Мәзір
АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ, АГРОХИМИЯ, АЗЫҚ ӨНДІРУ, АГРОЭКОЛОГИЯ

ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫСЫНДА КЕЛЕШЕГІ МОЛ РЕМОНТАНТТЫ ТАҢҚУРАЙ СОРТТАРЫНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ

Л.А. Жайлибаева 1 , С.Н. Олейченко 1 , М.Д. Есеналиева 1 , I. Demirtas 2

1 «Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті» КЕАҚ; 2 Эгирдир жеміс шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының директордың орынбасары, Туркия

doi.org/10.37884/1-2023/06 Бет. 46-53 Қабылданды 04.01.2023 Жарияланды 30.03.2023

Аңдатпа

Қазақстанның оңтүстік-шығыс жағдайында интрадуциялық жеті ремонтантты таңқурай сорттарының биологиялық ерекшеліктері екі жылдық жүргізілген зерттеу нәтижесінде, Ресей және Польшалық  сорттарының негізгі пайдалы-шаруашылық белгілері анықталды.

Ең жоғарғы өнімділікті көрсеткен Ресей сорты Брянское Диво 9,8 т/га, ортақ көрсеткіш бойынша басқа сорттардан 12%-ға жоғары, ал Polka сорты екінші болып өнімділікті 4,2%-ды көрсетті.  Бұл сорт ең ірі жидектері (орташа салмағы-5,2 г) құрады. Зерттеу жұмыстары 2020 жылы жалғасын табады және нәтижесінде перспективті сорттар мемлекеттік сорт сынау орталығына тапсырылады.

 Алматы облысы, Еңбекшіқазақ ауданы, Саймасай ауылында «Айдарбаев» шаруа қожалығында тәжірибе жүргізілді.  2019 жылдың вегетациялық кезеңнің екінші жартысында ыстық және құрғақ, су тапшылағы ауа райымен сипатталды. Тәжірибе әр қайсысында, үш қайталымнан он есептік өсімдіктен жүргізіледі.

Тәжірибе барысында фенологиялық және биометриялық бақылау жүргізілді, өнімнің түсімдік есебі және оның сапасы, тәжірибенің әр қайсысында 10 есептік өсімдіктен үш есе қайталанды.

Фенологиялық есеп және бақылау жұмыстары вегетациялық кезеңде жүргізілді. Осылайша, наурыз айының соңында вегетациялық кезіңнің басталуы бір мезгілде байқалған, фазалар бірлескен түрде пайда болып, олардың қалған фазалары бойынша өту мерзімдері ерекшеленді.

ремонтанты таңқурай, сорт, өркен, жеміс беру, жинау, жидек, өнімділік

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. References
  2. 1. Kazakov I. V., Evdokimenko S. N., raspberry remontantnaya. Moscow, 2007. C-67. (in Russian).
  3. 2. Pieniazka, S. A. Sadownictwo. / Pieniazka S. A. / / Rod. Red. Warszawa. PWRIL, 1995-P. 20-23, 80-83.
  4. 3. Terrettas R. Carron R. La Culture de laframboise. Rev. Suisse viticult., arboricult. et horticult-1998-30, no. 2 - p. 94-102. 101.
  5. 4. Burmistrov, A.D. Berry crops / A.D. Burmistrov. - L.: Agropromizdat, 1985. - Pp. 40-65.
  6. 5. Kazakov, I. V. Malina / I. V. Kazakov, V. V. Kichina. - 3rd-ed., pererab: and add. - M.: Rosselkhoznadzor, 1985. - 71 p. (in Russian).
  7. 6. Kazakov, I. V. Raspberries and blackberries / I. V. Kazakov. - Moscow: "Folio", 2001 -256 p. (in Russian).
  8. 7. Kazakov, I. V. Prospects for creating remontant varieties of raspberries for machine harvesting / Kazakov I. V., Evdokimenko S. N. / / fruit and berry growing: collection of scientific works / VSTISP-M., 2004. - Vol. 11. - P. 114-125.
  9. 8. Keep, E. Primocane (autumn) - fruit raspberries: a review with particular reference to progress in breeding /Keep E. / / J. Hort. Sci. - 1988. - V. 63 (1) - pp. 1-18. 51
  10. 9. Kazakov, I. V. Creating remontant parent forms of raspberries with a high level of economic and valuable characteristics / Kazakov I. V., Evdokimenko S. N. / / Mater. Everything is fine. scientific and practical conferences. - Michgau-Michurinsk, 2003. - Vol. 1. - P. 92-100. (in Russian).
  11. 10. Naidin, C. B. Repair raspberries in the South-East of Kazakhstan. Scientists green thumb. Russia: TEZ. report. Everything is fine. no. June 20-21, Moscow, 1995, Pp. 67-76.
  12. 11. Kolerev, V. N. Yagoda: practical recommendations for growing for yourself and for sale / V. N. Kolerev, M. V. Kolereva. - Moscow: Kolos, 2006. -152 p.
  13. 12. Keep, E. Autumn-fruiting in raspberries. /Keep E. / / J. of Hort. Sci. 1961. - V. 36(3).- P. 174-185.
  14. 13. Ourecky, D. K. Fall-bearing red raspberries their future and potential / Ourecky D. K. / / Acta Hort. - 1976. - V. 60 – P. 135-144.
  15. 14. Aristov, A. N. Phytosanitary problems of raspberries in industrial plantings / A. N. Aristov, O. 3. Metlitsky, B. G. Postina. // collection. scientific works: fruit and berry growing in Russia, - M.: 1996, - P. 193-199
  16. 15. I. V. Kazakov, S. D. Aitzhanova, S. N. Evdokimenko, V. L. Kulagina, F. F. Sazonov. Modern varieties of berry crops for collective, farm and household farms. Bryansk: publishing house of the Bryanskоe state agricultural Academy, 2010. - 31-35 p. (in Russian).
  17. 16. Variety-raspberry-Caramel [Electronic resource]. URL: https://sort-malina.ru/malina-karamelka/#i
  18. 17. Raspberry-variety-Raspberry ridge-description [Electronic ресурс]. URL:https://fermilon.ru/sad-i-ogorod/kustarniki/malina-sorta-malinovaya-gryada-opisanie-i-otzyvy.html
  19. 18. Malina-Nizhegorodets [Electronic resource]. URL:https://fermilon.ru/sad-i-ogorod/kustarniki/malina-nizhegorodets.html
  20. 19. Malina-Polka [Electronic resource]. URL:https://rdragan.kz/a30528-malina-polka-praktika.html
  21. 20. Raspberries-Polana [Electronic resource]. URL: http: //profermu.com/sad/kustarniki/malina/sorta/polana.html
  22. 21. L. A. Zhailibayeva., S. N. Oleichenko1., M. D. Esenalieva., I. Demirtaş. Study and determination of diseases and pests of repair raspberry «Bryanskoe Divo» in the South-East of Kazakhstan. Vol. 2. N 384. 84 – 90 https://doi.org/10.32014/2020.2518-1467.45. ISSN 1991-3494
  23. 22. Feiyang Chang, Liye Zhang, Qinglong Dong, Haoan Luan, Peng Jia, Guohui Qiab Suping Guo, Xuemei Zhang. The anatomical structure character of raspberry stems is a key factor affecting its cold resistance// Flora, Volume 298, January 2023, 152196 https://doi.org/10.1016/j.flora.2022.152196

