ПРОГРАММА ДЛЯ РАСЧЕТА ПАРАМЕТРОВ СИСТЕМЫ АВТОНОМНОГО ЭНЕРГООБЕСПЕЧЕНИЯ ПЕРЕДВИЖНОГО СТРИГАЛЬНОГО ПУНКТА

Айгул Талдыбаева; Муратбек Исаханов; Туремурат Дюсенбаев; Еркин Ержигитов; Пламен Даскалов; Сәуле Демесова

doi:10.37884/2-2025/55

Аңдатпа

Бұл мақалада компьютерлік бағдарлама және жылжымалы қырқу пунктінің энергиямен қамтамасыз ету жүйесінің параметрлерін есептеу әдістемесі қарастырылады. Негізгі назар күн батареяларының оңтайлы ауданын және аккумуляторлық батареялардың сыйымдылығын анықтауға аударылады, бұл осы объектінің автономиясын қамтамасыз етудің негізгі факторлары болып табылады. Есептеулер Алматы облысына тән табиғи факторлардың белгісіздігін ескеретін мамандандырылған компьютерлік бағдарламаны пайдалана отырып орындалады. Ескерілетін параметрлердің қатарына атмосфераның мөлдірлігі, бұлтсыздығы, күн сәулесінің түсу бұрышы, олардың тәуліктік өзгергіштігі, сондай-ақ аймақтың географиялық ерекшеліктері, соның ішінде жердің кеңдігі мен күннің көкжиектен биіктігі жатады. Бұл параметрлер жүйенің негізгі энергия көзі болып табылатын күн инсоляциясын дәл есептеу үшін қажет. Мақалада күн инсоляциясын есептеу тізбегі келтірілген, сонымен қатар барлық есептеулер жүргізілетін алгоритм сипатталған. Сонымен қатар, процеске әсер ететін барлық факторларды ескеруге мүмкіндік беретін Python тілінде жасалған компьютерлік бағдарлама берілген. Нәтижелер қарастырылып отырған аймақтағы қырқу пунктін сенімді энергиямен қамтамасыз ету үшін қажетті оңтайлы аумақты, күн батареяларының санын және аккумуляторлық батареялардың сыйымдылығын тиімді анықтауға мүмкіндік береді, бұл энергия тиімділігін арттыруға және дәстүрлі энергия көздеріне тәуелділікті азайтуға ықпал етеді.

фотоэлектрлік станция күн батареясы күн радиациясының қарқындылығы күннің биіктігі мен азимуттары күннің ауытқуы белгілі бір уақытта Күннің сағаттық бұрышы көлденең беті тік беті қайта зарядталатын батарея кернеу инверторы

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

1. Омаров Р.А., Исаханов М.Ж., Алибек Н.Б., Касым Р.Т., Талдыбаева А.С. К обоснованию конструктивно-технологического решения передвижного стригального пункта для овец. Исследования, результаты, Журнал № 3, 2019, с. 360…365.
2. С.А.Кешуов, Г.Д.Турымбетова, Н.И.Молдыбаева, А.С.Талдыбаева, С.Т. Демесова, Е.С. Ержигитов. Матрица поиска решения для систем автономного электроснабжения агропромышленных комплексов с возобновляемыми источниками энергии. Исследования, результаты, Журнал № 2, 2024, с. 481…497.
3. M. Issakhanov, N. Alibek, T. Dyusenbayev, A.Taldybayeva. Energy-saving ventilation system for sheep premises to ensure food security and safety. Food Science and Technology. Campinas, v42, e73921, 2022.
4. Demessova S.T., Omarov R., Stoyanov I., Dauren O., Yerzhigitov Y. Results of experimental studies of a heat pump with compressor self-colling. International Journal of Mechanical and Production Engineering Research and Development. 2020. V.10.Iss.1.-P.175-184.
5. Kassym, R., Bakhtiyar, B., Tokmoldayev, A., Tursunbayeva, G., Korobkov, M., Issakhanov, M., Manapova, G., Mergalimova, A., & Baimukhanbetov, A. (2024). Development of an experimental energy complex based on a boiler plant with an automated burner for its energy use. Eastern-European Journal of Enterprise Technologies, 6/8 (132), 56–65.
6. Moldybayeva, N.; Keshuov, S.; Kenzhetaev, K.; Saule, D.; Taldybayeva, A.; Stoyanov, I.; Iliev, T. Decision Matrix in an Autonomous Power System for Agro-Industrial Complexes with Renewable Energy Sources. Energies 2024, 17, 4357.
7. Eliseo Zarate-Perez and Rafael Sebastian. Assessment and Optimization of Residential Microgrid Reliability Using Genetic and Ant Colony Algorithms. Processes 2025, 13, 740.
8. Ершов Р.Р., Федотов Е.А. Моделирование автономной солнечной электростанции в среде MatLab Simulink //Universum: технические науки: 2021. №5(86). стр. 95-97.
9. Duffie J.A., Beckman W.A. Solar Engineering of Thermal Pro-cesses. fourth edition. – Hoboken, New Jersey: John Wiley &Sons, Inc., 2013. – 910р.
10. Обухов С.Г., Плотников И.А. Имитационная модель режимов работы автономной фотоэлектрической станции с учетом реальных условий эксплуатации. Известия Томского политех-го ун-та. 2017. Т.328. №6. стр. 38-51.
11. Назаров Б.И., Салиев М.А., Махмудов А.Н., Абдуллаев С.Ф. Расчет потока суммарной радиации на накопленную плоскость солнечных приемников в условиях аэрозольного загрязнения атмосферы. Доклады Академии наук Республики Таджикистан. 2015. Т.58. №12. Стр. 1111-1113.
12. Дауменов Т., Карсыбаев М.Ш. Гелиоэнергетические ресурсы регионов Республики Казахстан. ЭБС Лань. 2014, №3(26), стр. 21-30.
13. Саврасов Ф.В Варианты построения автономных систем электроснабжения с использованием фотоэлектрических устройств и алгоритмы их работы. Интернет-журнал «Науковедение». 2013, №6, стр. 1-13.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2025. ЖЫЛЖЫМАЛЫ ҚЫРЫҚТЫҚ ОРНЫН АВТОНОМДЫ ЭНЕРГИЯМЕН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ ЖҮЙЕСІНІҢ ПАРАМЕТРЛЕРІН ЕСЕПТЕУГЕ АРНАЛҒАН БАҒДАРЛАМА. Izdenister natigeler. 2 (106) (Jun. 2025), 554–566. DOI:https://doi.org/10.37884/2-2025/55.

