РАЗРАБОТКА РЕЦЕПТУРЫ И ТЕХНОЛОГИЧЕСКИХ РЕЖИМОВ ПРОИЗВОДСТВА МНОГОКОМПОНЕНТНЫХ СОКОВ ФУНКЦИОНАЛЬНОЙ НАПРАВЛЕННОСТИ НА ОСНОВЕ ПЛОДОВ БАХЧЕВЫХ КУЛЬТУР

Бибипатыма Еренова; Ақнұр  Алмасбек

doi:10.37884/1-2024/30

Аңдатпа

Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университетінің Тағам өнімдерінің технологиясы және сапасы ғылыми-білім беру инновациялық орталығының зертханалық жағдайында өсімдік тектес қоспалармен байытылған бақша дақылдарының жемістері негізінде көпкомпонентті шырындар өндірудің рецептуралары мен технологиялық режимдерін жасау бойынша ғылыми-зерттеу жұмыстары жүргізілді.

Көпкомпонентті шырындардың рецептурасын жасау кезінде органолептикалық көрсеткіштерге ерекше назар аударылды. Дайындалған шырын композициялары балдық жүйе арқылы органолептикалық бағалаудан өтті. Компоненттерді таңдау өсімдік тектес байытқыш қоспаларды пайдалана отырып, шырындардың функционалдық бағытына қарай анықталды.

Негізгі және қосымша шикізаттың тәжірибе жүзінде бекітілген түпнұсқа комбинациялары негізінде дайын өнімнің жоғары дәмдік қасиеттерін сақтай отырып, негізгі нутриенттердің оңтайлы балансын қамтамасыз ететін рецептуралар жасалды.

Дәмін, иісін, түсін және консистенциясын қалыптастыру және жақсарту мақсатында рецептураға консервіленген жеміс шырындары (алма, қара өрік, алмұрт) және консервіленген көкөніс шырындары (жасыл болгар бұрышы, қызылша, сәбіз шырындары) енгізілді, шырындарға функционалды бағыт беру үшін дәрілік өсімдік шырындар, атап айтқанда, алоэ, мелисса және қалақай шырындары қолданылды.

Жүргізілген зерттеулер нәтижесінде бақша дақылдары негізінде функционалды бағыттағы көпкомпонентті шырындар алудың технологиялық режимдері дайындалды.

Бақша дақылдары негізінде функционалды бағыттағы көпкомпонентті шырындардың дайындалған рецептураларын және өндірудің технологиялық режимдерін қайта өңдеу өнеркәсібінің кәсіпорындарының өндірістік жағдайларына ендіруге болады.

бақша дақылдарының жемістері, консервіленген жеміс шырындары, консервіленген көкөніс шырындары, дәрілік өсімдіктер шырындары, көп компонентті шырындар, көпкомпонентті шырындардың рецептурасы, көпкомпонентті шырындардың технологиялық схемасы, көпкомпонентті шырындардың технологиялық режимдері

