ДИНАМИКА РОСТА СУБДОМИНАНТНЫХ, ДОМИНАНТНЫХ ФОЛЛИКУЛОВ И ТЕХНИКА УЗИ СКАНИРОВАНИЯ ЯИЧНИКОВ У КОРОВ

А.А. Тургумбеков; К.У. Койбагаров; М.Е. Алимбекова; Е.С. Усенбеков*

doi:10.37884/2-2021/7

Аңдатпа

Мақала авторлары сиырларда эстралдық цикл кезінде аналық бездерінде субдо-минантты және доминантты фолликулдардың өсу динамикасын зерттеу үшін жиілігі 5,0-7,0 МГц дөңес эндоректальды түрлендіргішпен жабдықталған PU2200Vet қондырғысы қолданылды. Сиырларда субдоминантты және доминантты фолликулдердің өсу қарқынын анықтау үшін екі аналық бездерді де арасына 48 сағат уақыт салып Ультрадыбыстық әдіспен зерттеу оңтайлы әдіс болып табылады. Мақала авторлары субдоминантты және доминантты фолликулдердің көлемін анықтау үшін келесі әдісті – фолликулдердің көлемін анықтауды ұсынады, ал фолликулдердің ені мен ұзындығын өлшеу дәл әдіс болып есептелмейді. Субдоминантты фолликулдардың минималды көлемі 6,4064 мм² (3,08-2,08 мм) құрады. Зерттелген жануардағы ультрадыбыстық сканерлеудің алдын-ала нәтижелері бойынша доминантты фолликулдардың екі өсу толқыны анықталды, бірінші доминантты фолли-кулдардың өсу толқынының ұзақтығы 4 күн, доминантты фолликулалардың екінші өсу толқынының ұзақтығы-12 күнді құрады, доминантты фолликулдар өсуі әдетте субдо-минантты фолликулдар популяциясының өсуімен қатар жүреді, субдоминантты фоллику-лалардың басым көпшілігінде фолликулалардың көлемі 6,4064 мм² мен 42,042 мм² аралығында болған. Жүргізілген эксперименталдық жұмыстардың нәтижесі көрсеткеніндей, субдоминантты және доминантты фолликулдердің өсу динамикасын зерттеу үшін тәжірибені эстралдық циклі өз бетінше өтіп жатқан сиырларда бір эстралдық кезінде жүргізу қажет.

субдоминантты және доминантты фолликулдардың өсуі, фолликулдардың өсу толқыны, аналық безді ультрадыбыстық сканерлеу.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

