢ ФИТОСАНИТАРЛЫҚ ЖАҒДАЙЫ ЕРЕКШЕЛІГІ МЕН ОНЫ ОҢТАЙЛАНДЫРУ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 2 (98), p. 209–224, 2023. DOI: 10.37884/2-2023/21. Disponível em: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/256. Acesso em: 15 sep. 2026.
“СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАННЫҢ ДАЛАЛЫ АЙМАҒЫ ЖАҒДАЙЫНДА ҚЫША (BRASSICA JUNCEA) ЕГІСТІГІНІҢ ФИТОСАНИТАРЛЫҚ ЖАҒДАЙЫ ЕРЕКШЕЛІГІ МЕН ОНЫ ОҢТАЙЛАНДЫРУ”. 2023. Izdenister Natigeler, no. 2 (98) (June): 209-24. https://doi.org/10.37884/2-2023/21.
“СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАННЫҢ ДАЛАЛЫ АЙМАҒЫ ЖАҒДАЙЫНДА ҚЫША (BRASSICA JUNCEA) ЕГІСТІГІНІҢ ФИТОСАНИТАРЛЫҚ ЖАҒДАЙЫ ЕРЕКШЕЛІГІ МЕН ОНЫ ОҢТАЙЛАНДЫРУ” (2023) Izdenister natigeler, (2 (98), pp. 209–224. doi:10.37884/2-2023/21.
[1]“СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАННЫҢ ДАЛАЛЫ АЙМАҒЫ ЖАҒДАЙЫНДА ҚЫША (BRASSICA JUNCEA) ЕГІСТІГІНІҢ ФИТОСАНИТАРЛЫҚ ЖАҒДАЙЫ ЕРЕКШЕЛІГІ МЕН ОНЫ ОҢТАЙЛАНДЫРУ”, Izdenister natigeler, no. 2 (98), pp. 209–224, Jun. 2023, doi: 10.37884/2-2023/21.
“СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАННЫҢ ДАЛАЛЫ АЙМАҒЫ ЖАҒДАЙЫНДА ҚЫША (BRASSICA JUNCEA) ЕГІСТІГІНІҢ ФИТОСАНИТАРЛЫҚ ЖАҒДАЙЫ ЕРЕКШЕЛІГІ МЕН ОНЫ ОҢТАЙЛАНДЫРУ”. Izdenister Natigeler, no. 2 (98), June 2023, pp. 209-24, https://doi.org/10.37884/2-2023/21.
“СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАННЫҢ ДАЛАЛЫ АЙМАҒЫ ЖАҒДАЙЫНДА ҚЫША (BRASSICA JUNCEA) ЕГІСТІГІНІҢ ФИТОСАНИТАРЛЫҚ ЖАҒДАЙЫ ЕРЕКШЕЛІГІ МЕН ОНЫ ОҢТАЙЛАНДЫРУ”. Izdenister natigeler, no. 2 (98) (June 29, 2023): 209–224. Accessed September 15, 2026. https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/256.
1.СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАННЫҢ ДАЛАЛЫ АЙМАҒЫ ЖАҒДАЙЫНДА ҚЫША (BRASSICA JUNCEA) ЕГІСТІГІНІҢ ФИТОСАНИТАРЛЫҚ ЖАҒДАЙЫ ЕРЕКШЕЛІГІ МЕН ОНЫ ОҢТАЙЛАНДЫРУ. Izdenister natigeler [Internet]. 2023 Jun. 29 [cited 2026 Sep. 15];(2 (98):209-24. Available from: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/256
1.СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАННЫҢ ДАЛАЛЫ АЙМАҒЫ ЖАҒДАЙЫНДА ҚЫША (BRASSICA JUNCEA) ЕГІСТІГІНІҢ ФИТОСАНИТАРЛЫҚ ЖАҒДАЙЫ ЕРЕКШЕЛІГІ МЕН ОНЫ ОҢТАЙЛАНДЫРУ. Izdenister natigeler. 2023;(2 (98):209-224. doi:10.37884/2-2023/21