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

1. Акимбекова Г.У., Никитина Г.А. Приоритетные направления развития агропромышленного комплекса Казахстана. Проблемы агрорынка. – 2020 (4). – С.13-23. https://doi.org/10.46666/2020-4-2708-9991.01
2. Погожева А.В., Смирнова Е.А. Роль образовательных программ в области здорового питания как основы профилактики неинфекционных заболеваний (обзор литературы). Гигиена и санитария. 2020; 99(12):1426-1430. https://doi.org/10.47470/0016-9900-2020-99-12-1426-1430
3. Моисеенко М. С., Мукатова М. Д. Пищевые продукты питания функциональной направленности и их назначение // Вестник Астраханского государственного технического университета. Серия: Рыбное хозяйство. – 2019. – № 1. – С. 145-152. https://doi.org/10.24143/2073-55292019-1-145-152
4. Функциональные продукты питания: учебное пособие / Т.В.Меледина, Н.Н. Егорова. – Москва. – 2017. – 304 с. ISBN 978-5-406-05509-0
5. Ферзаули А.И., Мугу И.Г., Лунина Л.В., Тазова З.Т. Анализ зарубежного опыта производства функциональных напитков // Новые технологии. – 2019. – Вып. 1(47). – С. 198-207. https://doi.org/10.24411/2072-0920-2019-1012
6. А.Н.Лилишенцева. Критерии натуральности овощных соков / Food processing: Techniques and Technology. – 2017. – №4. С. – 123-129. http://doi.org/10.21603/2074-9414-2017-4-123-129
7. Gulin A.V., Pavlov L.V., Sannikova T.A., Machulkina V.A. Functional product – squash and melon jam. Vegetable crops of Russia. 2021;(1):39-42. (In Russ.) https://doi.org/10.18619/2072-9146-2021-1- 39-42
8. Прогрессивная технология функциональных продуктов длительного хранения на основе дыни: монография / Б.Е. Еренова, Ю.Г. Пронина. – Алматы, 2020. – 278 с. ISBN 978-601-332-781-5
9. Yerenova B., Pronina Yu., Penov N., Mihalev K., Kalcheva-Karadzhova K., Dinkova R., Shikov V. (2019). Optimization of the mixed melon-berry juice composition, using simplex centroid experimental design. Comptesrendus de l’Acade'miebulgare des Sciences, 12(72), 1713-1722. https://doi.org/10.7546/CRABS.2019.12.16
10. Fonteles T.V., Costa M. G. M., Tibério de Jesus A.L., Fontes C.P.M.L., Fernandes F.A.N., Rodrigues S. Stability and Quality Parameters of Probiotic Cantaloupe Melon Juice Produced with Sonicated Juice // Food and Bioprocess Technology. – 2013. – V. 6. – Is. 10. – Р. 2860-2869. https://doi.org/10.1007/s11947-012-0962-y
11. Пат. CN110495541 CN. Method for preparing melon beverage / Wang Hongli; Yang Yueli; заявитель и патентообладатель Shaanxi binxiang agricultural tech co LTD. – №CN201810481350; заявл. 18. 05.2018; опубл. 26.11.2019.
12. Пат. KR1020130055732 KR. Functional melon juice with reinforced dietary fiber, and a manufacturing method thereof / Nam T.H., Kim D.W., Ahn J.J., Suh J.K.; заявитель и патентообладатель Nam T.H. – №1020110121313; заявл. 21.11.2011; опубл. 29.05.2013.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2024. БАҚША ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ ЖЕМІСТЕРІ НЕГІЗІНДЕ ФУНКЦИОНАЛДЫҚ БАҒЫТТАҒЫ КӨПКОМПОНТТІ ШЫРЫНДАР ӨНДІРУДІҢ РЕЦЕПТУРАСЫН ЖӘНЕ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ РЕЖИМДЕРІН ЖАСАУ. Izdenister natigeler. 1 (101) (Mar. 2024), 311–319. DOI:https://doi.org/10.37884/1-2024/30.

(1)БАҚША ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ ЖЕМІСТЕРІ НЕГІЗІНДЕ ФУНКЦИОНАЛДЫҚ БАҒЫТТАҒЫ КӨПКОМПОНТТІ ШЫРЫНДАР ӨНДІРУДІҢ РЕЦЕПТУРАСЫН ЖӘНЕ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ РЕЖИМДЕРІН ЖАСАУ. Izdenister natigeler 2024, No. 1 (101), 311-319. https://doi.org/10.37884/1-2024/30.

