Кіру | Тіркелу
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті ISSN 2304-3334 (Print)  ·  ISSN 2304-3334 (Online)
Мақала жіберу
Мәзір
Мақала жіберу
АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ, АГРОХИМИЯ, АЗЫҚ ӨНДІРУ, АГРОЭКОЛОГИЯ

СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ЖОҒАРЫ КӨКТЕМГІ СУ ТАСУДАН КЕЙІНГІ СУАРАТЫН СУ САПАСЫ-2024

Ирина Панюшкина 1 , А. Шаяхметова 2 , А. Бакиров 3 , М. Ахметов 3 , А. Усейнов 3 , Ч. Герба 4

1 Аризона университеті; 2 Қозырбаев атындағы Солтүстік Қазақстан университеті, Петропавл, Қазақстан ; 3 Манаш Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан университеті, Петропавл, 150000, Қазақстан; 4 Аризона университеті, Туксон, АҚШ

doi.org/10.37884/03-1-2025/07 Қабылданды 17.07.2025 Жарияланды 15.10.2025

Аңдатпа

Климаттың өзгеруіне байланысты гидрологиялық режимдердің жиі бұзылуы Солтүстік Қазақстанда ауыл шаруашылығы дақылдарының шығыны мен азық-түлікпен байланысты аурулар қаупінің артуына алаңдаушылық туғызуда. 2024 жылғы көктемгі тасқыннан кейін біз Солтүстік Қазақстан облысындағы суармалы егістіктерде қолданылатын жер үсті және құдық суларынан сынамалар алдық. Зерттеу барысында колиформа және E. coli бактерияларының бастапқы деңгейі анықталып, далалық сынама алу әдістемесі жетілдірілді. Алты шаруа қожалығы мен Петропавл қаласы бойынша алынған су сынамаларының микробиологиялық сапасы жақсы болды. Су тасқынынан үш ай өткен соң ауру таралу қаупі төмен болғанымен, су көздерін үнемі бақылап отыру ұсынылады

ауыл шаруашылығы суару су сапасы тағамдық қоздырғыштар E. Coli Солтүстік Қазақстан облысы

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. Gerba C.P., Choi Y. 2009. Water quality. In book: The Produce Contamination Problem. Ed. G.M. Sapers. Academic Press, San Diego, Ca, pp.105-117.
  2. 2. Grjibovski A.M., Kosbayeva A., Menne,B. 2014. The effect of ambient air temperature and precipitation on monthly counts of salmonellosis in four regions of Kazakhstan, Central Asia, in 2000-2010. Epidemiol Infect 142(3):608-15. 10.1017/S095026881300157X.
  3. 3. Kuzeubayeva A., Ussenbayev A., Aydin A., Akanova Z., Rychshanova R., Abdullina E., Seitkamzina D., Sakharia L., Ruzmatov S. 2024. Contamination of Kazakhstan cheeses originating from Escherichia coli and its resistance to antimicrobial drugs. Veterinary World 17 (2): 361–370. 10.14202/vetworld.2024.361-370
  4. 4. Martínez M.C., Retamal P., Rojas-Aedo J.F., Fernández J., Fernández A., Lapierre L. 2017. Multidrug-resistant outbreak-associated Salmonella strains in irrigation water from the metropolitan region, Chile. Zoonoses Public Health 64 (4):299-304. 10.1111/zph.12311.
  5. 5. Mendybayeva A., Abilova Z., Bulashev A., Rychshanova R. 2023. Prevalence and
  6. resistance to antibacterial agents in Salmonella enterica strains isolated from poultry products in North Kazakhstan. Veterinary World 16 (3):657-667.10.14202/vetworld.2023.657-667.
  7. 6. Munoz-Cortes C.E., Rosiles-Gonzalez G., Valenzuela O.A.M., Leal-Bautista R.M.,
  8. Betancourt W.Q., Gerba C.P., Chaidez-Quiroz, Hernandez-Zepeda C. 2022. Occurrence of enteric viruses and feal indicators in submarine groundwater discharges in the coastal environment of the Mexican Caribbean. Water Environ. J. 10.1111/wej.12815.
  9. 7. Oron G., Armon R., Mandelbaum R., Manor Y., Campos C., Gillerman L., Salgot M., Gerba C.P., Klein I., Enriquez C. 2001. Secondary wastewater disposal for crop irrigation with minimal risks. Water Science Technology 43:139-146.
  10. 8. Panyushkina I.P., Shayakhmetova A., Pashkov S., Agafonov L.I. 2024. Unstable state of hydrologic regime and grain yields in North Kazakhstan estimated with tree-ring proxies. Agriculture 14, 790. 10.3390/agriculture14060790.
  11. 9. Rock C., Brassill N., Dery J., Carr D., McLain J.E., Bright K.R., Gerba C.P. 2019. Review of recycled water quality criteria and risk-based implications for irrigated produce under the FDA Food Safety Modernization Act, Produce Safety Rule Corresponding. Environmental Research. 172:616-629.
  12. 10. Rychshanova R., Ruzauskas M., Chuzhebayeva G., Mockeliūnas R., Mamiyev N.,Virgailis M., Shevchenko P., Siugzdiniene,R., Anskienė L., Mendybaeyeva A. 2021. Differences in antimicrobial resistance of Salmonella spp. isolated from humans, animals and food products in Kazakhstan. Journal of the Hellenic Veterinary Medical Society 72, 3091. 10.12681/jhvms.28498.
  13. 11. Salikova N.S., Rodrigo-Ilarri J., Alimova K.K., Rodrigo-Clavero M.-E. 2021. Analysis of the water quality of the Ishim River within the Akmola Region (Kazakhstan) using hydrochemical indicators. Water 13, 1243. 10.3390/w13091243
  14. 12. Sassi H. P., van Ogtrop F., Morrison C.M., Zhou K., Duan J.G., Gerba C.P. 2020. Sediment re-suspension as a potential mechanism for viral and bacterial contaminants, J. Environ. Sci. Health, Part A, 10.1080/10934529.2020.1796118

