Мәзір
МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ЖӘНЕ ВЕТЕРИНАРИЯ

«IN VITRO» ӘДІСІ БОЙЫНША СҮТТІ ІРІ ҚАРА МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА БІР ЖЫНЫСТЫ ЭМБРИОНДАРДЫ АЛУ ТИІМДІЛІГІН БАҒАЛАУ

Дәурен Бекенов 1 , Батырхан Бұралхиев 2 , Гүлзат Ғабит 2 , Ян Мичинский 3

1 «Мал шаруашылығы және ветеринария ғылыми-өндірістік орталығы» ЖШС; 2 «Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті» КЕАҚ; 3 Ольштын қаласындағы Вармия және Мазури университеті

doi.org/10.37884/2-2025/04 Бет. 38-50 Қабылданды 07.04.2025 Жарияланды 30.06.2025

Аңдатпа

Реципиенттерге кейіннен трансплантациялау үшін жоғары құнды асыл тұқымды малдардың эмбриондарын алудың тиімді және үнемді әдістерінің бірі эмбриондарды «in vitro» өндіру болып табылады. Жұмыртқаларды экстракорпоралды ұрықтандыру әдісін қолдану, ең алдымен, төмен шығындармен, қымбат гормоналды препараттарды қолданбай жұмыртқаны көп мөлшерде алу мүмкіндігімен және оны жүзеге асыру кезінде ең аз еңбек шығындарымен түсіндіріледі, өйткені аналық жұмыртқаны жыл бойы және жануардың бүкіл өмірінде алуға болады. Оның негізі – ұрғашы малдардың жыныс бездерінде жас ұрпақты өсіру кезінде пайда болатын кедергілерге байланысты пайдаланылмайтын үлкен генетикалық резервті білдіретін жүздеген мың жыныс жасушаларының болуы. Бұл зерттеудің мақсаты in vitro әдісімен сүтті ірі қара малдың жынысты эмбриондарын алудың тиімділігін бағалау болды. Эксперименттік жұмыс барысында 11 морфологиялық толық эмбриондар алынып, трансплантацияланды. Ұрықтану көрсеткіші 36,3 пайызды құрады. Біздің нәтижелеріміз бойынша трансплантациядан алынған 4 бұзаудағы қажетті жыныстың қатынасы 75% немесе 1 бұқа мен 3 құнажынға қарсы 25 болды.

Зерттеулер биотехнологияда қабылданған тәжірибелік әдістемеге сәйкес Microsoft Excel бағдарламалық пакетін қолдану арқылы материалдарды өңдеу арқылы жүргізілді. Зертханалық жануарларға зерттеулер жүргізу үшін қолданылатын эксперименттер мен әдістеме биологиялық қауіпсіздік талаптарына және эксперименттік және басқа да ғылыми мақсаттар үшін пайдаланылатын омыртқалы жануарларды қорғау жөніндегі Еуропалық конвенцияда (Старсбург, 1987) белгіленген жануарларға тәжірибе жүргізудің этикалық принциптеріне сәйкес келеді.

Бір жынысты эмбриондар сүтті ірі қара мал шаруашылығы эмбриондарды трансплантациялау экстракорпоралды ұрықтандыру фолликул гормон эмбрион

