Мәзір
МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ЖӘНЕ ВЕТЕРИНАРИЯ

ЕТТІ ЖӘНЕ ЕТТІ-МАЙЛЫ ҚОЙЛАРДЫҢ ЖҮНДЕРІНІҢ ФИЗИКАЛЫҚ-МЕХАНИКАЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ

Эльмира Асылбекова 1 , Эльмира Есжанова 1 , Зауре Ахатова 1 , Бекболат Әбдікәрім 1

1 «Қазақ мал шаруашылығы және жемшөп өндіру ғылыми-зерттеу институты» ЖШС

doi.org/10.37884/1-2025/02 Бет. 12-19 Қабылданды 16.01.2025 Жарияланды 30.03.2025

Аңдатпа

Мақаладағы ғылыми-зерттеу жұмыс IRN BR21882201 «Селекция, генетика және биотехнология жаңа әдістерімен құйрықты қойлардың ет өнімдігін жақсарту» тақырыбы бойынша жүргізілуде.

Зерттеу нәтижесі бойынша қазақтың құйрықты қылшық жүнді қой тұқымы қошқарларының орташа жүн жіңішкелігі 23,8±0,04; 25,6±0,03 және 35,6±0,13 микрометрге сәйкестенді. Саулықтарының орташа жүн жіңішкелігі 22,5±0,04; 23,9±0,00; 25,6±0,00 және 27,0±0,14 микрометрді көрсетті.

Құйрықты қылшық жүнді қой тұқымы қошқарларының жүніндегі жайлылық комфорты 86,8; 79,1 және 50,2 пайыз, ал саулықтардың жүніндегі жайлылық комфорты 74,8; 77,4; 85,9 және 90,2 пайыз болды. Бұл көрсеткіш қошқарлардың жүніндегі талшықтардың әркелкі, әрі жуан талшықтардың көбірек екендігін ақындайды.

Қошқарлардың жүн ұзындығы орта есеппен алғанда 83,3 миллиметрді құрады. Бірақ кейбір жүн үлгілерінің ұзындығы 130 миллиметрге дейін жетті. Саулықтардың жүн үлгілерінің орташа ұзындығы 96,9 миллиметрге сәйкестеніп, қошқарлардың орташа жүн ұзындығынан жоғарылау екендігін көрсетті.

Тәжірибеде қолданылған дорпер қошқарларының жүні ең жіңішке (21,6 мкм) және ең қысқа (31,7 мм) болып шықты. Австралиялық ақ қой тұқымының қошқарлары қалың (27,7 мкм) және қысқа (47,5 мм) жүнді көрсетті. Қалыңдалған талшықтардың мөлшері 33,4-19,3% құрады.

қой, жүн, талшық, үлгі, жіңішкелік, ұзындық, жайлылық комфорты.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. Билтуев С.И. Продуктивно-биологические особенности грубошерстных овец разных пород, разводимых в условиях республики Бурятия / В.А. Ачитуев, Б.В. Жамянов // Вестник Бурятской сельскохозяйственной академии им. В.Р. Филлипова, - 2019, №3 (56), 59-67. // DOI 10.34655bgsha.2019.56.3.009
  2. 2. Каташева А.Ч. Етті-майлы құйрықты тұқымды қойлардың өнімді және биологиялық ерекшеліктерін арттыру / Б.Т. Кулатаев, Д.Беднягин // Ізденістер, нәтижелер – Исследования, результаты, - 2024, №2 (102), 36-42. // https://doi.org/10.37884/2-2024/04
  3. 3. Ганеев Р.Р. Убойные и мясные качества баранчиков романовской породы в зависимости от возраста убоя / С.М. Марченко, М.Ю. Зверько // Нива Поволжья, - 2022, № 1 (61) // DOI 10.36461/NP.2022.61.1.017
  4. 4. Овцеводство: учебник (под общей редакцией Ю.А. Юлдашбаева) / А.Ч. Гаглоев, Ю.А. Юлдашбаев, Ф.А. Мусаев, В.Г. Семенов, Ф.Р. Фейзуллаев, А.Г. Чураев, Т.В. Ананьева, Е.В.Пахомова, А.Ю. Юлдашбаева. – Москва, 2023. - 288 с.
  5. 5. Овцеводство / С.Ш. Мирзабеков, А.И. Ерохин – Алматы, 2005. - 512 с.
  6. 6. Овцеводство / А.Е. Еламанов, М.А. Ермеков и др. – Алма-Ата, 1954. - 320 с.
  7. 7. Anton F. Botha. The measurement of wool fibre properties and their effect on worsted processing performance and product quality. Part 1: The objective measurement of wool fibre properties / Lawrance Hunter // Textile Progress, - Vol. 42, No. 4, December 2010, 227–339. DOI: 10.1080/00405167.2010.486932 URL: http://dx.doi.org/10.1080/00405167.2010.486932
  8. 8. Адучиев Б.К. Шерстная продуктивность и соотношение разных видов волокон / С.С.Ванькаев // Проблемы и перспективы развития сельского хозяйства юга России. Материалы научно-практической конференции. – Элиста, - 2017. С.5-7. eLIBRARY ID: 32715269
  9. 9. Белик Н.И. Породные характеристики тонины шерсти овец / Известия Санкт-Петербургского государственного аграрного университета. – 2017, № 47, С.122-126. eLIBRARY ID: 29757903
  10. 10. Сергеева Н.В. Дорпер - перспективная мясная порода овец // Животноводство юга России, - 2016, №7 (17), С.19-21. eLIBRARY ID: 28786964

