РЕЛАКСАЦИОННЫЕ СВОЙСТВА ЗЕРНОВОГО СЫРЬЯ

Канат  Тажен; Сейсенбек Казакбаев; Лаура Мамаева; Дулат Жалелов

doi:10.37884/2-2024/62

Аңдатпа

Сусымалы астық шикізатында (бидай, жүгері және т.б. дәндері) механикалық әсермен релаксация процестері жүреді. Бұл материалдың пластикалық қасиеттерін арттырады, бұл өнімді өңдеуге жұмсалатын жүктеме мен энергияның төмендеуіне әкеледі.

Іс жүзінде стресстің көп бөлігі салыстырмалы түрде қысқа мерзімде (шамамен 30 секунд) азаяды, сондықтан релаксацияның 1-ші кезеңі маңызды. Содан кейін, белгілі бір уақыттан кейін астық жойылғанға дейін қайтадан басылды (В нүктесі).

Көріп отырғаныңыздай, сыналатын материалдың созылу беріктігінің шегі бұл жағдайда релаксация процесін ескермей қол жеткізілген созылу беріктігінің шегінен аз болады. Нәтижесінде релаксация процесінде астық өнімінің беріктігі төмендейді.

Зерттеудің мақсаты механикалық әсер ету кезінде астық шикізатының релаксациялық қасиеттерін зерттеу болып табылады. Жүргізілген есептеулер көрсеткендей, релаксация процестерін есепке алу астық өнімдерін жоюға жұмсалатын энергия шығындарын 20-дан 30% - ға дейін төмендетуге мүмкіндік береді.

Мақалада астық шикізатына негізделген өнімді ұнтақтауға және таблеткалауға арналған жоғары тиімді технологиялық жабдықты есептеу және жобалау үшін қажет бидай дәнінің кернеуін релаксациялау зерттеулерінің нәтижелері келтірілген.

деформация, релаксация процестері, кернеу релаксациясы, астық шикізаты, бидай дәні, ұнтақтау, беріктік шегі, сыну жұмысы, таблетка.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

1. Sokolov A.Ya. Technological equipment of grain processing enterprises. –M.: Kolos, 1985. -450 p.
2. Spandiyarov E., Borankulova A.S., Sarshaeva A.B., Maratkyzy N. Installation for grinding grain raw materials. Mechanics and technologies. Scientific and theoretical journal. – Taraz: No. 3, 2021. S. 19-23.
3. Spandiyarov Y., Kenzhekhodzhayev M.D., Mynbaeva A.B. Relaxation of tary's tension stress in the conditions of volume compression. Mechanics & technologies. Scientific Journal. –Taraz: №2, 2019. Р. 28-30.
4. Spandiyarov E., Tursynbekova A.Zh., Turtaeva D.O. Relaxation properties of wheat grain. Mechanics and technologies. Scientific and theoretical journal. -Taraz: No. 4, 2020. P.13-17.
5. Machikhin Yu.A., Machikhin S.A., Engineering rheology of food materials. M, Light and food industry, 1981, 215 p.
6. Kazakbaev S.Z., Spandiyarov E. et al. Grain thrower-classifier. Patent of the Republic of Kazakhstan for a utility model. No. 1919. 12/22/2016.
7. Regel V.R., Dubov G.A. Recording instrument for recording compression, tension and relaxation curves // Bull. "Instruments and stands". –M.: Publishing House of the Institute of Technology. Information of the Academy of Sciences of the USSR, 1965. P-56-452.
8. Karymsakov N.S.,Spandiyarov E.,Junisbekov T.M. Mathematical description of the grain grinding process under compression.Mechanics and technologies. Scientific and theoretical journal. -Taraz: No. 2, 1994. P.167-169.
9. Butkovsky V.A., Melnikov E.M. Technology of flour-grinding and mixed fodder production. – M.: Agropromizdat, 1989. -305 p.
10. Spandiyarov E., Mynbaeva A.B., Borankulova A.S., Sarshaeva A.B., Umerbekova A.S. Line of grain raw materials. Utility model of the Republic of Kazakhstan. No. 5916.08.10.2020.
11. Gorbatovskaya N.A., Umirbaeva Sh.D., Karimova G.D. Method for obtaining koumiss in tablet form. Innovative patent of the Republic of Kazakhstan No. 20295 dated September 15, 2016, bull. No. 11.
12. A.S. and other Method of obtaining tablets from spicy-aromatic vegetable raw materials. Auth. certificate of the USSR No. 612676, 1978.
13. Spandiyarov E., Kenzhekhodzhaev M.D., Soltybaeva B.E., Tursynbekova A.Zh. The method of tableting the national product talkan. Utility model of the Republic of Kazakhstan. No. 5915.20.12.2020.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2024. АСТЫҚ ШИКІЗАТЫНЫҢ РЕЛАКСАЦИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ. Izdenister natigeler. 2 (102) (Jun. 2024), 615–624. DOI:https://doi.org/10.37884/2-2024/62.

