Кіру | Тіркелу
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті ISSN 2304-3334 (Print)  ·  ISSN 2304-3334 (Online)
Мақала жіберу
Мәзір
Мақала жіберу
СУ, ЖЕР ЖӘНЕ ОРМАН РЕСУРСТАРЫ

ҚЫЗЫЛОРДА СУАРУ МАССИВІ ЖАҒДАЙЫНДА КҮРІШ СУАРУ РЕЖИМІН ЖАҚСАРТУ

Аксауле Олжабаева 1 , Жанузак Байманов 2 , Шолпан Умбетова 1 , Ақбопе Айбекқызы 1

1 Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университеті; 2 Ы.Жахаев атындағы Қазақ күріш ғылыми-зерттеу институты

doi.org/10.37884/4-2023/24 Бет. 221-229 Қабылданды 26.10.2023 Жарияланды 06.12.2023

Аңдатпа

 Еліміздің өсіп келе жатқан халқын азық-түлікпен толық қамтамасыз ету қажеттілігі ауыл шаруашылығы өндірісінің өзекті мәселелерінің бірі болып табылады. Қазіргі жағдайда астық өндіру көлемін арттырудың маңызды факторы – астық алқабын қарқындылығын арттыру болып табылады.. Қрқындылығын арттыру процесінің мәні ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірудің негізгі құралы – жерді сапалы түрлендіруге және астық дақылдарын өсіру технологиясын бір мезгілде еңбекті қысқарта отырып, аудан бірлігінен астық өнімділігін арттыруға мүмкіндік беретіндей етіп алынған өнім бірлігіне жұмсалатын шығындар мен қаражатты жетілдіруге келіп тіреледі. Қарқындылығын арттыру ауыл шаруашылығы дақылдарын өсірудің заманауи технологияларын әзірлеу мен дамытуға ерекше орын беріледі.

Ауыл шаруашылығы дақылдарын, атап айтқанда дәнді дақылдарды өсірудің интенсивті технологияларының ерекшелігі – технологиялық операциялар жүйесі өнімділікті шектейтін факторларды бейтараптандыруға бағытталған. Сондықтан мұндай технологияларды әзірлеу белгілі бір сортқа және белгілі бір егістікке барынша қолайлы жағдай жасау арқылы өсімдіктердің тіршілік әрекетін арттыру мақсатында биологиялық ерекшеліктерді есепке алуға негізделген. Интенсивті технологиялардың тиімділігі егіншіліктің жалпы жоғары мәдениетінде, оның ғылыми негізделген жүйелерінің барлық элементтерін игеруде, технологиялық талаптарды қатаң сақтауда, сондай-ақ суармалы жерлердің су балансын егжей-тегжейлі зерделеуде қолайлы мелиоративтік жағдайды сақтауға бағытталған шараларды әзірлеуге болады. Соның ішінде ең маңыздысы – суармалы жерлерге су беруді қатаң нормалау. Ауыл шаруашылығы дақылдары үшін суды тұтынудың ұтымды нормаларын негіздеу және су балансын бақылау бойынша зерттеулер Қызылорда суармалы ауданының Қарауылтөбе тәжірибе шаруашылығында жүргізілді.

