Кіру | Тіркелу
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті ISSN 2304-3334 (Print)  ·  ISSN 2304-3334 (Online)
Мақала жіберу
Мәзір
Мақала жіберу
АГРАРЛЫҚ-ӨНЕРКӘСІПТІК КЕШЕН ЭКОНОМИКАСЫ

ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІГІНДЕ ӨСЕТІН ЖҮЗІМ СОРТТАРЫНАН АЛЫНҒАН КЕПТІРІЛГЕН ЖЕМІСТЕРДІҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ТАҒАМДЫҚ ҚҰНДЫЛЫҒЫН ЗЕРТТЕУ

Гүлжан Кантуреева 1 , Болат Мурзабаев 2 , Болат Раисов 3

1 "М.Әуезов Оңтүстік Қазақстан университеті" КЕАҚ; 2 "М.Әуезов Оңтүстік Қазақстан университеті" КЕАҚ; 3 «Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті» КЕАҚ

doi.org/10.37884/4-2023/30 Бет. 277-285 Қабылданды 29.09.2023 Жарияланды 06.12.2023

Аңдатпа

Жүзімнен алынған кептірілген жемістер жоғары тағамдық құндылығы мен жағымды дәмінің үйлесімі арқасында пайдалы тағам болып саналады.Қазақстанның оңтүстігінде өсетін сорттардан кептірілген жүзімнің биологиялық және тағамдық құндылығын зерттеу M. Әуезов атындағы ОҚУ-нің "АӨК және ЭР мәселелері" зертхана базасында жүргізілді. Жүзімді тәжірибелік кептіру алдын ала өңдеу кезеңінде химиялық реагенттерді қолданбай экологиялық заманауи технология бойынша ШС-80 инфрақызыл кептіру қондырғысында жүргізілді. Бұл жұмыста жүзімнің төрт түрі үшін кептірудің технологиялық параметрлері (шикізат массасының өзгеруі, кептіру уақыты мен өнімділігі) анықталды. Кептірілген жүзім үлгілерінде сахарозаның жеткілікті мөлшері бар (3,38 және 5,17% ), бұл оңтүстік аймақтағы жүзім сорттарына тән. Полифенолдардың жалпы құрамы бойынша қара Жүзім сорттарының үлгілері (Кишмиш, Мерседес, Тайфи қызғылт) 220,5-309,1 мг ГК/100 г аралығында жақсы мәндерді көрсетті, ал ақ жүзім сортында 110,0 ГК/100 г ең аз мөлшер табылды.Сондай-ақ, сынамаларда калийдің (34%-дан 39%- ға дейін), кальцийдің (орта есеппен 2,66-3,53%) және фосфордың (2,92-3,88%) жоғары мөлшері байқалды. Тұтынушылар мен мүдделі тараптар Қазақстанның өңірлік брендтері немесе географиялық көрсетілген өнімдер (ГК) сияқты ұсынылатын кептірілген өнімдерді өндіру мен сатудан пайда көре алады.

жүзім, оңтүстік сорттары, жемістерді кептіру, инфрақызыл, тағамдық құндылығы, сахароза, полифенолдар, минералдар