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2023. ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫСЫНДА КЕЛЕШЕГІ МОЛ РЕМОНТАНТТЫ ТАҢҚУРАЙ СОРТТАРЫНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ . Izdenister natigeler. 1 (97) (Mar. 2023), 46–53. DOI:https://doi.org/10.37884/1-2023/06.
(1)ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫСЫНДА КЕЛЕШЕГІ МОЛ РЕМОНТАНТТЫ ТАҢҚУРАЙ СОРТТАРЫНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ . Izdenister natigeler 2023, No. 1 (97), 46-53. https://doi.org/10.37884/1-2023/06.
ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫСЫНДА КЕЛЕШЕГІ МОЛ РЕМОНТАНТТЫ ТАҢҚУРАЙ СОРТТАРЫНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ . (2023). Izdenister Natigeler, 1 (97), 46-53. https://doi.org/10.37884/1-2023/06
ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫСЫНДА КЕЛЕШЕГІ МОЛ РЕМОНТАНТТЫ ТАҢҚУРАЙ СОРТТАРЫНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ . Izdenister natigeler, [S. l.], n. 1 (97), p. 46–53, 2023. DOI: 10.37884/1-2023/06. Disponível em: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/179. Acesso em: 15 sep. 2026.
“ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫСЫНДА КЕЛЕШЕГІ МОЛ РЕМОНТАНТТЫ ТАҢҚУРАЙ СОРТТАРЫНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ ”. 2023. Izdenister Natigeler, no. 1 (97) (March): 46-53. https://doi.org/10.37884/1-2023/06.
“ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫСЫНДА КЕЛЕШЕГІ МОЛ РЕМОНТАНТТЫ ТАҢҚУРАЙ СОРТТАРЫНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ ” (2023) Izdenister natigeler, (1 (97), pp. 46–53. doi:10.37884/1-2023/06.
[1]“ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫСЫНДА КЕЛЕШЕГІ МОЛ РЕМОНТАНТТЫ ТАҢҚУРАЙ СОРТТАРЫНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ ”, Izdenister natigeler, no. 1 (97), pp. 46–53, Mar. 2023, doi: 10.37884/1-2023/06.
“ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫСЫНДА КЕЛЕШЕГІ МОЛ РЕМОНТАНТТЫ ТАҢҚУРАЙ СОРТТАРЫНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ ”. Izdenister Natigeler, no. 1 (97), Mar. 2023, pp. 46-53, https://doi.org/10.37884/1-2023/06.
“ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫСЫНДА КЕЛЕШЕГІ МОЛ РЕМОНТАНТТЫ ТАҢҚУРАЙ СОРТТАРЫНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ ”. Izdenister natigeler, no. 1 (97) (March 30, 2023): 46–53. Accessed September 15, 2026. https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/179.
1.ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫСЫНДА КЕЛЕШЕГІ МОЛ РЕМОНТАНТТЫ ТАҢҚУРАЙ СОРТТАРЫНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ . Izdenister natigeler [Internet]. 2023 Mar. 30 [cited 2026 Sep. 15];(1 (97):46-53. Available from: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/179
1.ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫСЫНДА КЕЛЕШЕГІ МОЛ РЕМОНТАНТТЫ ТАҢҚУРАЙ СОРТТАРЫНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ . Izdenister natigeler. 2023;(1 (97):46-53. doi:10.37884/1-2023/06