(1)ЖЫЛЖЫМАЛЫ ҚЫРЫҚТЫҚ ОРНЫН АВТОНОМДЫ ЭНЕРГИЯМЕН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ ЖҮЙЕСІНІҢ ПАРАМЕТРЛЕРІН ЕСЕПТЕУГЕ АРНАЛҒАН БАҒДАРЛАМА. Izdenister natigeler 2025, No. 2 (106), 554-566. https://doi.org/10.37884/2-2025/55.

ЖЫЛЖЫМАЛЫ ҚЫРЫҚТЫҚ ОРНЫН АВТОНОМДЫ ЭНЕРГИЯМЕН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ ЖҮЙЕСІНІҢ ПАРАМЕТРЛЕРІН ЕСЕПТЕУГЕ АРНАЛҒАН БАҒДАРЛАМА. (2025). Izdenister Natigeler, 2 (106), 554-566. https://doi.org/10.37884/2-2025/55

ЖЫЛЖЫМАЛЫ ҚЫРЫҚТЫҚ ОРНЫН АВТОНОМДЫ ЭНЕРГИЯМЕН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ ЖҮЙЕСІНІҢ ПАРАМЕТРЛЕРІН ЕСЕПТЕУГЕ АРНАЛҒАН БАҒДАРЛАМА. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 2 (106), p. 554–566, 2025. DOI: 10.37884/2-2025/55. Disponível em: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/895. Acesso em: 15 sep. 2026.

“ЖЫЛЖЫМАЛЫ ҚЫРЫҚТЫҚ ОРНЫН АВТОНОМДЫ ЭНЕРГИЯМЕН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ ЖҮЙЕСІНІҢ ПАРАМЕТРЛЕРІН ЕСЕПТЕУГЕ АРНАЛҒАН БАҒДАРЛАМА”. 2025. Izdenister Natigeler, no. 2 (106) (June): 554-66. https://doi.org/10.37884/2-2025/55.

“ЖЫЛЖЫМАЛЫ ҚЫРЫҚТЫҚ ОРНЫН АВТОНОМДЫ ЭНЕРГИЯМЕН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ ЖҮЙЕСІНІҢ ПАРАМЕТРЛЕРІН ЕСЕПТЕУГЕ АРНАЛҒАН БАҒДАРЛАМА” (2025) Izdenister natigeler, (2 (106), pp. 554–566. doi:10.37884/2-2025/55.

[1]“ЖЫЛЖЫМАЛЫ ҚЫРЫҚТЫҚ ОРНЫН АВТОНОМДЫ ЭНЕРГИЯМЕН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ ЖҮЙЕСІНІҢ ПАРАМЕТРЛЕРІН ЕСЕПТЕУГЕ АРНАЛҒАН БАҒДАРЛАМА”, Izdenister natigeler, no. 2 (106), pp. 554–566, Jun. 2025, doi: 10.37884/2-2025/55.