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. Olmo-CunilleraA, Escobar-AvelloD, PérezAJ, Marhuenda-MuñozM, Lamuela-RaventósRM, Vallverdú-QueraltA. IsEatingRaisinsHealthy? Nutrients. 2019 Dec 24;12(1):54. doi: 10.3390/nu12010054. PMID: 31878160; PMCID: PMC7019280.
  2. 2. Наумова Н.Л., Бец Ю.А., Велисевич Е.А. Сравнительная оценка пищевой ценности изюма разных видов // Вестник КрасГАУ. 2022. № 6. С. 180–186. DOI: 10.36718/1819-4036- 2022-6-180-186.
  3. 3. Saparbekova A.A., Kantureyeva G.O.,Kudasova D.E.Potential of phenolic compounds from pomegranate (Punica granatum L.) by-product with significant antioxidant and therapeutic effects: A narrative review. Saudi Journal of Biological Sciences, Vol. 30, Is. 2, 2023, https://doi.org/10.1016/j.sjbs.2022.103553.
  4. 4. Arancha Ruiz-Torralba, Eduardo Jesús Guerra-Hernández & Belen García-Villanova. Antioxidant capacity, polyphenol content and contribution to dietary intake of 52 fruits sold in Spain, CyTA - Journal of Food, 2018,16:1, 1131-1138, DOI: 10.1080/19476337.2018.1517828
  5. 5. Семёнова Е.В., Никулина О.И. Исследование свойств алкалоидов лекарственных растений // Научное обозрение. Медицинские науки.-2021.- № 1.-С. 20-24;
  6. URL: https://science-medicine.ru/ru/article/view?id=1166 (дата обращения: 18.09.2023).
  7. 6.Williamson G (2017) The role of polyphenols in modern nutrition. Nutrition Bulletin 42(3): 226-235
  8. 7.Papadaki, A.; Kachrimanidou, V.; Lappa, I.K.; Eriotou, E.; Sidirokastritis, N.; Kampioti, A.; Kopsahelis, N. Mediterranean Raisins/Currants as Traditional Superfoods: Processing, Health Benefits, Food Applications and Future Trends within the Bio-Economy Era. Appl. Sci. 2021, 11, 1605. https://doi.org/10.3390/ app11041605
  9. 8. Tokhanov M.T., KantureyevaG.O., Lomolino G., Urazbayeva K.A., Taspolatova A.M., Nurseitova Z.T. Research and analysis of dried kishmish and raisins from grapes of south Kazakhstan / N e w s of the national academy of sciences of the republic of Kazakhstan series chemistry and technology Volume 1, Number 439 (2020), 15- 21. DOI:10.32014/2020.2518-1491.2
  10. 9. Tokhanov M.T., KantureyevaG.O.,Taspolatova A.M. Development of progressive technology of drying fruits for obtaining domestic environmentally-pure dried fruits / Industrial Technology and Engineering 2019№2(3I);40-45.
  11. 10. Khiari, R.; Zemni, H.; Mihoubi, D. Raisin Processing: Physicochemical, Nutritional and Microbiological Quality Characteristics as Affected by Drying Process. Food Rev. Int. 2019, 35, 246–298.
  12. 11. Adiletta, G.; Russo, P.; Senadeera, W.; Di Matteo, M. Drying characteristics and quality of grape under physical pretreatment. J. Food Eng. 2016, 172, 9–18.
  13. 12. Deng, L.-Z.; Mujumdar, A.S.; Zhang, Q.; Yang, X.-H.; Wang, J.; Zheng, Z.-A.; Gao, Z.-J.; Xiao, H.-W. Chemical and Physical Pretreatments of Fruits and Vegetables: Effects on Drying Characteristics and Quality Attributes. A Comprehensive Review. Crit. Rev. Food Sci. Nutr. 2019, 59, 1408–1432.
  14. 13. Юсупов М.Т., Атабаев О.Х., Ибрагимов Н.Ш. Технологический процесс сушки винограда нетрадиционным способом // Universum: Технические науки : электрон.научн. журн. 2018. № 6(51). URL: http://7universum.com/ru/tech/archive/item/6060.
  15. 14. Pawar, Mangalsing&Pawar, Vinod& Sharma, Ajay &Kamble, Kailas. (2020). Characteristics of Dried Grapes by Different Drying Methods.International Journal of Innovative Science and Research Technology.5. 1471-1479. 10.38124/IJISRT20JUN913.
  16. 15. Doymaz I. Sun drying of seedless and seeded grapes. J Food Sci Technol. 2012 Apr;49(2):214-20. doi: 10.1007/s13197-011-0272-9. Epub 2011 Feb 14. PMID: 23572844; PMCID: PMC3550863.
  17. 16. Effect of Sun, Oven and Freeze Drying on Anthocyanins, Phenolic Compounds and Antioxidant Activity of Black Grape (Ekşikara) (Vitisvinifera L.) South African Journal of Enology and Viticulture.Vol. 38, No. 2, 2017.Р.264-272. DOI: 10.21548/38-2-2127
  18. 17. Kantureeva G.O., Defrancesco E., Alibekov R.S., Urazbayeva K.A., Efimova I.E. New trends in the identification of the traditional food products of Kazakhstan // News of the National Academy of Sciences of the Republic of Kazakhstan. Series of chemistry and technology.Iss.5, №431. 2018. P. 6-12. https://doi.org/10.32014/2018.2518-1491.1