БАҚША ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ ЖЕМІСТЕРІ НЕГІЗІНДЕ ФУНКЦИОНАЛДЫҚ БАҒЫТТАҒЫ КӨПКОМПОНТТІ ШЫРЫНДАР ӨНДІРУДІҢ РЕЦЕПТУРАСЫН ЖӘНЕ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ РЕЖИМДЕРІН ЖАСАУ. (2024). Izdenister Natigeler, 1 (101), 311-319. https://doi.org/10.37884/1-2024/30

БАҚША ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ ЖЕМІСТЕРІ НЕГІЗІНДЕ ФУНКЦИОНАЛДЫҚ БАҒЫТТАҒЫ КӨПКОМПОНТТІ ШЫРЫНДАР ӨНДІРУДІҢ РЕЦЕПТУРАСЫН ЖӘНЕ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ РЕЖИМДЕРІН ЖАСАУ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 1 (101), p. 311–319, 2024. DOI: 10.37884/1-2024/30. Disponível em: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/437. Acesso em: 15 sep. 2026.

“БАҚША ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ ЖЕМІСТЕРІ НЕГІЗІНДЕ ФУНКЦИОНАЛДЫҚ БАҒЫТТАҒЫ КӨПКОМПОНТТІ ШЫРЫНДАР ӨНДІРУДІҢ РЕЦЕПТУРАСЫН ЖӘНЕ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ РЕЖИМДЕРІН ЖАСАУ”. 2024. Izdenister Natigeler, no. 1 (101) (March): 311-19. https://doi.org/10.37884/1-2024/30.

“БАҚША ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ ЖЕМІСТЕРІ НЕГІЗІНДЕ ФУНКЦИОНАЛДЫҚ БАҒЫТТАҒЫ КӨПКОМПОНТТІ ШЫРЫНДАР ӨНДІРУДІҢ РЕЦЕПТУРАСЫН ЖӘНЕ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ РЕЖИМДЕРІН ЖАСАУ” (2024) Izdenister natigeler, (1 (101), pp. 311–319. doi:10.37884/1-2024/30.

[1]“БАҚША ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ ЖЕМІСТЕРІ НЕГІЗІНДЕ ФУНКЦИОНАЛДЫҚ БАҒЫТТАҒЫ КӨПКОМПОНТТІ ШЫРЫНДАР ӨНДІРУДІҢ РЕЦЕПТУРАСЫН ЖӘНЕ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ РЕЖИМДЕРІН ЖАСАУ”, Izdenister natigeler, no. 1 (101), pp. 311–319, Mar. 2024, doi: 10.37884/1-2024/30.

“БАҚША ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ ЖЕМІСТЕРІ НЕГІЗІНДЕ ФУНКЦИОНАЛДЫҚ БАҒЫТТАҒЫ КӨПКОМПОНТТІ ШЫРЫНДАР ӨНДІРУДІҢ РЕЦЕПТУРАСЫН ЖӘНЕ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ РЕЖИМДЕРІН ЖАСАУ”. Izdenister Natigeler, no. 1 (101), Mar. 2024, pp. 311-9, https://doi.org/10.37884/1-2024/30.

“БАҚША ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ ЖЕМІСТЕРІ НЕГІЗІНДЕ ФУНКЦИОНАЛДЫҚ БАҒЫТТАҒЫ КӨПКОМПОНТТІ ШЫРЫНДАР ӨНДІРУДІҢ РЕЦЕПТУРАСЫН ЖӘНЕ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ РЕЖИМДЕРІН ЖАСАУ”. Izdenister natigeler, no. 1 (101) (March 29, 2024): 311–319. Accessed September 15, 2026. https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/437.

1.БАҚША ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ ЖЕМІСТЕРІ НЕГІЗІНДЕ ФУНКЦИОНАЛДЫҚ БАҒЫТТАҒЫ КӨПКОМПОНТТІ ШЫРЫНДАР ӨНДІРУДІҢ РЕЦЕПТУРАСЫН ЖӘНЕ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ РЕЖИМДЕРІН ЖАСАУ. Izdenister natigeler [Internet]. 2024 Mar. 29 [cited 2026 Sep. 15];(1 (101):311-9. Available from: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/437