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. L.F. Brito, N. Bedere, F. Douhard, H.R. Oliveira, M. Arnal, F. Peñagaricano, A.P. Schinckel, C.F. Baes, F. Miglior, Review: Genetic selection of high-yielding dairy cattle toward sustainable farming systems in a rapidly changing world, Animal, Volume 15, Supplement 1, 2021, 100292, ISSN 1751-7311, https://doi.org/10.1016/j.animal.2021.100292.
  2. 2. Lafontaine S, Labrecque R, Blondin P, Cue RI, Sirard MA. Comparison of cattle derived from in vitro fertilization, multiple ovulation embryo transfer, and artificial insemination for milk production and fertility traits. J Dairy Sci. 2023 Jun;106(6):4380-4396. doi: 10.3168/jds.2022-22736. Epub 2023 Apr 5. PMID: 37028966.
  3. 3. Hansen PJ. Pressing needs and recent advances to enhance production of embryos in vitro in cattle. Anim Reprod. 2024 Aug 26;21(3):e20240036. doi: 10.1590/1984-3143-AR2024-0036. PMID: 39286365; PMCID: PMC11404885.
  4. 4. Zago FC, Schütz LF, Gerger RPDC, de Aguiar LH, Pinzón-Osorio CA, Mezzallira A, Rodrigues JL, Forell F, Bertolini M. In vitro and in vivo embryo production efficiency in Flemish and Holstein donor females. Anim Reprod. 2023 Oct 30;20(3):e20230080. doi: 10.1590/1984-3143-AR2023-0080. PMID: 38025999; PMCID: PMC10681134.
  5. 5. Monteiro FM, Batista EOS, Vieira LM, Bayeux BM, Accorsi M, Campanholi SP, Dias EAR, Souza AH, Baruselli PS. Beef donor cows with high number of retrieved COC produce more in vitro embryos compared with cows with low number of COC after repeated ovum pick-up sessions. Theriogenology. 2017 Mar 1;90:54-58. doi: 10.1016/j.theriogenology.2016.11.002. Epub 2016 Nov 11. PMID: 28166988.
  6. 6. Brophy B, Smolenski G, Wheeler T, Wells D, L'Huillier P, Laible G. Cloned transgenic cattle produce milk with higher levels of beta-casein and kappa-casein. Nat Biotechnol. 2003 Feb;21(2):157-62. doi: 10.1038/nbt783. Epub 2003 Jan 27. PMID: 12548290.
  7. 7. Feres LF, Siqueira LGB, Palhao MP, Dos Santos LL, Brandao FZ, Viana JHM. Likelihood of pregnancy after the transfer of embryos derived from follicle aspiration and in vitro embryo production sessions with different relative efficiencies. Anim Reprod Sci. 2018 Jun;193:165-170. doi: 10.1016/j.anireprosci.2018.04.065. Epub 2018 Apr 15. PMID: 29678568.
  8. 8. Seneda MM, Zangirolamo AF, Bergamo LZ, Morotti F. Follicular wave synchronization prior to ovum pick-up. Theriogenology. 2020 Jul 1;150:180-185. doi: 10.1016/j.theriogenology.2020.01.024. Epub 2020 Jan 14. PMID: 31982155.
  9. 9. Blondin P, Beaulieu M, Fournier V, Morin N, Crawford L, Madan P, King WA. Analysis of bovine sexed sperm for IVF from sorting to the embryo. Theriogenology. 2009 Jan 1;71(1):30-8. doi: 10.1016/j.theriogenology.2008.09.017. Epub 2008 Nov 11. PMID: 19004490.
  10. 10. Yaginuma H, Funeshima N, Tanikawa N, Miyamura M, Tsuchiya H, Noguchi T, Iwata H, Kuwayama T, Shirasuna K, Hamano S. Improvement of fertility in repeat breeder dairy cattle by embryo transfer following artificial insemination: possibility of interferon tau replenishment effect. J Reprod Dev. 2019 Jun 14;65(3):223-229. doi: 10.1262/jrd.2018-121. Epub 2019 Feb 8. PMID: 30745523; PMCID: PMC6584180.
  11. 11. 4. Ombaev A., Mirzakulov S., Chindaliev A.. (2023). SCIENTIFIC AND TECHNOLOGICAL ASPECTS OF LIVESTOCK DEVELOPMENT IN KAZAKHSTAN. Izdenister Natigeler, (3(99), 36–48. https://doi.org/10.37884/3-2023/04.
  12. 12. Izadyar F., Van Tol H. T. A., Colenbrander B., Bevers M. M.1997. Stimulatory effect of growth hormone on in vitro maturation of bovine oocytes is exerted through cumulus cells and not mediated by IGF-I. Mol. Reprod. Develop. 47 : 175—180.
