Мәзір
АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ, АГРОХИМИЯ, АЗЫҚ ӨНДІРУ, АГРОЭКОЛОГИЯ

ЖОҒАРЫ ДӘЛДІКТЕГІ СПУТНИКТІК ӘДІСТЕРІ КӨМЕГІМЕН АВТОМОБИЛЬ КӨПІРЛЕРІНДЕ ГЕОДЕЗИЯЛЫҚ МОНИТОРИНГ ЖҮРГІЗУ

Зейнеп Сарсембекова 1 , Салтанат Тумажанова 1 , Сакен Турганалиев 1 , Олжас Курманбаев 1 , Наталья Милетенко 2 , Нуржан Хамит 1

1 Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ; 2 Жер қойнауын кешенді игеру институты

doi.org/10.37884/1-2025/13 Бет. 107-114 Қабылданды 20.01.2025 Жарияланды 30.03.2025

Аңдатпа

Бұл мақалада Алматы қаласындағы Момышұлы көшесі мен Райымбек даңғылы қиылысындағы қалаішілік көпірге, атап айтқанда жол айырығына геодезиялық мониторингті ұйымдастыру үшін геодезиялық тірек жүйелерін құру туралы ақпарат пен нәтижелер берілген.

Жалпы автокөлік көпірлерінің құрылымдық деформацияларын дәл геодезиялық әдістермен бақылау және талдау көпір құрылыстарының қауіпсіздігі мен ұзақ мерзімділігін қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарады. Бұл процесс көпірдің геометриясындағы өзгерістерді тұрақты бақылап, осы деректерді талдау арқылы құрылымның жағдайын бағалап, оның болашақтағы жағдайын назарда ұстауын қамтамасыз етеді.

            Мәліметтер бойынша, көпірлердің мерзімнен бұрын тозып деформацияға ұшырауы  экологиялық және экологиялық емес факторлардан туындайтын құрылымның бұзылуы ретінде анықталады. Мысалы, эрозия, жер сілкінісі, су тасқыны, жүктеме жағдайлары және құрылыс материалдарының сапасыздығы, яғни оларды  жобалау және құрылыс кезеңдерінде ескерілмеген болуы мүмкін. Сол себепті де аталған автомобиль көпіріне геодезиялық бақылаулар жүргізіліп, нәтижесі мақалада көрсетілді.

            Сонымен қатар геодезиялық тірек жүйелерін құру үшін Жерсеріктік позициялау технологиясын пайдалану мәселесі қарастырылды және де геодезиялық бақылаулардың классикалық әдістерімен көпір деформацияларының сандық сипаттамаларын анықтау үшін қолданылатын қазіргі заманғы аспаптар мен технологияларға да шолу жасалады.