1. M. Mihm, M.A. Crowe, P.G. Knight and E.J. Austin. Follicle Wave Growth in Cattle. Reprod Dom Anim (2002) 37, 191–200.
2. Wathes D., Taylor V., Cheng Z., Mann G. Rost follikulov, funktsiya zheltogo tela i ikh vliyaniye na razvitiye embrionov u poslerodovykh molochnykh korov. Dopolneniye k reproduktsii. 2003.-t. 61.-P.216-237.
3. O.J. Ginther. Variations in follicle-diameter deviation and a growth spurt in the dominant follicle at deviation in Bos taurus heifers. Animal Reproduction Science 188 (2018) 155–164.
4. Ryotaro MIURA. Physiological characteristics and effects on fertility of the first follicular wave dominant follicle in cattle. Journal of Reproduction and Development, Vol. 65, No 4, 2019.
5. Carlos E.P. Leonardi, Fernanda C.F. Dias, Gregg P. Adams, Estela R. Araujo, Jaswant Singh. Kisspeptin induces ovulation in heifers under low plasma progesterone concentrations. Theriogenology 141 (2020) 26e34.
6. Pereryadkina S.P., Avdeyenko V.S., Kocharyan V.D., Kemeshev Zh.O. Osobennosti follikulogeneza u korov myasnykh porod (kazakhskaya belogolovaya, sharole i gereford) v kontekste vosstanovleniya plodovitosti. Izvestiya Nizhnevolzhskogo agrouniversitetskogo kompleksa: nauka i vyssheye professional'noye obrazovaniye. [Features of folliculogenesis in beef cows (Kazakh white-headed, Charolais and Hereford) in the context of fertility restoration]. Bulletin of the Nizhnevolzhsky agro-university complex: science and higher professional education. 2018 No. 2 (50), pp. 227-235.) [in Russian].
7. Gavrichenko N.I., Turchanova L.N. Osobennosti techeniya follikulogeneza v period polovogo tsikla v yaichnikakh korov s razlichnym urovnem plodovitosti. [Features of the course of folliculogenesis during the sexual cycle in the ovaries of cows with different levels of fertility]. Actual problems of intensive development of animal husbandry: collection of articles. scientific. tr. - Gorki: BGSKhA, 2014. - Issue. 17. - Part 2. - S. 193-198. [in Russian].
8. M. Mihm, E.J. Austin, T.E.M. Good, J.L.H. Ireland, P.G. Knight, J.F. Roche, and J.J. Ireland. Identification of Potential Intrafollicular Factors Involved in Selection of Dominant Follicles in Heifers. BIOLOGY OF REPRODUCTION 63, 811–819 (2000).
9. Ussenbekov Ye.S., Bimenova Zh.Zh., Shmanov G.C., Zhumakhanova R.M., Kuzembayev Zh.S. Molekulyarno-geneticheskiye metody otsenki fertil'nosti spermiyev bykov proizvoditeley. «Issledovaniya, Ízdeníster [Molecular genetic methods for assessing the fertility of sperm from bulls producers]. «Research, Izdenister» 2018, No. 2, pp. 160-166.) [in Russian].
10. Sultanuly Zh., Aryngaziyev B., Lavrent'yeva T., Sembayeva A. Akushersko-ginekologicheskiye dispansernyye issledovaniya bykov na territorii Kazakhstana. «Ízdeníster, nətizheler - Issledovaniya, rezul'taty», 2020, №3 (87), str 65-71.
11. Seysenbayeva A.S., Toyshibekov Ye.M, Asanova Ye.A. Ul'trabystraya vitrifikatsiya tkani yaichnika ovets pri sverkhnizkoy temperature -205oS. «Issledovaniya, rezul'taty» [Ultra-fast vitrification of sheep ovary tissue at an ultra-low temperature of -205°S]. «Research, results» 2019, no. 3 (83), pp. 49-57.) [in Russian].

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2021. СУБДОМИНАНТТЫ, ДОМИНАНТТЫ ФОЛЛИКУЛДЕРДІҢ ӨСУ ДИНАМИКАСЫ ЖӘНЕ СИЫРЛАРДЫҢ АНАЛЫҚ БЕЗДЕРІН УДЗ ӘДІСІМЕН СКАНЕРЛЕУ ТЕХНИКАСЫ. Izdenister natigeler. 2 (90) (Jun. 2021), 62–70. DOI:https://doi.org/10.37884/2-2021/7.

(1)СУБДОМИНАНТТЫ, ДОМИНАНТТЫ ФОЛЛИКУЛДЕРДІҢ ӨСУ ДИНАМИКАСЫ ЖӘНЕ СИЫРЛАРДЫҢ АНАЛЫҚ БЕЗДЕРІН УДЗ ӘДІСІМЕН СКАНЕРЛЕУ ТЕХНИКАСЫ. Izdenister natigeler 2021, No. 2 (90), 62-70. https://doi.org/10.37884/2-2021/7.

СУБДОМИНАНТТЫ, ДОМИНАНТТЫ ФОЛЛИКУЛДЕРДІҢ ӨСУ ДИНАМИКАСЫ ЖӘНЕ СИЫРЛАРДЫҢ АНАЛЫҚ БЕЗДЕРІН УДЗ ӘДІСІМЕН СКАНЕРЛЕУ ТЕХНИКАСЫ. (2021). Izdenister Natigeler, 2 (90), 62-70. https://doi.org/10.37884/2-2021/7

СУБДОМИНАНТТЫ, ДОМИНАНТТЫ ФОЛЛИКУЛДЕРДІҢ ӨСУ ДИНАМИКАСЫ ЖӘНЕ СИЫРЛАРДЫҢ АНАЛЫҚ БЕЗДЕРІН УДЗ ӘДІСІМЕН СКАНЕРЛЕУ ТЕХНИКАСЫ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 2 (90), p. 62–70, 2021. DOI: 10.37884/2-2021/7. Disponível em: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/30. Acesso em: 15 sep. 2026.