күріш, су балансы, өнімділік, тиімділік, ауыспалы егіс, суару режимі, маусымдық суару нормасы.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. [1] Лев В.Т. Орошение риса в Узбекистане. – Ташкент, 1984.- С.23-24.
  2. [2] Неунылов Б.А., Есипов А.Г.,Подойницын Г.И., Елагина А.И. Выращивание риса в Приморье. - Владивосток, 1959. – 80 с
  3. [3] Заурбеков А.К. Выбор оптимального варианта орошаемой площади бассейна реки: уч. пособие. -Ташкент: ТИИИМСХ, 1987. -86с.
  4. [4] Кириченко К.С. Агротехника. Возделывание риса на орошаемых землях. – М., 1963. - C. 30-35.
  5. [5] Натальин Н.Б. Рисоводство. - М.: Колос, 1973. - 280с.
  6. [6] Алимбеков К.А., Жайлыбаев К.Н. Агротехника риса на юге Казахстана. - Алма-Ата, 1980. - C.52
  7. [7] Олжабаева А.О., Рау А.Г. Повышение природно-ресурсного потенциала деградированных земель на рисовых оросительных системах Кызылординского массива орошения // Известия НАН РК. Серия аграрных наук. - 2016. - №3. - C. 31
  8. [8] Олжабаева А.О., Рау А.Г., Шомантаев А.А., Калыбекова Е.М. Технология возделывания риса в Кызылординском массиве орошения//Доклады международно-научно-практической конференции. - Тараз, 2016. – 440 с.
  9. [9] Карлыханов О.К., Ли М.А. , Бакбергенов Н.Н. , Жакашов А.М. , Иманалиев Т.К., Тажиева Т.Ч. Технология водоучета на оросительных системах // Наука и Мир: междунар. науч. журнал. – Волгоград, 2016.- № 11 (39).
  10. [10] Ли М.А., Карлыханов О.К., Бакбергенов Н.Н., Жакашов А.М., Иманалиев Т.К. Технология автоматизированного контроля водных ресурсов // Научные исследования в мелиорации и водном хозяйстве: сб. науч. тр. – Тараз: КазНИИВХ.- 2016. - С. 44-49.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2023. ҚЫЗЫЛОРДА СУАРУ МАССИВІ ЖАҒДАЙЫНДА КҮРІШ СУАРУ РЕЖИМІН ЖАҚСАРТУ. Izdenister natigeler. 4 (100) (Dec. 2023), 221–229. DOI:https://doi.org/10.37884/4-2023/24.
(1)ҚЫЗЫЛОРДА СУАРУ МАССИВІ ЖАҒДАЙЫНДА КҮРІШ СУАРУ РЕЖИМІН ЖАҚСАРТУ. Izdenister natigeler 2023, No. 4 (100), 221-229. https://doi.org/10.37884/4-2023/24.
ҚЫЗЫЛОРДА СУАРУ МАССИВІ ЖАҒДАЙЫНДА КҮРІШ СУАРУ РЕЖИМІН ЖАҚСАРТУ. (2023). Izdenister Natigeler, 4 (100), 221-229. https://doi.org/10.37884/4-2023/24
ҚЫЗЫЛОРДА СУАРУ МАССИВІ ЖАҒДАЙЫНДА КҮРІШ СУАРУ РЕЖИМІН ЖАҚСАРТУ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 4 (100), p. 221–229, 2023. DOI: 10.37884/4-2023/24. Disponível em: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/424. Acesso em: 15 sep. 2026.
“ҚЫЗЫЛОРДА СУАРУ МАССИВІ ЖАҒДАЙЫНДА КҮРІШ СУАРУ РЕЖИМІН ЖАҚСАРТУ”. 2023. Izdenister Natigeler, no. 4 (100) (December): 221-29. https://doi.org/10.37884/4-2023/24.
“ҚЫЗЫЛОРДА СУАРУ МАССИВІ ЖАҒДАЙЫНДА КҮРІШ СУАРУ РЕЖИМІН ЖАҚСАРТУ” (2023) Izdenister natigeler, (4 (100), pp. 221–229. doi:10.37884/4-2023/24.
[1]“ҚЫЗЫЛОРДА СУАРУ МАССИВІ ЖАҒДАЙЫНДА КҮРІШ СУАРУ РЕЖИМІН ЖАҚСАРТУ”, Izdenister natigeler, no. 4 (100), pp. 221–229, Dec. 2023, doi: 10.37884/4-2023/24.
“ҚЫЗЫЛОРДА СУАРУ МАССИВІ ЖАҒДАЙЫНДА КҮРІШ СУАРУ РЕЖИМІН ЖАҚСАРТУ”. Izdenister Natigeler, no. 4 (100), Dec. 2023, pp. 221-9, https://doi.org/10.37884/4-2023/24.
“ҚЫЗЫЛОРДА СУАРУ МАССИВІ ЖАҒДАЙЫНДА КҮРІШ СУАРУ РЕЖИМІН ЖАҚСАРТУ”. Izdenister natigeler, no. 4 (100) (December 6, 2023): 221–229. Accessed September 15, 2026. https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/424.
1.ҚЫЗЫЛОРДА СУАРУ МАССИВІ ЖАҒДАЙЫНДА КҮРІШ СУАРУ РЕЖИМІН ЖАҚСАРТУ. Izdenister natigeler [Internet]. 2023 Dec. 6 [cited 2026 Sep. 15];(4 (100):221-9. Available from: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/424
1.ҚЫЗЫЛОРДА СУАРУ МАССИВІ ЖАҒДАЙЫНДА КҮРІШ СУАРУ РЕЖИМІН ЖАҚСАРТУ. Izdenister natigeler. 2023;(4 (100):221-229. doi:10.37884/4-2023/24