(1)АСТЫҚ ШИКІЗАТЫНЫҢ РЕЛАКСАЦИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ. Izdenister natigeler 2024, No. 2 (102), 615-624. https://doi.org/10.37884/2-2024/62.

АСТЫҚ ШИКІЗАТЫНЫҢ РЕЛАКСАЦИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ. (2024). Izdenister Natigeler, 2 (102), 615-624. https://doi.org/10.37884/2-2024/62

АСТЫҚ ШИКІЗАТЫНЫҢ РЕЛАКСАЦИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 2 (102), p. 615–624, 2024. DOI: 10.37884/2-2024/62. Disponível em: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/587. Acesso em: 15 sep. 2026.

“АСТЫҚ ШИКІЗАТЫНЫҢ РЕЛАКСАЦИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ”. 2024. Izdenister Natigeler, no. 2 (102) (June): 615-24. https://doi.org/10.37884/2-2024/62.

“АСТЫҚ ШИКІЗАТЫНЫҢ РЕЛАКСАЦИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ” (2024) Izdenister natigeler, (2 (102), pp. 615–624. doi:10.37884/2-2024/62.

[1]“АСТЫҚ ШИКІЗАТЫНЫҢ РЕЛАКСАЦИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ”, Izdenister natigeler, no. 2 (102), pp. 615–624, Jun. 2024, doi: 10.37884/2-2024/62.

“АСТЫҚ ШИКІЗАТЫНЫҢ РЕЛАКСАЦИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ”. Izdenister Natigeler, no. 2 (102), June 2024, pp. 615-24, https://doi.org/10.37884/2-2024/62.

“АСТЫҚ ШИКІЗАТЫНЫҢ РЕЛАКСАЦИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ”. Izdenister natigeler, no. 2 (102) (June 29, 2024): 615–624. Accessed September 15, 2026. https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/587.

1.АСТЫҚ ШИКІЗАТЫНЫҢ РЕЛАКСАЦИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ. Izdenister natigeler [Internet]. 2024 Jun. 29 [cited 2026 Sep. 15];(2 (102):615-24. Available from: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/587

1.АСТЫҚ ШИКІЗАТЫНЫҢ РЕЛАКСАЦИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ. Izdenister natigeler. 2024;(2 (102):615-624. doi:10.37884/2-2024/62

[1] 1. Sokolov A.Ya. Technological equipment of grain processing enterprises. –M.: Kolos, 1985. -450 p.

[2] 2. Spandiyarov E., Borankulova A.S., Sarshaeva A.B., Maratkyzy N. Installation for grinding grain raw materials. Mechanics and technologies. Scientific and theoretical journal. – Taraz: No. 3, 2021. S. 19-23.

[3] 3. Spandiyarov Y., Kenzhekhodzhayev M.D., Mynbaeva A.B. Relaxation of tary's tension stress in the conditions of volume compression. Mechanics & technologies. Scientific Journal. –Taraz: №2, 2019. Р. 28-30.

[4] 4. Spandiyarov E., Tursynbekova A.Zh., Turtaeva D.O. Relaxation properties of wheat grain. Mechanics and technologies. Scientific and theoretical journal. -Taraz: No. 4, 2020. P.13-17.

[5] 5. Machikhin Yu.A., Machikhin S.A., Engineering rheology of food materials. M, Light and food industry, 1981, 215 p.

[6] 6. Kazakbaev S.Z., Spandiyarov E. et al. Grain thrower-classifier. Patent of the Republic of Kazakhstan for a utility model. No. 1919. 12/22/2016.

[7] 7. Regel V.R., Dubov G.A. Recording instrument for recording compression, tension and relaxation curves // Bull. "Instruments and stands". –M.: Publishing House of the Institute of Technology. Information of the Academy of Sciences of the USSR, 1965. P-56-452.

[8] 8. Karymsakov N.S.,Spandiyarov E.,Junisbekov T.M. Mathematical description of the grain grinding process under compression.Mechanics and technologies. Scientific and theoretical journal. -Taraz: No. 2, 1994. P.167-169.

[9] 9. Butkovsky V.A., Melnikov E.M. Technology of flour-grinding and mixed fodder production. – M.: Agropromizdat, 1989. -305 p.

[10] 10. Spandiyarov E., Mynbaeva A.B., Borankulova A.S., Sarshaeva A.B., Umerbekova A.S. Line of grain raw materials. Utility model of the Republic of Kazakhstan. No. 5916.08.10.2020.

[11] 11. Gorbatovskaya N.A., Umirbaeva Sh.D., Karimova G.D. Method for obtaining koumiss in tablet form. Innovative patent of the Republic of Kazakhstan No. 20295 dated September 15, 2016, bull. No. 11.

[12] 12. A.S. and other Method of obtaining tablets from spicy-aromatic vegetable raw materials. Auth. certificate of the USSR No. 612676, 1978.

[13] 13. Spandiyarov E., Kenzhekhodzhaev M.D., Soltybaeva B.E., Tursynbekova A.Zh. The method of tableting the national product talkan. Utility model of the Republic of Kazakhstan. No. 5915.20.12.2020.