Мәзір
МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ЖӘНЕ ВЕТЕРИНАРИЯ

ЖЫЛДЫҢ ӨТПЕЛІ КЕЗЕҢІНДЕ БРОЙЛЕР -БАЛАПАНДАРДЫҢ ӨСІРУ КЕЗІНДЕ "ГИДРО РЕКС ВИТАЛ" СТРЕССКЕ ҚАРСЫ ПРЕПАРАТТЫ ҚОЛДАНУДЫҢ ТИІМДІЛІГІ

Эльмира Аблаева 1 , Алексей Кавтарашвили 2 , Болатхан Махатов 3 , Жанар Құсаинова 4 , Нурсулу Саркулова 5

1 «Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті» КЕАҚ; 2 «ВНИТИП» Федералдық ғылыми орталығы; 3 ҒЗИ «ҚР Ауыл шаруашылығы ғылымдары академиясы»; 4 КЕАҚ «Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті»; 5 М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университеті КеАҚ

doi.org/10.37884/1-2024/02 Бет. 13-22 Қабылданды 31.01.2024 Жарияланды 29.03.2024

Аңдатпа

Жылдың өтпелі кезеңінде бройлер-балапандарын өсіру кезінде "Гидро Рекс Витал" стресске қарсы препаратын қолданудың тиімділігі зерттелді. Тәуліктік жаста аналогтар әдісімен 4 топ құрылды (бақылау және үш тәжірибелі). 42 жасқа дейінгі барлық топтардың балапандары құс қорада (жеке секцияларда) еденде өсірілді. 1-бақылау тобында препарат қолданылмады, ал 2, 3 және 4-тәжірибелік топтарда ауыз сумен тұндырылған препараттың дозасы сәйкесінше 1 тонна суға 200, 300 және 400 мл құрады. Зерттеу нәтижелері көрсеткендей, 1(к), 2, 3 және 4 топтардағы балапандардың сақталуы 90,0; 93,3; 96,7; 96,7 %, балапандардың тірі салмағы 42 күндік жаста-2,49; 2,60; 2,65 және 2,57 кг, тірі салмақтың орташа тәуліктік өсуі – 58,3; 60,8; 62,0 және 60,0 г, тірі салмақтың 1 кг өсуіне арналған азық шығындары-1,85; 1,74; 1,69 және 1,57 кг, таза ұшаның сою шығымы – 72,2; 74,9; 76,3 және 74,0%, өндіріс рентабельділігі сәйкесінше 17,0; 26,3; 31,3 және 30,8% құрайды. Бройлер-балапандарына төзімділігі мен өнімділігін арттыру, өнім бірлігіне азық шығындарын және еттің өзіндік құнын төмендету, өндірістің рентабельділігін арттыру мақсатында тәуліктен бастап өсіру кезеңінің соңына дейін 1 тонна суға 300 мл дозада "Гидро Рекс Витал" стресске қарсы препаратын сумен ішуге ұсынылды. Жеңімпаз топты, еуропалық өнімділік индексінің орнын тез анықтау үшін зерттеулерде ет өндіру тиімділігінің ресейлік индексін қолданған жөн.