Басқару желісі, деформация, , GNSS деректерді өңдеу, көпір, мониторинг, геодезиялық тірек желілері, спутниктік позициялау жүйесі, геодезиялық бақылаулар, дәлдікті бағалау.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. В.А. Малинников, Е.Б. Клюшин. Использование результатов спутниковых измерений в инженерно-геодезических изысканиях. Союз Геодезистов. №-5 2011 С. 40-41.
  2. 2. Идентификация движений и напряженно-деформированного состояния самоорганизующихся геодинамических систем по комплексным геодезическим и геофизическим наблюдениям: монография / В. А. Середович [и др.]. – Новосибирск: СГГА, 2004. – 356 с.
  3. 3. Крамаренко А. А., Мазуров Б. Т., Панкрушин В. К. Математическое обеспечение идентификации движений и напряженно-деформированного состояния сооружений и объектов инженерной геодинамики по геодезическим наблюдениям // Изв. вузов. Геодезия и аэрофотосъемка. – 2005. – № 5. – С. 3-13.
  4. 4. Крамаренко А. А., Мазуров Б. Т., Панкрушин В. К. Вычислительный эксперимент идентификации движений и напряженно-деформированного состояния сооружений и объектов инженерной геодинамики по геодезическим наблюдениям // Изв. вузов. Геодезия и аэрофотосъемка. – 2005. – № 6. – С. 3-14.
  5. 5. Ященко А.И., Евстафьев О.В., Крейненброк Д.В. Мониторинг деформаций висячего моста с использованием технологий ГЛОНАСС/GPS // Геопрофи.-2010. – № 6. – С. 15-19.
  6. 6. Валиева А.Р. Общий обзор методов измерения деформации с использование GPS // "Экономика и социум" №5(108)-2 2023 – С. 51–55.
  7. 7. Мазуров, Б. Т. Математическое моделирование по геодезическим данным: учеб. пособие. – Новосибирск: СГГА, 2013. – 127 с.
  8. 8. F. Zarzoura, R. Ehigiator–Irughe1, B. Mazurov, Accuracy Improvement of GNSS and Real Time Kinematic Using Egyptian Network as a Case Study F. Zarzoura, / Computer Engineering and Intelligent Systems ISSN 2222-1719 (Paper) ISSN 2222-2863 Vol.4, No.12, 2013. P. 1-8.
  9. 9. Aзaрoв Б. Ф. Сoврeмeнныe мeтoды гeoдeзичeских нaблюдeний зa дeфoрмaциями инжeнeрных сooружeний / Б. Ф. Aзaрoв // Пoлзунoвский вeстник. -Бaрнaул, 2011. № 1.- С. 19-29.
  10. 10. Фялковский А. Л. Деформационный мониторинг высотных сооружений с использованием ГНСС-технологий // Промышленное и гражданское строительство. 2015. № 5. С. 54-59.
  11. 11. F. Zarzoura, R. Ehigiator–Irughe1, B. Mazurov, Accuracy Improvement of GNSS and Real Time Kinematic Using Egyptian Network as a Case Study F. Zarzoura, / Computer Engineering and Intelligent Systems ISSN 2222-1719 (Paper) ISSN 2222-2863 Vol.4, No.12, 2013. P. 1-8.
  12. 12. Ashraf A. A. Beshr“ monitoring the structural deformation of tanks”, Egypt 2012 text book. – 272 p.
  13. 13. Уставич Г. А., Яковенко А. М. Деформационный мониторинг дневной поверхности испытательных скважин Семипалатинского испытательного ядерного полигона // Изв. вузов. Геодезия и картография. ‒ 2015. ‒ № 5.‒ С. 146‒151.
  14. 14. G. Roberts, E. Cosser, X. Meng, A. Dodson, A. Morris and M. Meo, “A Remote Bridge Health Monitoring System Using Computational Simulation and Single Frequency GPS Data,” Proceedings of 11th FIG Symposium on Deformation Measurements, Santorini, 25-28 May 2003.
  15. 15. Т. А. Сабитова , О. И. Карпова, Т. Н. Миловатская «Геодезическое сопровождение строительных процессов»// «Волгоградский государственный технический университет», 2018. 14с.
  16. 16. Середович В. А., Алтынцев М. А., Егоров А. К. Определение индекса ровности дорожного покрытия по данным мобильного лазерного сканирования // Вестник СГУГиТ. – 2017. – Т. 22, № 3. –С. 33–44
  17. 17. Сарсембекова З.К. Геодезия негіздері: оқу құралы. –Алматы: Қазақ университеті, 2013. – 133б.
  18. 18. O. Alipbeki, Ye. Oryngozhin, G. Musaif, K. Abaeva, N. Tajetdinov, G.Baidauletova, G. Mendybaeva , S. Tuzelbai. ENGINEERING-GEODESIC EQUIPMENT OF THE TERRITORY USED BY USING GEOINFORMATION SYSTEMS. - Журнал «Результаты и исследование», Алматы: КазНАРУ, 2024. № 3(103) .
  19. 19. Климков, Ю. М. Лазерлік сәулеленудің затпен әрекеттесуі: оқулық / М.Климков, В.С.Майоров, М.В.Хорошев; Мәскеу мемлекеттік геодезия және картография университеті. - Мәскеу: МИИГАиК, 2021. -108 б.
  20. 20. Сакен Турганалиев, Ерназ Орынгожин, Алексей Никулин, Эльмира Мурсалимова, Гульшара Мендыбаева, Серикбай Тузельбай, Адиль Харифолла, Сымбат Касымгалиев. GEOINFORMATION SUPPORT AND ENGINEERING-GEODETIC RESEARCH OF LAND RESOURCES. - КазНАРУ, № 4 (104) (2024): Исследования, результаты, С. 143-152. DOI:https://doi.org/10.37884/4-2024/14

