Кіру | Тіркелу
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті ISSN 2304-3334 (Print)  ·  ISSN 2304-3334 (Online)
Мақала жіберу
Мәзір
Мақала жіберу
АГРАРЛЫҚ-ӨНЕРКӘСІПТІК КЕШЕН ЭКОНОМИКАСЫ

ҚАЗАҚСТАННЫҢ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫН ДАМЫТУДА ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТІҢ РӨЛІ: ИННОВАЦИЯЛАР ЖӘНЕ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МҮМКІНДІКТЕР

Әсел Жұмасейтова 1 , Райымбек Нысанбаев 1

1 Қазақстан-Британ техникалық университеті

doi.org/10.37884/2-2025/57 Бет. 577-585 Қабылданды 28.05.2025 Жарияланды 30.06.2025

Аңдатпа

Бұл зерттеуде Қазақстанның ауыл шаруашылығын дамытудағы жасанды интеллектінің (ЖИ) түрлендіруші әлеуеті қарастырылады. Зерттеу ЖИ технологияларын енгізуге әсер ететін маңызды факторларды анықтайды: цифрлық инфрақұрылымның дайын болуы, технологиялық сауаттылық пен дағдылар, қаржылық ресурстарға қолжетімділік, ауыл шаруашылығы деректерінің қолжетімділігі мен сапасы, заңнамалық және нормативтік база, ауыл шаруашылығы жүйелерімен интеграция, мемлекет пен жеке сектор арасындағы ынтымақтастық, қабылдау мен мәдени бейімделу. Аралас әдіснаманы қолдана отырып, зерттеу сауалнамалар мен сарапшылармен сұхбат арқылы алынған сандық және сапалық деректерді біріктіреді. Көпсатылы стратификацияланған таңдау арқылы 140 респонденттен тұратын өкілді іріктеме қалыптастырылды. Сонымен қатар, әрбір фактордың маңыздылығы мен контекстік өзектілігін бағалау үшін сараптамалық бағалау жүргізілді. Зерттеу екі негізгі гипотезаны тексереді: біріншісі — қабылдау мен мәдени бейімделудің ЖИ енгізуге әсері, екіншісі — қаржылық ресурстарға қолжетімділік негізгі кедергі болып табыла ма. Нәтижелер мүмкіндіктер мен кедергілерді айқындап, саясаткерлерге, ауыл шаруашылығы кәсіпорындарына және технология жеткізушілерге арналған нақты ұсыныстар береді. Зерттеу технологиялық дағдыларды дамыту, деректер экожүйесін жетілдіру және салалық ынтымақтастықты нығайту арқылы ЖИ әлеуетін тиімді пайдаланудың маңыздылығын көрсетеді, бұл Қазақстандағы ауыл шаруашылығының тұрақты дамуына және экономикалық төзімділікке қол жеткізуге мүмкіндік береді.

Ауыл шаруашылығы Жасанды интеллект Экономикалық мүмкіндік Ауыл шаруашылығы инновациясы Тұрақты егіншілік Технологияны енгізу ЖИ енгізуге кедергілер