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2025. СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ЖОҒАРЫ КӨКТЕМГІ СУ ТАСУДАН КЕЙІНГІ СУАРАТЫН СУ САПАСЫ-2024. Izdenister natigeler. 03-1(special) (Oct. 2025). DOI:https://doi.org/10.37884/03-1-2025/07.
(1)СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ЖОҒАРЫ КӨКТЕМГІ СУ ТАСУДАН КЕЙІНГІ СУАРАТЫН СУ САПАСЫ-2024. Izdenister natigeler 2025, No. 03-1(special). https://doi.org/10.37884/03-1-2025/07.
СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ЖОҒАРЫ КӨКТЕМГІ СУ ТАСУДАН КЕЙІНГІ СУАРАТЫН СУ САПАСЫ-2024. (2025). Izdenister Natigeler, 03-1(special). https://doi.org/10.37884/03-1-2025/07
СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ЖОҒАРЫ КӨКТЕМГІ СУ ТАСУДАН КЕЙІНГІ СУАРАТЫН СУ САПАСЫ-2024. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 03-1(special), 2025. DOI: 10.37884/03-1-2025/07. Disponível em: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/1035. Acesso em: 15 sep. 2026.
“СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ЖОҒАРЫ КӨКТЕМГІ СУ ТАСУДАН КЕЙІНГІ СУАРАТЫН СУ САПАСЫ-2024”. 2025. Izdenister Natigeler, no. 03-1(special) (October). https://doi.org/10.37884/03-1-2025/07.
“СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ЖОҒАРЫ КӨКТЕМГІ СУ ТАСУДАН КЕЙІНГІ СУАРАТЫН СУ САПАСЫ-2024” (2025) Izdenister natigeler [Preprint], (03-1(special). doi:10.37884/03-1-2025/07.
[1]“СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ЖОҒАРЫ КӨКТЕМГІ СУ ТАСУДАН КЕЙІНГІ СУАРАТЫН СУ САПАСЫ-2024”, Izdenister natigeler, no. 03-1, Oct. 2025, doi: 10.37884/03-1-2025/07.
“СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ЖОҒАРЫ КӨКТЕМГІ СУ ТАСУДАН КЕЙІНГІ СУАРАТЫН СУ САПАСЫ-2024”. Izdenister Natigeler, no. 03-1(special), Oct. 2025, https://doi.org/10.37884/03-1-2025/07.
“СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ЖОҒАРЫ КӨКТЕМГІ СУ ТАСУДАН КЕЙІНГІ СУАРАТЫН СУ САПАСЫ-2024”. Izdenister natigeler, no. 03-1(special) (October 15, 2025). Accessed September 15, 2026. https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/1035.
1.СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ЖОҒАРЫ КӨКТЕМГІ СУ ТАСУДАН КЕЙІНГІ СУАРАТЫН СУ САПАСЫ-2024. Izdenister natigeler [Internet]. 2025 Oct. 15 [cited 2026 Sep. 15];(03-1(special). Available from: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/1035
1.СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ЖОҒАРЫ КӨКТЕМГІ СУ ТАСУДАН КЕЙІНГІ СУАРАТЫН СУ САПАСЫ-2024. Izdenister natigeler. 2025;(03-1(special). doi:10.37884/03-1-2025/07