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2025. ЖОҒАРЫ ДӘЛДІКТЕГІ СПУТНИКТІК ӘДІСТЕРІ КӨМЕГІМЕН АВТОМОБИЛЬ КӨПІРЛЕРІНДЕ ГЕОДЕЗИЯЛЫҚ МОНИТОРИНГ ЖҮРГІЗУ. Izdenister natigeler. 1 (105) (Mar. 2025), 107–114. DOI:https://doi.org/10.37884/1-2025/13.
(1)ЖОҒАРЫ ДӘЛДІКТЕГІ СПУТНИКТІК ӘДІСТЕРІ КӨМЕГІМЕН АВТОМОБИЛЬ КӨПІРЛЕРІНДЕ ГЕОДЕЗИЯЛЫҚ МОНИТОРИНГ ЖҮРГІЗУ. Izdenister natigeler 2025, No. 1 (105), 107-114. https://doi.org/10.37884/1-2025/13.
ЖОҒАРЫ ДӘЛДІКТЕГІ СПУТНИКТІК ӘДІСТЕРІ КӨМЕГІМЕН АВТОМОБИЛЬ КӨПІРЛЕРІНДЕ ГЕОДЕЗИЯЛЫҚ МОНИТОРИНГ ЖҮРГІЗУ. (2025). Izdenister Natigeler, 1 (105), 107-114. https://doi.org/10.37884/1-2025/13
ЖОҒАРЫ ДӘЛДІКТЕГІ СПУТНИКТІК ӘДІСТЕРІ КӨМЕГІМЕН АВТОМОБИЛЬ КӨПІРЛЕРІНДЕ ГЕОДЕЗИЯЛЫҚ МОНИТОРИНГ ЖҮРГІЗУ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 1 (105), p. 107–114, 2025. DOI: 10.37884/1-2025/13. Disponível em: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/826. Acesso em: 15 sep. 2026.
“ЖОҒАРЫ ДӘЛДІКТЕГІ СПУТНИКТІК ӘДІСТЕРІ КӨМЕГІМЕН АВТОМОБИЛЬ КӨПІРЛЕРІНДЕ ГЕОДЕЗИЯЛЫҚ МОНИТОРИНГ ЖҮРГІЗУ”. 2025. Izdenister Natigeler, no. 1 (105) (March): 107-14. https://doi.org/10.37884/1-2025/13.
“ЖОҒАРЫ ДӘЛДІКТЕГІ СПУТНИКТІК ӘДІСТЕРІ КӨМЕГІМЕН АВТОМОБИЛЬ КӨПІРЛЕРІНДЕ ГЕОДЕЗИЯЛЫҚ МОНИТОРИНГ ЖҮРГІЗУ” (2025) Izdenister natigeler, (1 (105), pp. 107–114. doi:10.37884/1-2025/13.
[1]“ЖОҒАРЫ ДӘЛДІКТЕГІ СПУТНИКТІК ӘДІСТЕРІ КӨМЕГІМЕН АВТОМОБИЛЬ КӨПІРЛЕРІНДЕ ГЕОДЕЗИЯЛЫҚ МОНИТОРИНГ ЖҮРГІЗУ”, Izdenister natigeler, no. 1 (105), pp. 107–114, Mar. 2025, doi: 10.37884/1-2025/13.
“ЖОҒАРЫ ДӘЛДІКТЕГІ СПУТНИКТІК ӘДІСТЕРІ КӨМЕГІМЕН АВТОМОБИЛЬ КӨПІРЛЕРІНДЕ ГЕОДЕЗИЯЛЫҚ МОНИТОРИНГ ЖҮРГІЗУ”. Izdenister Natigeler, no. 1 (105), Mar. 2025, pp. 107-14, https://doi.org/10.37884/1-2025/13.
“ЖОҒАРЫ ДӘЛДІКТЕГІ СПУТНИКТІК ӘДІСТЕРІ КӨМЕГІМЕН АВТОМОБИЛЬ КӨПІРЛЕРІНДЕ ГЕОДЕЗИЯЛЫҚ МОНИТОРИНГ ЖҮРГІЗУ”. Izdenister natigeler, no. 1 (105) (March 30, 2025): 107–114. Accessed September 15, 2026. https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/826.
1.ЖОҒАРЫ ДӘЛДІКТЕГІ СПУТНИКТІК ӘДІСТЕРІ КӨМЕГІМЕН АВТОМОБИЛЬ КӨПІРЛЕРІНДЕ ГЕОДЕЗИЯЛЫҚ МОНИТОРИНГ ЖҮРГІЗУ. Izdenister natigeler [Internet]. 2025 Mar. 30 [cited 2026 Sep. 15];(1 (105):107-14. Available from: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/826
1.ЖОҒАРЫ ДӘЛДІКТЕГІ СПУТНИКТІК ӘДІСТЕРІ КӨМЕГІМЕН АВТОМОБИЛЬ КӨПІРЛЕРІНДЕ ГЕОДЕЗИЯЛЫҚ МОНИТОРИНГ ЖҮРГІЗУ. Izdenister natigeler. 2025;(1 (105):107-114. doi:10.37884/1-2025/13