  13. 13. Кузьмина Т.И. Биологические аспекты экстракорпорального созревания, оплодотворения ооцитов и партеногенетического развития эмбрионов сельскохозяйственных животных. Международная научная конференция, Дубровицы-2003, 40-46 с.
  14. 14. Wooldridge LK, Keane JA, Rhoads ML, Ealy AD. Bioactive supplements influencing bovine in vitro embryo development. J Anim Sci. 2022 Jul 1;100(7):skac091. doi: 10.1093/jas/skac091. PMID: 35772761; PMCID: PMC9246663.
  15. 15. Bromfield JJ. Interaction of semen with female reproductive tract tissues: what we know, what we guess and what we need to do. Anim Reprod. 2024 Aug 5;21(3):e20240042. doi: 10.1590/1984-3143-AR2024-0042. PMID: 39176000; PMCID: PMC11340795.
  16. 16. Fetrow, J., M. Overton, and S. Eicker. 2007. Sexed semen: economics of a new technology. Proceedings Western Dairy Management Conference, March 7-9, Reno, NV. Available at http://www.wdmc.org/2007/fetrow.pdf.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2025. «IN VITRO» ӘДІСІ БОЙЫНША СҮТТІ ІРІ ҚАРА МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА БІР ЖЫНЫСТЫ ЭМБРИОНДАРДЫ АЛУ ТИІМДІЛІГІН БАҒАЛАУ. Izdenister natigeler. 2 (106) (Jun. 2025), 38–50. DOI:https://doi.org/10.37884/2-2025/04.
(1)«IN VITRO» ӘДІСІ БОЙЫНША СҮТТІ ІРІ ҚАРА МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА БІР ЖЫНЫСТЫ ЭМБРИОНДАРДЫ АЛУ ТИІМДІЛІГІН БАҒАЛАУ. Izdenister natigeler 2025, No. 2 (106), 38-50. https://doi.org/10.37884/2-2025/04.
«IN VITRO» ӘДІСІ БОЙЫНША СҮТТІ ІРІ ҚАРА МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА БІР ЖЫНЫСТЫ ЭМБРИОНДАРДЫ АЛУ ТИІМДІЛІГІН БАҒАЛАУ. (2025). Izdenister Natigeler, 2 (106), 38-50. https://doi.org/10.37884/2-2025/04
«IN VITRO» ӘДІСІ БОЙЫНША СҮТТІ ІРІ ҚАРА МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА БІР ЖЫНЫСТЫ ЭМБРИОНДАРДЫ АЛУ ТИІМДІЛІГІН БАҒАЛАУ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 2 (106), p. 38–50, 2025. DOI: 10.37884/2-2025/04. Disponível em: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/925. Acesso em: 15 sep. 2026.
“«IN VITRO» ӘДІСІ БОЙЫНША СҮТТІ ІРІ ҚАРА МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА БІР ЖЫНЫСТЫ ЭМБРИОНДАРДЫ АЛУ ТИІМДІЛІГІН БАҒАЛАУ”. 2025. Izdenister Natigeler, no. 2 (106) (June): 38-50. https://doi.org/10.37884/2-2025/04.
“«IN VITRO» ӘДІСІ БОЙЫНША СҮТТІ ІРІ ҚАРА МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА БІР ЖЫНЫСТЫ ЭМБРИОНДАРДЫ АЛУ ТИІМДІЛІГІН БАҒАЛАУ” (2025) Izdenister natigeler, (2 (106), pp. 38–50. doi:10.37884/2-2025/04.
[1]“«IN VITRO» ӘДІСІ БОЙЫНША СҮТТІ ІРІ ҚАРА МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА БІР ЖЫНЫСТЫ ЭМБРИОНДАРДЫ АЛУ ТИІМДІЛІГІН БАҒАЛАУ”, Izdenister natigeler, no. 2 (106), pp. 38–50, Jun. 2025, doi: 10.37884/2-2025/04.
“«IN VITRO» ӘДІСІ БОЙЫНША СҮТТІ ІРІ ҚАРА МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА БІР ЖЫНЫСТЫ ЭМБРИОНДАРДЫ АЛУ ТИІМДІЛІГІН БАҒАЛАУ”. Izdenister Natigeler, no. 2 (106), June 2025, pp. 38-50, https://doi.org/10.37884/2-2025/04.
“«IN VITRO» ӘДІСІ БОЙЫНША СҮТТІ ІРІ ҚАРА МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА БІР ЖЫНЫСТЫ ЭМБРИОНДАРДЫ АЛУ ТИІМДІЛІГІН БАҒАЛАУ”. Izdenister natigeler, no. 2 (106) (June 30, 2025): 38–50. Accessed September 15, 2026. https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/925.
1.«IN VITRO» ӘДІСІ БОЙЫНША СҮТТІ ІРІ ҚАРА МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА БІР ЖЫНЫСТЫ ЭМБРИОНДАРДЫ АЛУ ТИІМДІЛІГІН БАҒАЛАУ. Izdenister natigeler [Internet]. 2025 Jun. 30 [cited 2026 Sep. 15];(2 (106):38-50. Available from: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/925
1.«IN VITRO» ӘДІСІ БОЙЫНША СҮТТІ ІРІ ҚАРА МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА БІР ЖЫНЫСТЫ ЭМБРИОНДАРДЫ АЛУ ТИІМДІЛІГІН БАҒАЛАУ. Izdenister natigeler. 2025;(2 (106):38-50. doi:10.37884/2-2025/04