Мәзір
МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ЖӘНЕ ВЕТЕРИНАРИЯ

ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ҚОЙ МЕН ЕШКІНІҢ КОНТАГИОЗДЫ ЭКТИМАСЫ

Н.Ж. Бакиров 1 , М. Умитжанов 1 , А.Р. Сансызбай 1 , О.Т. Туребеков 1

1 Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті, Алматы, Қазақстан

doi.org/10.37884/3-2022/04 Бет. 31-41 Қабылданды 28.09.2022 Жарияланды 30.09.2022

Аңдатпа

Ғылыми зерттеу тақырыбы Қазақстан Республикасындағы қой мен ешкінің контагиозды эктимасы бойынша эпизоотиялық жағдайын зерттеуге арналған.

Осы жұмыстың негізгі мақсаты Қазақстан Республикасының кейбір аймақтарындағы ұсақ жануарлардың контагиозды эктимасы бойынша эпизоотиялық жағдайды анықтау, сондай-ақ қолда бар ғылыми әдебиеттер деректері бойынша басқа елдердегі қойлардың контагиозды эктимасы бойынша эпизоотиялық жағдайды зерттеу болып табылады.

Осы ғылыми-зерттеу жұмысын жүргізу кезінде визуализация әдістері қолданылды (ветеринариялық есептерді жинау, талдау, ҚР зерттелген аймақтарында ұсақ малдың қан сары суынның нәтижелерінің қорытындылары), ПТР-диагностикасы қолданды, ауырып жазылған малдардан антиденелерді анықтау үшін ИФТ тест-жүйесі қолданды, сондай-ақ қой эктимасы бойынша эпизоотологиялық жағдайды анықтау жүргізілді.

Ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу барысында эпизоотиялық бірліктерді қалыптастыру, аймақтандыру және Қазақстан Республикасының зерттелетін аймақтарында нәтижелерді визуализациялау жүргізілді.

Жүргізілген ғылыми-зерттеу жұмысының нәтижесінде 2021 жылы қой мен ешкінің контагиозды эктимасы бойынша қолайсыз 4 өңір анықталды: Ақтөбе, Түркістан, Жамбыл және Алматы облыстары, ал Қазақстан Республикасының іргелес облыстары мен аудандары қойлардың контагиозды эктимасы бойынша орташа тәуекел дәрежесі бар аймақ мәртебесіне ие: Батыс Қазақстан, Маңғыстау, Қостанай, Қызылорда, Қарағанды және Шығыс Қазақстан облыстары.

контагиозды эктима, пустулезді дерматит, контагиозды-пустуллезді стоматит, пустула, визуализация, вирус

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. Elisabetta Coradduzza , Дарья Санна Анджела М Рокчиджиани, Давиде Пинтус , Fabio Scarpa , Rosario Scivoli , Роберто Бечере , Мария А Деттори , Мария А Монтесу , Vincenzo Marras , Ренато Лобрано , Ciriaco Ligios , Giantonella Puggioni Molecular Insights into the Genetic Variability of ORF Virus in a Mediterranean Region (Sardinia, Italy). // PubMed.Gov, PMID: 34064326. PMCID: PMC8147818, DOI: https://doi.org/10.3390/life11050416. Life (Баsel) 2021 4 маy;11(5):416.
  2. 2. Showket A Ahanger , Rafia Parveen , Salik Nazki , Zahoor Dar , Tanveer Dar , Khadim Hussain Dar , Aijaz Dar , Niraj Rai , Pervaiz Dar Detection and phylogenetic analysis of Orf virus in Kashmir Himalayas // Virusdisease 2018 Sep;29(3):405-410. doi: https://doi.org/10.1007/s13337-018-0473-1. Epub 2018 Jul 28
  3. 3. Li H, Zhu X, Zheng Y, Wang S, Liu Z, Dou Y, Li H, Cai X, Luo X. Li H, et al. Phylogenetic analysis of two Chinese orf virus isolates based on sequences of B2L and VIR genes //Arch Virol. 2013 Jul;158(7):1477-85. doi: https://doi.org/10.1007/s00705-013-1641-7. Epub 2013 Feb 27. Arch Virol. 2013. PMID: 23443934
  4. 4. Ivana Lojkic, Zeljko Cac, Ana Beck, Tomislav Bedekovic, Zeljko Cvetnic, Branko Sostaric Phylogenetic analysis of Croatian orf viruses isolated from sheep and goats // Virol. J. 2010 12 nov.; 7:314. doi: https://doi.org/10.1186/1743-422X-7-314
  5. 5. Zhao K, Song D, He W, Lu H, Zhang B, Li C, Chen K, Gao F. Zhao K, et al. Identification and phylogenetic analysis of an Orf virus isolated from an outbreak in sheep in the Jilin province of China // Vet Microbiol. 2010 May 19;142(3-4):408-15. doi: https://doi.org/10.1016/j.vetmic.2009.10.006
  6. 6. Natalia Olivero, Eduardo Reolon, Juan Arbiza, Mabel Berois Genetic diversity of Orf virus isolated from sheep in Uruguay // Arch.Virol. 2018 May;163(5):1285-1291. doi: https://doi.org/10.1007/s00705-018-3717-x. Epub 2018 Jan 24
  7. 7. Nafi'u Lawal , Mubarak Ibrahim , Dauda Ayomide Onawala, Muhammad Bashir Bello, Aliyu Musawa Ibrahim, Abdullahi Aliyu, Aliyu Sa'adu Molecular characterization and phylogenetic analysis of orf virus isolated from goats in Sokoto metropolis, Nigeria // Future Sci OA 2021 Apr 20;7(6):FSO700. doi: https://doi.org/10.2144/fsoa-2020-0162
  8. 8. Durlav Prasad Bora, Nagendra Nath Barman, Sailendra Kumar Das, Veerakyathappa Bhanuprakash, Revanaiah Yogisharadhya, Gnanavel Venkatesan, Amit Kumar, Gitika Rajbongshi, Elina Khatoon, Apurba Chakraborty, Gitika Rajbongshi Identification and phylogenetic analysis of orf viruses isolated from outbreaks in goats of Assam, a northeastern state of India // Virus Genes, 2012 Aug;45(1):98-104. doi: https://doi.org/10.1007/s11262-012-0740-y
  9. 9. Umitzhanov M., Musaeva A.K., Abishov A.A., Zhamansarin T.M., Omarbekova U.Zh.,Turuspatva Sh.Zh., Siyabekov S.T. Examination of organs and tissues of adult sheep grazed in an area with possible intoxication with rocket fuel,Veterinaria Italiana 2021, 57 (3), 201-207. doi: https://doi.org/10.12834/VetIt.1680.8924.3 Accepted: 17.06.2019 | Available on line:31.12.2021 (percentile 65).