“СУБДОМИНАНТТЫ, ДОМИНАНТТЫ ФОЛЛИКУЛДЕРДІҢ ӨСУ ДИНАМИКАСЫ ЖӘНЕ СИЫРЛАРДЫҢ АНАЛЫҚ БЕЗДЕРІН УДЗ ӘДІСІМЕН СКАНЕРЛЕУ ТЕХНИКАСЫ”. 2021. Izdenister Natigeler, no. 2 (90) (June): 62-70. https://doi.org/10.37884/2-2021/7.

“СУБДОМИНАНТТЫ, ДОМИНАНТТЫ ФОЛЛИКУЛДЕРДІҢ ӨСУ ДИНАМИКАСЫ ЖӘНЕ СИЫРЛАРДЫҢ АНАЛЫҚ БЕЗДЕРІН УДЗ ӘДІСІМЕН СКАНЕРЛЕУ ТЕХНИКАСЫ” (2021) Izdenister natigeler, (2 (90), pp. 62–70. doi:10.37884/2-2021/7.

[1]“СУБДОМИНАНТТЫ, ДОМИНАНТТЫ ФОЛЛИКУЛДЕРДІҢ ӨСУ ДИНАМИКАСЫ ЖӘНЕ СИЫРЛАРДЫҢ АНАЛЫҚ БЕЗДЕРІН УДЗ ӘДІСІМЕН СКАНЕРЛЕУ ТЕХНИКАСЫ”, Izdenister natigeler, no. 2 (90), pp. 62–70, Jun. 2021, doi: 10.37884/2-2021/7.

“СУБДОМИНАНТТЫ, ДОМИНАНТТЫ ФОЛЛИКУЛДЕРДІҢ ӨСУ ДИНАМИКАСЫ ЖӘНЕ СИЫРЛАРДЫҢ АНАЛЫҚ БЕЗДЕРІН УДЗ ӘДІСІМЕН СКАНЕРЛЕУ ТЕХНИКАСЫ”. Izdenister Natigeler, no. 2 (90), June 2021, pp. 62-70, https://doi.org/10.37884/2-2021/7.

“СУБДОМИНАНТТЫ, ДОМИНАНТТЫ ФОЛЛИКУЛДЕРДІҢ ӨСУ ДИНАМИКАСЫ ЖӘНЕ СИЫРЛАРДЫҢ АНАЛЫҚ БЕЗДЕРІН УДЗ ӘДІСІМЕН СКАНЕРЛЕУ ТЕХНИКАСЫ”. Izdenister natigeler, no. 2 (90) (June 30, 2021): 62–70. Accessed September 15, 2026. https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/30.

1.СУБДОМИНАНТТЫ, ДОМИНАНТТЫ ФОЛЛИКУЛДЕРДІҢ ӨСУ ДИНАМИКАСЫ ЖӘНЕ СИЫРЛАРДЫҢ АНАЛЫҚ БЕЗДЕРІН УДЗ ӘДІСІМЕН СКАНЕРЛЕУ ТЕХНИКАСЫ. Izdenister natigeler [Internet]. 2021 Jun. 30 [cited 2026 Sep. 15];(2 (90):62-70. Available from: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/30

1.СУБДОМИНАНТТЫ, ДОМИНАНТТЫ ФОЛЛИКУЛДЕРДІҢ ӨСУ ДИНАМИКАСЫ ЖӘНЕ СИЫРЛАРДЫҢ АНАЛЫҚ БЕЗДЕРІН УДЗ ӘДІСІМЕН СКАНЕРЛЕУ ТЕХНИКАСЫ. Izdenister natigeler. 2021;(2 (90):62-70. doi:10.37884/2-2021/7

[1] 1. M. Mihm, M.A. Crowe, P.G. Knight and E.J. Austin. Follicle Wave Growth in Cattle. Reprod Dom Anim (2002) 37, 191–200.