1.БАҚША ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ ЖЕМІСТЕРІ НЕГІЗІНДЕ ФУНКЦИОНАЛДЫҚ БАҒЫТТАҒЫ КӨПКОМПОНТТІ ШЫРЫНДАР ӨНДІРУДІҢ РЕЦЕПТУРАСЫН ЖӘНЕ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ РЕЖИМДЕРІН ЖАСАУ. Izdenister natigeler. 2024;(1 (101):311-319. doi:10.37884/1-2024/30

[1] 1. Акимбекова Г.У., Никитина Г.А. Приоритетные направления развития агропромышленного комплекса Казахстана. Проблемы агрорынка. – 2020 (4). – С.13-23. https://doi.org/10.46666/2020-4-2708-9991.01

[2] 2. Погожева А.В., Смирнова Е.А. Роль образовательных программ в области здорового питания как основы профилактики неинфекционных заболеваний (обзор литературы). Гигиена и санитария. 2020; 99(12):1426-1430. https://doi.org/10.47470/0016-9900-2020-99-12-1426-1430

[3] 3. Моисеенко М. С., Мукатова М. Д. Пищевые продукты питания функциональной направленности и их назначение // Вестник Астраханского государственного технического университета. Серия: Рыбное хозяйство. – 2019. – № 1. – С. 145-152. https://doi.org/10.24143/2073-55292019-1-145-152

[4] 4. Функциональные продукты питания: учебное пособие / Т.В.Меледина, Н.Н. Егорова. – Москва. – 2017. – 304 с. ISBN 978-5-406-05509-0

[5] 5. Ферзаули А.И., Мугу И.Г., Лунина Л.В., Тазова З.Т. Анализ зарубежного опыта производства функциональных напитков // Новые технологии. – 2019. – Вып. 1(47). – С. 198-207. https://doi.org/10.24411/2072-0920-2019-1012

[6] 6. А.Н.Лилишенцева. Критерии натуральности овощных соков / Food processing: Techniques and Technology. – 2017. – №4. С. – 123-129. http://doi.org/10.21603/2074-9414-2017-4-123-129

[7] 7. Gulin A.V., Pavlov L.V., Sannikova T.A., Machulkina V.A. Functional product – squash and melon jam. Vegetable crops of Russia. 2021;(1):39-42. (In Russ.) https://doi.org/10.18619/2072-9146-2021-1- 39-42

[8] 8. Прогрессивная технология функциональных продуктов длительного хранения на основе дыни: монография / Б.Е. Еренова, Ю.Г. Пронина. – Алматы, 2020. – 278 с. ISBN 978-601-332-781-5

[9] 9. Yerenova B., Pronina Yu., Penov N., Mihalev K., Kalcheva-Karadzhova K., Dinkova R., Shikov V. (2019). Optimization of the mixed melon-berry juice composition, using simplex centroid experimental design. Comptesrendus de l’Acade'miebulgare des Sciences, 12(72), 1713-1722. https://doi.org/10.7546/CRABS.2019.12.16

[10] 10. Fonteles T.V., Costa M. G. M., Tibério de Jesus A.L., Fontes C.P.M.L., Fernandes F.A.N., Rodrigues S. Stability and Quality Parameters of Probiotic Cantaloupe Melon Juice Produced with Sonicated Juice // Food and Bioprocess Technology. – 2013. – V. 6. – Is. 10. – Р. 2860-2869. https://doi.org/10.1007/s11947-012-0962-y

[11] 11. Пат. CN110495541 CN. Method for preparing melon beverage / Wang Hongli; Yang Yueli; заявитель и патентообладатель Shaanxi binxiang agricultural tech co LTD. – №CN201810481350; заявл. 18. 05.2018; опубл. 26.11.2019.

[12] 12. Пат. KR1020130055732 KR. Functional melon juice with reinforced dietary fiber, and a manufacturing method thereof / Nam T.H., Kim D.W., Ahn J.J., Suh J.K.; заявитель и патентообладатель Nam T.H. – №1020110121313; заявл. 21.11.2011; опубл. 29.05.2013.