Мәзір
АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ, АГРОХИМИЯ, АЗЫҚ ӨНДІРУ, АГРОЭКОЛОГИЯ

СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ДӘНДІ-БҰРШАҚ ШӨП ҚОСПАЛАРЫН БАҒАЛАУ

Виктор Островский 1 , Нургуль Мустафина 1 , Надежда Филиппова 1

1 «А.И.Бараев атындағы астық шаруашылық ғылыми - өндірістік орталығы» ЖШС

doi.org/10.37884/4-2023/10 Бет. 81-88 Қабылданды 10.10.2023 Жарияланды 06.12.2023

Аңдатпа

Дәнді-бұршақ шөп қоспаларын қалыптастыру үшін, бір сортты себу жағдайлары үшін жасалған сорттар қолданылады. Басқа дақылдармен және сорттармен үйлесімділігін ескермей, политүрді агрофитоценоздарды қалыптастыру үшін сортты таңдаудың бұл тәсілімен тұрақты жоғары өнім алуға мүмкіндігі жоқ. Судан шөбі, асбұршақ және егістік сиыр жоңышқа қосылған сұлының 8 сортынан тұратын дәнді-бұршақты шөп қоспаларын әр түрлі себу нормалары мен құрамдас бөліктерді пайдалана отырып зерттеуге арналған зерттеулерімізде сұлының екі Байзат және Думан сорттары 100% бір сортты дақылда себу нормасымен стандарт ретінде алынды. Үлгілер өсімдіктің биіктігі, өнгеннен бастап шығуына (гүлдеу) дейінгі кезеңнің ұзақтығы, азық өнімділігі, көктемгі қайта өсу кезіндегі және егін жинауға дейінгі өскіннің тығыздығы сияқты параметрлер бойынша бағаланды. Алынған мәліметтерге сүйене отырып, сұлымен агрофитоценозда ең өнімді төрт компонентті шөп қоспасы – сұлы болғаны атап өтілді, Байзат с. (50%) + судан шөбі Ника с. (40%) + бұршақ КАСИБ  с. (20%) + сиыр жоңышқа Обская 16 с.(20%)). Таңдалған сұрыптарға, өсімдік түрлеріне, тұқым себу нормасына және түр аралық бәсекелестіктің жоқтығына қарай, басқа үлгілермен салыстырғанда жемшөп өнімділігі бойынша бұл шөп қоспасы олардан 22,4%-ға асып түсті.

