Мәзір
МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ЖӘНЕ ВЕТЕРИНАРИЯ

АЛМАТЫ ОБЛЫСЫНЫҢ СҮТТІ МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА ООЦИТТЕРДІ ТРАНСВАГИНАЛЬДЫ АСПИРАЦИЯЛАУ ӘДІСІН ҚОЛДАНУ

Есенгали Усенбеков 1 , Канат Койбагаров 1 , Абзал Махмутов 1 , Асет Тургумбеков 1 , Жанат Бименова 1 , Жадыра Муслимова 1

1 "Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті" КеАҚ

doi.org/10.37884/3-2025/62 Бет. 93-105 Қабылданды 25.08.2025 Жарияланды 30.09.2025

Аңдатпа

Мақалада Алматыоблысы Талғар ауданында орналасқанЖШС «Байсерке-Агро» асыл тұқымды шаруашылығында эмбриондарды трансплантациялау технологиясын енгізу нәтижелері көрсетілген, сиырлардағы донорлық ооциттердітрансвагинальдыаспирациялаутехнологиясыжәнеолардыэкстракорпоральдыұрықтандыруоңтайландырылған.

Біздіңтәжірибелеріміздіңнәтижелерікөрсеткендей,ооциттердіңтрансвагинальдыаспирациясыжәнеолардыэкстракорпоральдыұрықтандыруыарқылы жоғары өнімді жануарларданэмбриондаралутехнологиясыгенетикалықәлеуетіжоғарытөлалудыңқолайлыәдісі болып табылады.Біздіңтәжірибелеріміздебіржануарданіске жарайтын ооциттердіңсаны3-6ооцитаралығында болды. Пункция жасауүшінұсынылғанфолликулалардыңоңтайлыдиаметрі3-4мм немесе одан дакөп,invitroжағдайындаооциттердің ұрықтануы 60% - дан83,3% - ға дейін болды.

Сондай-ақ біз донор сиырлардың аналық бездерін ультрадыбыстық сканерлеуді, трансректальды пальпация және ультрадыбыстық зерттеу арқылы реципиенттердегі сары денелердің функционалдық жағдайын бағалауды, ректальды пальпация және аналық бездің сары денесін сканерлеу негізінде реципиенттерді таңдауды, донор және реципиент сиырларды есепке алуды, реципиент жануарларды бақылауды, ооциттердің трансвагинальды аспирациясы технологиясын игеруді жүргіздік.

Көбеюдіңинновациялықбиотехнологиялықәдістерін енгізу (эмбриондарды трансплантациялау, ооциттердіңтрансвагинальдыаспирациясы)сүттімал шаруашылығында селекциялықпроцестіңқарқындылығынқамтамасыз етеді жәнетабынқұрамынреттеуге, аналық мал басынкөбейтугемүмкіндік береді.

трансплантация, эмбриондар, трансвагинальды аспирация, ооциттер, сүтті мал шаруашылығы, аналық безді ультрадыбыстық сканерлеу, экстракорпоральды ұрықтандыру.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1 Wathes D, Taylor V, Cheng Z, Mann G, 2003. Follicle growth, corpus luteum function and their effects on embryo development in postpartum dairy cows. Reproduction supplement 61: 216-237.
  2. 2 M. C. Lucy. The bovine dominant ovarian follicle. J. Anim. Sci. 2007. 85( E. Suppl.):E89–E99
  3. 3 Ussenbekov Y., Kuzmina T., Boytseva E., Denisenko V. The joint treatment of sperm by prolactin and GTP have determined the increase of the number acrosome-reacted spermatozoa in bulls.31st Scientific meeting of the AETE in Ghent (Belgium) on 11-12th of SeptemberP 200
  4. 4 Reuben J. MAPLETOFT, Kristina BENNETT STEWARD, Gregg P. ADAMS. Recent advances in the superovulation in cattle. Reprod. Nutr. Dev. 42 (2002) 601–611
  5. 5 R.J. Mapletoft, , G.A. Bó. Innovative strategies for superovulation in cattle. Anim. Reprod., v.10, n.3, p.174-179, Jul./Sept. 2013
  6. 6 M. Sakatani, N. V. Alvarez, M. Takahashi, and P. J. Hansen. Consequences of physiological heat shock beginning at the zygote stage on embryonic development and expression of stress response genes in cattle. Journal of Dairy Science Vol. 95 No. 6, 2012 P 3080–3091
  7. 7 R. Boni. Ovum pick-up in cattle: a 25 yr retrospective analysis . Anim Reprod, v.9, n.3, p.362-369, Jul./Sept. 2012
  8. 8 D.V. PATEL, N.N. CHAUDHARI, S.R. PATIL, J.G. BHATOL, S.D. BHALODIA AND C.P. DEVANAND. ULTRASONOGRAPHIC ELECTIVE SUPEROVULATION AND ITS RESPONSES IN CROSSBRED AND ZEBU CATTLE. Indian Journal of Animal Reproduction 34 (1) : June 2013 P 17-21
  9. 9 J.H.M. Viana, E.K.N. Arashiro, L.G.B. Siqueira1, A.M. Ghetti, V.S. Areas, C.R.B. Guimarães, M.P. Palhao, L.S.A. Camargo, C.A.C. Fernandes. Doppler ultrasonography as a tool for ovarian management.Anim. Reprod., v.10, n.3, p.215-222, Jul./Sept. 2013
  10. 10 JJ.Ireland, F.Ward, F.Jimenez-Krassel, J.L.H.Ireland, G.W.Smith, P.Lonergan and A.C.O.Evans. Follicle numbers are highly repeatable within individual animals but are inversely correlated with FSH concentrations and the proportion of good-quality embryos after ovarian stimulation in cattle. Human Reproduction Vol.22, No.6 pp. 1687–1695, 2007
  11. 11 Andreas Vernunft, Mona Schwerhoff, Torsten Viergutz, Mike Diederich and Andreas Kuwer. 2015 Anti-Muellerian hormone l evels in plasma of Holstein-Friesian heifersas a predictive parameter for ovum pick-up and embryo productionoutcomes. Journal of Reproduction and Development, Vol. 61, No 1, page 74-79