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2025. ЕТТІ ЖӘНЕ ЕТТІ-МАЙЛЫ ҚОЙЛАРДЫҢ ЖҮНДЕРІНІҢ ФИЗИКАЛЫҚ-МЕХАНИКАЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ. Izdenister natigeler. 1 (105) (Mar. 2025), 12–19. DOI:https://doi.org/10.37884/1-2025/02.
(1)ЕТТІ ЖӘНЕ ЕТТІ-МАЙЛЫ ҚОЙЛАРДЫҢ ЖҮНДЕРІНІҢ ФИЗИКАЛЫҚ-МЕХАНИКАЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ. Izdenister natigeler 2025, No. 1 (105), 12-19. https://doi.org/10.37884/1-2025/02.
ЕТТІ ЖӘНЕ ЕТТІ-МАЙЛЫ ҚОЙЛАРДЫҢ ЖҮНДЕРІНІҢ ФИЗИКАЛЫҚ-МЕХАНИКАЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ. (2025). Izdenister Natigeler, 1 (105), 12-19. https://doi.org/10.37884/1-2025/02
ЕТТІ ЖӘНЕ ЕТТІ-МАЙЛЫ ҚОЙЛАРДЫҢ ЖҮНДЕРІНІҢ ФИЗИКАЛЫҚ-МЕХАНИКАЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 1 (105), p. 12–19, 2025. DOI: 10.37884/1-2025/02. Disponível em: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/810. Acesso em: 15 sep. 2026.
“ЕТТІ ЖӘНЕ ЕТТІ-МАЙЛЫ ҚОЙЛАРДЫҢ ЖҮНДЕРІНІҢ ФИЗИКАЛЫҚ-МЕХАНИКАЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ”. 2025. Izdenister Natigeler, no. 1 (105) (March): 12-19. https://doi.org/10.37884/1-2025/02.
“ЕТТІ ЖӘНЕ ЕТТІ-МАЙЛЫ ҚОЙЛАРДЫҢ ЖҮНДЕРІНІҢ ФИЗИКАЛЫҚ-МЕХАНИКАЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ” (2025) Izdenister natigeler, (1 (105), pp. 12–19. doi:10.37884/1-2025/02.
[1]“ЕТТІ ЖӘНЕ ЕТТІ-МАЙЛЫ ҚОЙЛАРДЫҢ ЖҮНДЕРІНІҢ ФИЗИКАЛЫҚ-МЕХАНИКАЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ”, Izdenister natigeler, no. 1 (105), pp. 12–19, Mar. 2025, doi: 10.37884/1-2025/02.
“ЕТТІ ЖӘНЕ ЕТТІ-МАЙЛЫ ҚОЙЛАРДЫҢ ЖҮНДЕРІНІҢ ФИЗИКАЛЫҚ-МЕХАНИКАЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ”. Izdenister Natigeler, no. 1 (105), Mar. 2025, pp. 12-19, https://doi.org/10.37884/1-2025/02.
“ЕТТІ ЖӘНЕ ЕТТІ-МАЙЛЫ ҚОЙЛАРДЫҢ ЖҮНДЕРІНІҢ ФИЗИКАЛЫҚ-МЕХАНИКАЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ”. Izdenister natigeler, no. 1 (105) (March 30, 2025): 12–19. Accessed September 15, 2026. https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/810.
1.ЕТТІ ЖӘНЕ ЕТТІ-МАЙЛЫ ҚОЙЛАРДЫҢ ЖҮНДЕРІНІҢ ФИЗИКАЛЫҚ-МЕХАНИКАЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ. Izdenister natigeler [Internet]. 2025 Mar. 30 [cited 2026 Sep. 15];(1 (105):12-9. Available from: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/810
1.ЕТТІ ЖӘНЕ ЕТТІ-МАЙЛЫ ҚОЙЛАРДЫҢ ЖҮНДЕРІНІҢ ФИЗИКАЛЫҚ-МЕХАНИКАЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ. Izdenister natigeler. 2025;(1 (105):12-19. doi:10.37884/1-2025/02