бройлер-балапандары, стресс, стресске қарсы жем қоспалары,

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. Фисинин В.И. Мировое и российское птицеводство: реалии и вызовы будущего: монография / В. И. Фисинин. – М.: Хлебпродинформ, 2019. – 469 с.
  2. 2. Фисинин, В. И. Биологические и экономические аспекты производства мяса брой-леров в клетках и на полу / В. И. Фисинин, А. Ш Кавтарашвили // Птицеводство. - 2016. - № 5. - С.25-31.
  3. 3. Буяров В.С. Эффективность инновационных технологий промышленного производ-ства мяса бройлеров / В. С. Буяров, В. И. Гудыменко, А. В. Буяров, А. Е. Ноздрин // Вестник Орел ГАУ. - 2017. - № 2. - С. 36-47.
  4. 4. Soleimani A.F. Physiological responses of 3 chicken breeds to acute heat stress / A.F. So-leimani, I. Zulkifli, A.R. Omar, A.R. Raha //Poultry Sci. – 2011. – Vol. 90. – P. 1435-1440.
  5. 5. Bureau C. Gene array analysis of adrenal glands in broiler chickens following ACTH treat-ment / C. Bureau, C. Hennequet-Antier, M. Couty, D. Guemene // BMC Genomics. – Vol. 2009. – Vol. 10. – P. 430-437.
  6. 6. Wasti S. Impact of heat stress on poultry health and performances, and potential mitigation strategies / S. Waste, N. Sah, B. Mishra // Animals. – 2020. – Vol. 10 (8). – p. 1266.
  7. 7. Околелова Т.М. Стрессы и их профилактика в промышленном птицеводстве / Т.М. Околелова, С.В. Енгашев, С.М. Салгереев // Эффективное животноводство. – 2021. – № 3. – С. 112-115.
  8. 8. Кавтарашвили А.Ш. Физиология и продуктивность птицы при стрессе (обзор) / А.Ш. Кавтарашвили, Т.Н. Колокольникова // Сельскохозяйственная биология. – 2010. – №4. – С. 25-37.
  9. 9. Фисинин В.И. Тепловой стресс у птицы. Сообщение I. Опасность, физиологические изменения в организме, признаки и проявления / В.И. Фисинин, А.Ш. Кавтарашвили // Сельскохозяйственная биология. – 2015. – Том. 50, № 2. – С. 162-171.
  10. 10. Фисинин В.И. Тепловой стресс у птицы. Сообщение II. Методы и способы профи-лактики и смягчения (обзор) / В.И. Фисинин, А.Ш. Кавтарашвили // Сельскохозяйственная биология. – 2015. – том. 50, № 4. – С. 431–443.
  11. 11. Фисинин В.И. Стрессы и стрессовая чувствительность кур в мясном птицеводстве. Диагностика и профилактика / В.И. Фисинин, П.Ф. Сурай, А.И. Кузнецов, А.В. Мифтахут-динов, А.А. Терман. – Троицк: УГАВМ, 2013. – 215 с.
  12. 12. Боголюбова Н.В. Антиоксидантный статус и качество мяса у сельскохозяйственной птицы и животных при стрессе и его коррекция с помощью адаптогенов различной природы / Н.В. Боголюбова, Р.В. Некрасов, А.А. Зеленченкова // Сельскохозяйственная биология. – 2022. – том. 57, № 4. – С. 628-663.
  13. 13. Григорьева М.А. Регуляция активности витагенов как новая антистрессовая страте-гия в птицеводстве: обоснование и производственный опыт / M.A. Григорьева, O.A. Велич-ко, С.В. Шабалдин, В.И. Фисинин, П.Ф. Сурай // Сельскохозяйственная биология. – 2017. – Том 52, № 4. – С. 716-730.
  14. 14. Surai P.F. Vitagenes in poultry production: Part 1. Technological and environmental stresses / P.F. Surai, V.I. Fisinin // World's Poult. Sci. J. – 2016. – Vol. 72. – №. 4. – P. 721-734.
  15. 15. Подобед Л.И. Диетопрофилактика кормовых нарушений в интенсивном птицевод-стве / Л.И. Подобед, Т.М. Околелова. – Одесса, 2010. Часть 2. – 298 с.
  16. 16. Surai P.F. Antioxidant defence systems and oxidative stress in poultry biology: an update / P.F. Surai, I.I. Kochish, V.I. Fisinin, M.T. Kidd // Antioxidants – 2019. – Vol. 8(7). – P. 235-269.
  17. 17. Surai P.F. Antioxidant systems in poultry biology: superoxide dismutase / P.F. Surai // J. of Animal Research and Nutrition. – 2015. – Vol. 1. – P. 1-17.
  18. 18. Сурай П. Современные методы борьбы со стрессами в птицеводстве: от антиокси-дантов к витагенам / П. Сурай, В.И. Фисинин // Сельскохозяйственная биология. – 2012. – № 4. – C. 3-13.
  19. 19. Surai P.F. Vitagenes in poultry production. Part 3. Vitagene concept development / P.F. Surai, V.I. Fisinin // World's Poult. Sci. J. – 2016. – Vol. 72. – P. 793- 804.
  20. 20. Miftakhutdinova E.A. An effect of anti-stress feed additives on broiler productivity and meat quality / E.A. Miftakhutdinova, S.L. Tikhonov, N.V. Tikhonova, R.T. Timakova // Theory and practice of meat processing. – 2020. – Vol. 5(2). – P. 4-11.
  21. 21. Кавтарашвили А. Российские индексы эффективности производства яиц и мяса птицы / А. Кавтарашвили // Птица и птицепродукты. – 2015. – № 1. – С. 62–65.
  22. 22. Ш.А. Альпейсов, Г.А. Молдахметова Влияние кормовой добавки «Альбит БИО» на продуктивные качества цыплят-бройлеров. Исследования, результаты. №3 (91) 2021г. С. 5-10.
  23. 23. Интернет ресурс «https://www.vetlek.ru».
  24. 24. Интернет ресурс «https://instruka.ru».