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2025. АЛМАТЫ ОБЛЫСЫНЫҢ СҮТТІ МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА ООЦИТТЕРДІ ТРАНСВАГИНАЛЬДЫ АСПИРАЦИЯЛАУ ӘДІСІН ҚОЛДАНУ. Izdenister natigeler. 3 (107) (Sep. 2025), 93–105. DOI:https://doi.org/10.37884/3-2025/62.
(1)АЛМАТЫ ОБЛЫСЫНЫҢ СҮТТІ МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА ООЦИТТЕРДІ ТРАНСВАГИНАЛЬДЫ АСПИРАЦИЯЛАУ ӘДІСІН ҚОЛДАНУ. Izdenister natigeler 2025, No. 3 (107), 93-105. https://doi.org/10.37884/3-2025/62.
АЛМАТЫ ОБЛЫСЫНЫҢ СҮТТІ МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА ООЦИТТЕРДІ ТРАНСВАГИНАЛЬДЫ АСПИРАЦИЯЛАУ ӘДІСІН ҚОЛДАНУ. (2025). Izdenister Natigeler, 3 (107), 93-105. https://doi.org/10.37884/3-2025/62
АЛМАТЫ ОБЛЫСЫНЫҢ СҮТТІ МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА ООЦИТТЕРДІ ТРАНСВАГИНАЛЬДЫ АСПИРАЦИЯЛАУ ӘДІСІН ҚОЛДАНУ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 3 (107), p. 93–105, 2025. DOI: 10.37884/3-2025/62. Disponível em: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/1097. Acesso em: 15 sep. 2026.
“АЛМАТЫ ОБЛЫСЫНЫҢ СҮТТІ МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА ООЦИТТЕРДІ ТРАНСВАГИНАЛЬДЫ АСПИРАЦИЯЛАУ ӘДІСІН ҚОЛДАНУ”. 2025. Izdenister Natigeler, no. 3 (107) (September): 93-105. https://doi.org/10.37884/3-2025/62.
“АЛМАТЫ ОБЛЫСЫНЫҢ СҮТТІ МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА ООЦИТТЕРДІ ТРАНСВАГИНАЛЬДЫ АСПИРАЦИЯЛАУ ӘДІСІН ҚОЛДАНУ” (2025) Izdenister natigeler, (3 (107), pp. 93–105. doi:10.37884/3-2025/62.
[1]“АЛМАТЫ ОБЛЫСЫНЫҢ СҮТТІ МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА ООЦИТТЕРДІ ТРАНСВАГИНАЛЬДЫ АСПИРАЦИЯЛАУ ӘДІСІН ҚОЛДАНУ”, Izdenister natigeler, no. 3 (107), pp. 93–105, Sep. 2025, doi: 10.37884/3-2025/62.
“АЛМАТЫ ОБЛЫСЫНЫҢ СҮТТІ МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА ООЦИТТЕРДІ ТРАНСВАГИНАЛЬДЫ АСПИРАЦИЯЛАУ ӘДІСІН ҚОЛДАНУ”. Izdenister Natigeler, no. 3 (107), Sept. 2025, pp. 93-105, https://doi.org/10.37884/3-2025/62.
“АЛМАТЫ ОБЛЫСЫНЫҢ СҮТТІ МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА ООЦИТТЕРДІ ТРАНСВАГИНАЛЬДЫ АСПИРАЦИЯЛАУ ӘДІСІН ҚОЛДАНУ”. Izdenister natigeler, no. 3 (107) (September 30, 2025): 93–105. Accessed September 15, 2026. https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/1097.
1.АЛМАТЫ ОБЛЫСЫНЫҢ СҮТТІ МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА ООЦИТТЕРДІ ТРАНСВАГИНАЛЬДЫ АСПИРАЦИЯЛАУ ӘДІСІН ҚОЛДАНУ. Izdenister natigeler [Internet]. 2025 Sep. 30 [cited 2026 Sep. 15];(3 (107):93-105. Available from: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/1097
1.АЛМАТЫ ОБЛЫСЫНЫҢ СҮТТІ МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА ООЦИТТЕРДІ ТРАНСВАГИНАЛЬДЫ АСПИРАЦИЯЛАУ ӘДІСІН ҚОЛДАНУ. Izdenister natigeler. 2025;(3 (107):93-105. doi:10.37884/3-2025/62