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2022. ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ҚОЙ МЕН ЕШКІНІҢ КОНТАГИОЗДЫ ЭКТИМАСЫ. Izdenister natigeler. 3 (95) (Sep. 2022), 31–41. DOI:https://doi.org/10.37884/3-2022/04.
(1)ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ҚОЙ МЕН ЕШКІНІҢ КОНТАГИОЗДЫ ЭКТИМАСЫ. Izdenister natigeler 2022, No. 3 (95), 31-41. https://doi.org/10.37884/3-2022/04.
ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ҚОЙ МЕН ЕШКІНІҢ КОНТАГИОЗДЫ ЭКТИМАСЫ. (2022). Izdenister Natigeler, 3 (95), 31-41. https://doi.org/10.37884/3-2022/04
ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ҚОЙ МЕН ЕШКІНІҢ КОНТАГИОЗДЫ ЭКТИМАСЫ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 3 (95), p. 31–41, 2022. DOI: 10.37884/3-2022/04. Disponível em: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/139. Acesso em: 15 sep. 2026.
“ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ҚОЙ МЕН ЕШКІНІҢ КОНТАГИОЗДЫ ЭКТИМАСЫ”. 2022. Izdenister Natigeler, no. 3 (95) (September): 31-41. https://doi.org/10.37884/3-2022/04.
“ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ҚОЙ МЕН ЕШКІНІҢ КОНТАГИОЗДЫ ЭКТИМАСЫ” (2022) Izdenister natigeler, (3 (95), pp. 31–41. doi:10.37884/3-2022/04.
[1]“ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ҚОЙ МЕН ЕШКІНІҢ КОНТАГИОЗДЫ ЭКТИМАСЫ”, Izdenister natigeler, no. 3 (95), pp. 31–41, Sep. 2022, doi: 10.37884/3-2022/04.
“ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ҚОЙ МЕН ЕШКІНІҢ КОНТАГИОЗДЫ ЭКТИМАСЫ”. Izdenister Natigeler, no. 3 (95), Sept. 2022, pp. 31-41, https://doi.org/10.37884/3-2022/04.
“ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ҚОЙ МЕН ЕШКІНІҢ КОНТАГИОЗДЫ ЭКТИМАСЫ”. Izdenister natigeler, no. 3 (95) (September 30, 2022): 31–41. Accessed September 15, 2026. https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/139.
1.ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ҚОЙ МЕН ЕШКІНІҢ КОНТАГИОЗДЫ ЭКТИМАСЫ. Izdenister natigeler [Internet]. 2022 Sep. 30 [cited 2026 Sep. 15];(3 (95):31-4. Available from: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/139
1.ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ҚОЙ МЕН ЕШКІНІҢ КОНТАГИОЗДЫ ЭКТИМАСЫ. Izdenister natigeler. 2022;(3 (95):31-41. doi:10.37884/3-2022/04