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2024. ЖЫЛДЫҢ ӨТПЕЛІ КЕЗЕҢІНДЕ БРОЙЛЕР -БАЛАПАНДАРДЫҢ ӨСІРУ КЕЗІНДЕ "ГИДРО РЕКС ВИТАЛ" СТРЕССКЕ ҚАРСЫ ПРЕПАРАТТЫ ҚОЛДАНУДЫҢ ТИІМДІЛІГІ . Izdenister natigeler. 1 (101) (Mar. 2024), 13–22. DOI:https://doi.org/10.37884/1-2024/02.
(1)ЖЫЛДЫҢ ӨТПЕЛІ КЕЗЕҢІНДЕ БРОЙЛЕР -БАЛАПАНДАРДЫҢ ӨСІРУ КЕЗІНДЕ "ГИДРО РЕКС ВИТАЛ" СТРЕССКЕ ҚАРСЫ ПРЕПАРАТТЫ ҚОЛДАНУДЫҢ ТИІМДІЛІГІ . Izdenister natigeler 2024, No. 1 (101), 13-22. https://doi.org/10.37884/1-2024/02.
ЖЫЛДЫҢ ӨТПЕЛІ КЕЗЕҢІНДЕ БРОЙЛЕР -БАЛАПАНДАРДЫҢ ӨСІРУ КЕЗІНДЕ "ГИДРО РЕКС ВИТАЛ" СТРЕССКЕ ҚАРСЫ ПРЕПАРАТТЫ ҚОЛДАНУДЫҢ ТИІМДІЛІГІ . (2024). Izdenister Natigeler, 1 (101), 13-22. https://doi.org/10.37884/1-2024/02
ЖЫЛДЫҢ ӨТПЕЛІ КЕЗЕҢІНДЕ БРОЙЛЕР -БАЛАПАНДАРДЫҢ ӨСІРУ КЕЗІНДЕ "ГИДРО РЕКС ВИТАЛ" СТРЕССКЕ ҚАРСЫ ПРЕПАРАТТЫ ҚОЛДАНУДЫҢ ТИІМДІЛІГІ . Izdenister natigeler, [S. l.], n. 1 (101), p. 13–22, 2024. DOI: 10.37884/1-2024/02. Disponível em: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/486. Acesso em: 15 sep. 2026.
“ЖЫЛДЫҢ ӨТПЕЛІ КЕЗЕҢІНДЕ БРОЙЛЕР -БАЛАПАНДАРДЫҢ ӨСІРУ КЕЗІНДЕ ‘ГИДРО РЕКС ВИТАЛ’ СТРЕССКЕ ҚАРСЫ ПРЕПАРАТТЫ ҚОЛДАНУДЫҢ ТИІМДІЛІГІ ”. 2024. Izdenister Natigeler, no. 1 (101) (March): 13-22. https://doi.org/10.37884/1-2024/02.
“ЖЫЛДЫҢ ӨТПЕЛІ КЕЗЕҢІНДЕ БРОЙЛЕР -БАЛАПАНДАРДЫҢ ӨСІРУ КЕЗІНДЕ ‘ГИДРО РЕКС ВИТАЛ’ СТРЕССКЕ ҚАРСЫ ПРЕПАРАТТЫ ҚОЛДАНУДЫҢ ТИІМДІЛІГІ ” (2024) Izdenister natigeler, (1 (101), pp. 13–22. doi:10.37884/1-2024/02.
[1]“ЖЫЛДЫҢ ӨТПЕЛІ КЕЗЕҢІНДЕ БРОЙЛЕР -БАЛАПАНДАРДЫҢ ӨСІРУ КЕЗІНДЕ ‘ГИДРО РЕКС ВИТАЛ’ СТРЕССКЕ ҚАРСЫ ПРЕПАРАТТЫ ҚОЛДАНУДЫҢ ТИІМДІЛІГІ ”, Izdenister natigeler, no. 1 (101), pp. 13–22, Mar. 2024, doi: 10.37884/1-2024/02.
“ЖЫЛДЫҢ ӨТПЕЛІ КЕЗЕҢІНДЕ БРОЙЛЕР -БАЛАПАНДАРДЫҢ ӨСІРУ КЕЗІНДЕ ‘ГИДРО РЕКС ВИТАЛ’ СТРЕССКЕ ҚАРСЫ ПРЕПАРАТТЫ ҚОЛДАНУДЫҢ ТИІМДІЛІГІ ”. Izdenister Natigeler, no. 1 (101), Mar. 2024, pp. 13-22, https://doi.org/10.37884/1-2024/02.
“ЖЫЛДЫҢ ӨТПЕЛІ КЕЗЕҢІНДЕ БРОЙЛЕР -БАЛАПАНДАРДЫҢ ӨСІРУ КЕЗІНДЕ ‘ГИДРО РЕКС ВИТАЛ’ СТРЕССКЕ ҚАРСЫ ПРЕПАРАТТЫ ҚОЛДАНУДЫҢ ТИІМДІЛІГІ ”. Izdenister natigeler, no. 1 (101) (March 29, 2024): 13–22. Accessed September 15, 2026. https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/486.
1.ЖЫЛДЫҢ ӨТПЕЛІ КЕЗЕҢІНДЕ БРОЙЛЕР -БАЛАПАНДАРДЫҢ ӨСІРУ КЕЗІНДЕ "ГИДРО РЕКС ВИТАЛ" СТРЕССКЕ ҚАРСЫ ПРЕПАРАТТЫ ҚОЛДАНУДЫҢ ТИІМДІЛІГІ . Izdenister natigeler [Internet]. 2024 Mar. 29 [cited 2026 Sep. 15];(1 (101):13-22. Available from: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/486
1.ЖЫЛДЫҢ ӨТПЕЛІ КЕЗЕҢІНДЕ БРОЙЛЕР -БАЛАПАНДАРДЫҢ ӨСІРУ КЕЗІНДЕ "ГИДРО РЕКС ВИТАЛ" СТРЕССКЕ ҚАРСЫ ПРЕПАРАТТЫ ҚОЛДАНУДЫҢ ТИІМДІЛІГІ . Izdenister natigeler. 2024;(1 (101):13-22. doi:10.37884/1-2024/02