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1 OECD Reviews of Health Systems: Kazakhstan 2018. Organisation for Economic Co-operation and Development. OECD Publishing. (2018) https://doi.org/10.1787/9789264289062-en
  2. 2 Сатыбалдиева , Г., Борибай, Э., & Утарбаева , А. (2024). Формирование экологической культуры через экообразование как основа достижения целей устойчивого развития. Izdenister Natigeler, (4 (104), 172–182. https://doi.org/10.37884/4-2024/17
  3. 3 User Acceptance of Information Technology: Toward a Unified View. Venkatesh V., Morris M.G., Davis G.B., Davis F.D. MIS Quarterly, 2003, pp. 425–478.
  4. 4 Consumer Acceptance and Use of Information Technology: A Meta-Analytic Evaluation of UTAUT2. Tamilmani K., Rana N.P., Dwivedi Y.K. Information Systems Frontiers, 2021, Vol. 23, pp. 987–1005.
  5. 5 Integrating AI into Health Informatics for Enhanced Public Health in Africa: A Comprehensive Review. Balogun O.D., Ayo-Farai O., Ogundairo O., Maduka C.P., Okongwu C.C., Babarinde A.O., Sodamade O.T. International Medical Science Research Journal, Vol. 3(3), 2023, pp. 127–144.
  6. 6 Capacity and Readiness Assessment of Healthcare Facilities for Digital Health Interventions Against Tuberculosis and HIV in Addis Ababa, Ethiopia. Getachew E., Woldeamanuel Y., Manyazewal T. Frontiers in Digital Health, 2022, Vol. 4, Article ID: 821390.
  7. 7 Implications of Artificial Intelligence in Healthcare in Developing Countries: Perspectives and Challenges. Mikava N., Mamulaidze T. Agora International Journal of Economical Sciences, 2023, Vol. 17(2), pp. 110–120.
  8. 8 Adoption and Use of AI Tools: A Research Agenda Grounded in UTAUT. Venkatesh V. Annals of Operations Research, 2022, Vol. 308(1), pp. 641–652.
  9. 9 In Kazakhstan, Artificial Intelligence and the Research Commercialization Behind It Are Saving Lives. The World Bank, 2022. https://www.worldbank.org/en/news/feature/2022/04/14/in-kazakhstan-artificial-intelligence-and-the-research-commercialization-behind-it-is-saving-lives
  10. 10 Integrating Artificial Intelligence and Big Data in Mobile Health: A Systematic Review of Innovations and Challenges in Healthcare Systems. Ara A., Mifa A.F. Global Mainstream Journal of Business, Economics, Development & Project Management, 2024, Vol. 3(01), pp. 01–16.
  11. 11 Artificial Intelligence for the Real World. Davenport T.H., Ronanki R. Harvard Business Review, 2018, Vol. 96(1), pp. 108–116.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2025. ҚАЗАҚСТАННЫҢ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫН ДАМЫТУДА ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТІҢ РӨЛІ: ИННОВАЦИЯЛАР ЖӘНЕ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МҮМКІНДІКТЕР. Izdenister natigeler. 2 (106) (Jun. 2025), 577–585. DOI:https://doi.org/10.37884/2-2025/57.
(1)ҚАЗАҚСТАННЫҢ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫН ДАМЫТУДА ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТІҢ РӨЛІ: ИННОВАЦИЯЛАР ЖӘНЕ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МҮМКІНДІКТЕР. Izdenister natigeler 2025, No. 2 (106), 577-585. https://doi.org/10.37884/2-2025/57.
ҚАЗАҚСТАННЫҢ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫН ДАМЫТУДА ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТІҢ РӨЛІ: ИННОВАЦИЯЛАР ЖӘНЕ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МҮМКІНДІКТЕР. (2025). Izdenister Natigeler, 2 (106), 577-585. https://doi.org/10.37884/2-2025/57
ҚАЗАҚСТАННЫҢ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫН ДАМЫТУДА ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТІҢ РӨЛІ: ИННОВАЦИЯЛАР ЖӘНЕ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МҮМКІНДІКТЕР. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 2 (106), p. 577–585, 2025. DOI: 10.37884/2-2025/57. Disponível em: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/960. Acesso em: 15 sep. 2026.
“ҚАЗАҚСТАННЫҢ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫН ДАМЫТУДА ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТІҢ РӨЛІ: ИННОВАЦИЯЛАР ЖӘНЕ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МҮМКІНДІКТЕР”. 2025. Izdenister Natigeler, no. 2 (106) (June): 577-85. https://doi.org/10.37884/2-2025/57.
“ҚАЗАҚСТАННЫҢ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫН ДАМЫТУДА ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТІҢ РӨЛІ: ИННОВАЦИЯЛАР ЖӘНЕ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МҮМКІНДІКТЕР” (2025) Izdenister natigeler, (2 (106), pp. 577–585. doi:10.37884/2-2025/57.
[1]“ҚАЗАҚСТАННЫҢ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫН ДАМЫТУДА ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТІҢ РӨЛІ: ИННОВАЦИЯЛАР ЖӘНЕ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МҮМКІНДІКТЕР”, Izdenister natigeler, no. 2 (106), pp. 577–585, Jun. 2025, doi: 10.37884/2-2025/57.
“ҚАЗАҚСТАННЫҢ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫН ДАМЫТУДА ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТІҢ РӨЛІ: ИННОВАЦИЯЛАР ЖӘНЕ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МҮМКІНДІКТЕР”. Izdenister Natigeler, no. 2 (106), June 2025, pp. 577-85, https://doi.org/10.37884/2-2025/57.
“ҚАЗАҚСТАННЫҢ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫН ДАМЫТУДА ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТІҢ РӨЛІ: ИННОВАЦИЯЛАР ЖӘНЕ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МҮМКІНДІКТЕР”. Izdenister natigeler, no. 2 (106) (June 30, 2025): 577–585. Accessed September 15, 2026. https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/960.
1.ҚАЗАҚСТАННЫҢ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫН ДАМЫТУДА ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТІҢ РӨЛІ: ИННОВАЦИЯЛАР ЖӘНЕ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МҮМКІНДІКТЕР. Izdenister natigeler [Internet]. 2025 Jun. 30 [cited 2026 Sep. 15];(2 (106):577-85. Available from: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/960
1.ҚАЗАҚСТАННЫҢ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫН ДАМЫТУДА ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТІҢ РӨЛІ: ИННОВАЦИЯЛАР ЖӘНЕ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МҮМКІНДІКТЕР. Izdenister natigeler. 2025;(2 (106):577-585. doi:10.37884/2-2025/57