сұрып, шөп қоспасы, популяция, сұлы, судан шөбі, бұршақ, егістік сиыр жоңышқа, агрофитоценоз, үйлесімділік.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. https://mtrk.kz/ru/2023/06/06/posevnaya-kampaniya-zavershilas-v-sko/
  2. 2. https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanay/activities/1406?lang=ru,
  3. 3.https://www.gov.kz/memleket/entities/pavlodar-depagri/press/news/details/405851?lang=ru,
  4. 4. https://www.gov.kz/memleket/entities/aqmola/press/news/details/607747?lang=ru,
  5. 5. https://www.gov.kz/memleket/entities/sko/press/article/details/33683?lang=ru,
  6. 6. https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanay/press/article/details/2505?lang=ru,
  7. 7.https://www.gov.kz/memleket/entities/pavlodar-depagri/press/news/details/405851?lang=ru,
  8. 8. https://www.gov.kz/memleket/entities/aqmola/press/article/details/64216?lang=ru
  9. 9. Бенц, В. А. Полевое кормопроизводство в Сибири / В. А. Бенц, Н. И. Кашеваров, Г. А. Демарчук; РАСХН, Сиб. отд-ние, СибНИИ кормов. – Новосибирск, 2001. – 240 с.
  10. 10. Бенц, В. А. Поливидовые посевы в кормопроизводстве: теория и практика / В. А. Бенц. – Новосибирск,1996. – 228 с.
  11. 11. Оюн, А. Д. Урожайность и питательность однолетних кормовых культур / А. Д. Оюн. – Текст: непосредственный // Вестник КрасГАУ. – 2016. – № 12. – С. 8-13.
  12. 12. Кашеваров Н.И. , Бакшаев Д.Ю. , Садохина Т.А. Исследование зональных условий возделывания на урожайность и качество зерна фуражных культур в одновидовых и смешанных посевах // Сиб. вестн. с.-х. науки. - 2015. - № 6. - С. 39-45.
  13. 13. Насиев, Б. Н. Подбор одновидовых и смешанных посевов кормовых культур для адаптивного земледелия Западного Казахстана / Б. Н. Насиев // Кормопроизводство. – 2014. – № 3. – С. 35-38.
  14. 14. Nasiyev, B. N. Selection of high-yielding agrophytocenoses of annual crops for fodder lands of frontier zone / B. N. Nasiyev // Life Science Journal. – 2013. – Vol. 10, No. SPL.ISSUE11. – P. 267-271.
  15. 15. Оценка продуктивности и питательности поликомпонентных смесей и одновидовых посевов кормовых культур в условиях Северного Казахстана / А. А. Ногаев, Н. А. Серекпаев, Н. К. Муханов [и др.] // Вестник науки Казахского агротехнического университета им. С. Сейфуллина. – 2021. – № 3(110). – С. 50-60.
  16. 16. Слугинова, Н. И. Конкурентные взаимоотношения компонентов в однолетних агроценозах / Н. И. Слугинова, А. П. Слугинов // XXI век: итоги прошлого и проблемы настоящего плюс. – 2014. – № 5(21). – С. 90-95.
  17. 17. Насиев Б.Н. Изучение смешанных агрофитоценозов с участием суданской травы / Б.Н. Насиев // Иследования, результаты. – 2019. - №4. – С. 182-187.
  18. 18. Методика полевых опытов с кормовыми культурами / А.С. Митрофанов, Г.Д. Харьков, М.Н. Евдокимова и др.; ВНИИ кормов. — М., 1971. — 159 с.
  19. 19. Доспехов Б.А. Методика полевого опыта. — 2-е изд., перераб. и доп. — М.: Колос, 1968. — 336 с.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2023. СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ДӘНДІ-БҰРШАҚ ШӨП ҚОСПАЛАРЫН БАҒАЛАУ. Izdenister natigeler. 4 (100) (Dec. 2023), 81–88. DOI:https://doi.org/10.37884/4-2023/10.
(1)СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ДӘНДІ-БҰРШАҚ ШӨП ҚОСПАЛАРЫН БАҒАЛАУ. Izdenister natigeler 2023, No. 4 (100), 81-88. https://doi.org/10.37884/4-2023/10.
СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ДӘНДІ-БҰРШАҚ ШӨП ҚОСПАЛАРЫН БАҒАЛАУ. (2023). Izdenister Natigeler, 4 (100), 81-88. https://doi.org/10.37884/4-2023/10
СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ДӘНДІ-БҰРШАҚ ШӨП ҚОСПАЛАРЫН БАҒАЛАУ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 4 (100), p. 81–88, 2023. DOI: 10.37884/4-2023/10. Disponível em: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/405. Acesso em: 15 sep. 2026.
“СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ДӘНДІ-БҰРШАҚ ШӨП ҚОСПАЛАРЫН БАҒАЛАУ”. 2023. Izdenister Natigeler, no. 4 (100) (December): 81-88. https://doi.org/10.37884/4-2023/10.
“СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ДӘНДІ-БҰРШАҚ ШӨП ҚОСПАЛАРЫН БАҒАЛАУ” (2023) Izdenister natigeler, (4 (100), pp. 81–88. doi:10.37884/4-2023/10.
[1]“СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ДӘНДІ-БҰРШАҚ ШӨП ҚОСПАЛАРЫН БАҒАЛАУ”, Izdenister natigeler, no. 4 (100), pp. 81–88, Dec. 2023, doi: 10.37884/4-2023/10.
“СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ДӘНДІ-БҰРШАҚ ШӨП ҚОСПАЛАРЫН БАҒАЛАУ”. Izdenister Natigeler, no. 4 (100), Dec. 2023, pp. 81-88, https://doi.org/10.37884/4-2023/10.
“СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ДӘНДІ-БҰРШАҚ ШӨП ҚОСПАЛАРЫН БАҒАЛАУ”. Izdenister natigeler, no. 4 (100) (December 6, 2023): 81–88. Accessed September 15, 2026. https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/405.
1.СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ДӘНДІ-БҰРШАҚ ШӨП ҚОСПАЛАРЫН БАҒАЛАУ. Izdenister natigeler [Internet]. 2023 Dec. 6 [cited 2026 Sep. 15];(4 (100):81-8. Available from: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/405
1.СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ДӘНДІ-БҰРШАҚ ШӨП ҚОСПАЛАРЫН БАҒАЛАУ. Izdenister natigeler. 2023;(4 (100):81-88. doi:10.37884/4-2023/10