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2023. ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІГІНДЕ ӨСЕТІН ЖҮЗІМ СОРТТАРЫНАН АЛЫНҒАН КЕПТІРІЛГЕН ЖЕМІСТЕРДІҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ТАҒАМДЫҚ ҚҰНДЫЛЫҒЫН ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler. 4 (100) (Dec. 2023), 277–285. DOI:https://doi.org/10.37884/4-2023/30.
(1)ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІГІНДЕ ӨСЕТІН ЖҮЗІМ СОРТТАРЫНАН АЛЫНҒАН КЕПТІРІЛГЕН ЖЕМІСТЕРДІҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ТАҒАМДЫҚ ҚҰНДЫЛЫҒЫН ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler 2023, No. 4 (100), 277-285. https://doi.org/10.37884/4-2023/30.
ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІГІНДЕ ӨСЕТІН ЖҮЗІМ СОРТТАРЫНАН АЛЫНҒАН КЕПТІРІЛГЕН ЖЕМІСТЕРДІҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ТАҒАМДЫҚ ҚҰНДЫЛЫҒЫН ЗЕРТТЕУ. (2023). Izdenister Natigeler, 4 (100), 277-285. https://doi.org/10.37884/4-2023/30
ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІГІНДЕ ӨСЕТІН ЖҮЗІМ СОРТТАРЫНАН АЛЫНҒАН КЕПТІРІЛГЕН ЖЕМІСТЕРДІҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ТАҒАМДЫҚ ҚҰНДЫЛЫҒЫН ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 4 (100), p. 277–285, 2023. DOI: 10.37884/4-2023/30. Disponível em: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/374. Acesso em: 15 sep. 2026.
“ ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІГІНДЕ ӨСЕТІН ЖҮЗІМ СОРТТАРЫНАН АЛЫНҒАН КЕПТІРІЛГЕН ЖЕМІСТЕРДІҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ТАҒАМДЫҚ ҚҰНДЫЛЫҒЫН ЗЕРТТЕУ”. 2023. Izdenister Natigeler, no. 4 (100) (December): 277-85. https://doi.org/10.37884/4-2023/30.
“ ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІГІНДЕ ӨСЕТІН ЖҮЗІМ СОРТТАРЫНАН АЛЫНҒАН КЕПТІРІЛГЕН ЖЕМІСТЕРДІҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ТАҒАМДЫҚ ҚҰНДЫЛЫҒЫН ЗЕРТТЕУ” (2023) Izdenister natigeler, (4 (100), pp. 277–285. doi:10.37884/4-2023/30.
[1]“ ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІГІНДЕ ӨСЕТІН ЖҮЗІМ СОРТТАРЫНАН АЛЫНҒАН КЕПТІРІЛГЕН ЖЕМІСТЕРДІҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ТАҒАМДЫҚ ҚҰНДЫЛЫҒЫН ЗЕРТТЕУ”, Izdenister natigeler, no. 4 (100), pp. 277–285, Dec. 2023, doi: 10.37884/4-2023/30.
“ ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІГІНДЕ ӨСЕТІН ЖҮЗІМ СОРТТАРЫНАН АЛЫНҒАН КЕПТІРІЛГЕН ЖЕМІСТЕРДІҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ТАҒАМДЫҚ ҚҰНДЫЛЫҒЫН ЗЕРТТЕУ”. Izdenister Natigeler, no. 4 (100), Dec. 2023, pp. 277-85, https://doi.org/10.37884/4-2023/30.
“ ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІГІНДЕ ӨСЕТІН ЖҮЗІМ СОРТТАРЫНАН АЛЫНҒАН КЕПТІРІЛГЕН ЖЕМІСТЕРДІҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ТАҒАМДЫҚ ҚҰНДЫЛЫҒЫН ЗЕРТТЕУ”. Izdenister natigeler, no. 4 (100) (December 6, 2023): 277–285. Accessed September 15, 2026. https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/374.
1.ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІГІНДЕ ӨСЕТІН ЖҮЗІМ СОРТТАРЫНАН АЛЫНҒАН КЕПТІРІЛГЕН ЖЕМІСТЕРДІҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ТАҒАМДЫҚ ҚҰНДЫЛЫҒЫН ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler [Internet]. 2023 Dec. 6 [cited 2026 Sep. 15];(4 (100):277-85. Available from: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/374
1.ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІГІНДЕ ӨСЕТІН ЖҮЗІМ СОРТТАРЫНАН АЛЫНҒАН КЕПТІРІЛГЕН ЖЕМІСТЕРДІҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ТАҒАМДЫҚ ҚҰНДЫЛЫҒЫН ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler. 2023;(4 (100):277-285. doi:10.37884/4-2023/30