[2] 2. Wathes D., Taylor V., Cheng Z., Mann G. Rost follikulov, funktsiya zheltogo tela i ikh vliyaniye na razvitiye embrionov u poslerodovykh molochnykh korov. Dopolneniye k reproduktsii. 2003.-t. 61.-P.216-237.

[3] 3. O.J. Ginther. Variations in follicle-diameter deviation and a growth spurt in the dominant follicle at deviation in Bos taurus heifers. Animal Reproduction Science 188 (2018) 155–164.

[4] 4. Ryotaro MIURA. Physiological characteristics and effects on fertility of the first follicular wave dominant follicle in cattle. Journal of Reproduction and Development, Vol. 65, No 4, 2019.

[5] 5. Carlos E.P. Leonardi, Fernanda C.F. Dias, Gregg P. Adams, Estela R. Araujo, Jaswant Singh. Kisspeptin induces ovulation in heifers under low plasma progesterone concentrations. Theriogenology 141 (2020) 26e34.

[6] 6. Pereryadkina S.P., Avdeyenko V.S., Kocharyan V.D., Kemeshev Zh.O. Osobennosti follikulogeneza u korov myasnykh porod (kazakhskaya belogolovaya, sharole i gereford) v kontekste vosstanovleniya plodovitosti. Izvestiya Nizhnevolzhskogo agrouniversitetskogo kompleksa: nauka i vyssheye professional'noye obrazovaniye. [Features of folliculogenesis in beef cows (Kazakh white-headed, Charolais and Hereford) in the context of fertility restoration]. Bulletin of the Nizhnevolzhsky agro-university complex: science and higher professional education. 2018 No. 2 (50), pp. 227-235.) [in Russian].

[7] 7. Gavrichenko N.I., Turchanova L.N. Osobennosti techeniya follikulogeneza v period polovogo tsikla v yaichnikakh korov s razlichnym urovnem plodovitosti. [Features of the course of folliculogenesis during the sexual cycle in the ovaries of cows with different levels of fertility]. Actual problems of intensive development of animal husbandry: collection of articles. scientific. tr. - Gorki: BGSKhA, 2014. - Issue. 17. - Part 2. - S. 193-198. [in Russian].

[8] 8. M. Mihm, E.J. Austin, T.E.M. Good, J.L.H. Ireland, P.G. Knight, J.F. Roche, and J.J. Ireland. Identification of Potential Intrafollicular Factors Involved in Selection of Dominant Follicles in Heifers. BIOLOGY OF REPRODUCTION 63, 811–819 (2000).

[9] 9. Ussenbekov Ye.S., Bimenova Zh.Zh., Shmanov G.C., Zhumakhanova R.M., Kuzembayev Zh.S. Molekulyarno-geneticheskiye metody otsenki fertil'nosti spermiyev bykov proizvoditeley. «Issledovaniya, Ízdeníster [Molecular genetic methods for assessing the fertility of sperm from bulls producers]. «Research, Izdenister» 2018, No. 2, pp. 160-166.) [in Russian].

[10] 10. Sultanuly Zh., Aryngaziyev B., Lavrent'yeva T., Sembayeva A. Akushersko-ginekologicheskiye dispansernyye issledovaniya bykov na territorii Kazakhstana. «Ízdeníster, nətizheler - Issledovaniya, rezul'taty», 2020, №3 (87), str 65-71.

[11] 11. Seysenbayeva A.S., Toyshibekov Ye.M, Asanova Ye.A. Ul'trabystraya vitrifikatsiya tkani yaichnika ovets pri sverkhnizkoy temperature -205oS. «Issledovaniya, rezul'taty» [Ultra-fast vitrification of sheep ovary tissue at an ultra-low temperature of -205°S]. «Research, results» 2019, no. 3 (83), pp. 49-57.) [in Russian].