“ЖЫЛЖЫМАЛЫ ҚЫРЫҚТЫҚ ОРНЫН АВТОНОМДЫ ЭНЕРГИЯМЕН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ ЖҮЙЕСІНІҢ ПАРАМЕТРЛЕРІН ЕСЕПТЕУГЕ АРНАЛҒАН БАҒДАРЛАМА”. Izdenister Natigeler, no. 2 (106), June 2025, pp. 554-66, https://doi.org/10.37884/2-2025/55.

“ЖЫЛЖЫМАЛЫ ҚЫРЫҚТЫҚ ОРНЫН АВТОНОМДЫ ЭНЕРГИЯМЕН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ ЖҮЙЕСІНІҢ ПАРАМЕТРЛЕРІН ЕСЕПТЕУГЕ АРНАЛҒАН БАҒДАРЛАМА”. Izdenister natigeler, no. 2 (106) (June 30, 2025): 554–566. Accessed September 15, 2026. https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/895.

1.ЖЫЛЖЫМАЛЫ ҚЫРЫҚТЫҚ ОРНЫН АВТОНОМДЫ ЭНЕРГИЯМЕН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ ЖҮЙЕСІНІҢ ПАРАМЕТРЛЕРІН ЕСЕПТЕУГЕ АРНАЛҒАН БАҒДАРЛАМА. Izdenister natigeler [Internet]. 2025 Jun. 30 [cited 2026 Sep. 15];(2 (106):554-66. Available from: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/895

1.ЖЫЛЖЫМАЛЫ ҚЫРЫҚТЫҚ ОРНЫН АВТОНОМДЫ ЭНЕРГИЯМЕН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ ЖҮЙЕСІНІҢ ПАРАМЕТРЛЕРІН ЕСЕПТЕУГЕ АРНАЛҒАН БАҒДАРЛАМА. Izdenister natigeler. 2025;(2 (106):554-566. doi:10.37884/2-2025/55

[1] 1. Омаров Р.А., Исаханов М.Ж., Алибек Н.Б., Касым Р.Т., Талдыбаева А.С. К обоснованию конструктивно-технологического решения передвижного стригального пункта для овец. Исследования, результаты, Журнал № 3, 2019, с. 360…365.

[2] 2. С.А.Кешуов, Г.Д.Турымбетова, Н.И.Молдыбаева, А.С.Талдыбаева, С.Т. Демесова, Е.С. Ержигитов. Матрица поиска решения для систем автономного электроснабжения агропромышленных комплексов с возобновляемыми источниками энергии. Исследования, результаты, Журнал № 2, 2024, с. 481…497.

[3] 3. M. Issakhanov, N. Alibek, T. Dyusenbayev, A.Taldybayeva. Energy-saving ventilation system for sheep premises to ensure food security and safety. Food Science and Technology. Campinas, v42, e73921, 2022.

[4] 4. Demessova S.T., Omarov R., Stoyanov I., Dauren O., Yerzhigitov Y. Results of experimental studies of a heat pump with compressor self-colling. International Journal of Mechanical and Production Engineering Research and Development. 2020. V.10.Iss.1.-P.175-184.

[5] 5. Kassym, R., Bakhtiyar, B., Tokmoldayev, A., Tursunbayeva, G., Korobkov, M., Issakhanov, M., Manapova, G., Mergalimova, A., & Baimukhanbetov, A. (2024). Development of an experimental energy complex based on a boiler plant with an automated burner for its energy use. Eastern-European Journal of Enterprise Technologies, 6/8 (132), 56–65.

[6] 6. Moldybayeva, N.; Keshuov, S.; Kenzhetaev, K.; Saule, D.; Taldybayeva, A.; Stoyanov, I.; Iliev, T. Decision Matrix in an Autonomous Power System for Agro-Industrial Complexes with Renewable Energy Sources. Energies 2024, 17, 4357.

[7] 7. Eliseo Zarate-Perez and Rafael Sebastian. Assessment and Optimization of Residential Microgrid Reliability Using Genetic and Ant Colony Algorithms. Processes 2025, 13, 740.

[8] 8. Ершов Р.Р., Федотов Е.А. Моделирование автономной солнечной электростанции в среде MatLab Simulink //Universum: технические науки: 2021. №5(86). стр. 95-97.

[9] 9. Duffie J.A., Beckman W.A. Solar Engineering of Thermal Pro-cesses. fourth edition. – Hoboken, New Jersey: John Wiley &Sons, Inc., 2013. – 910р.

[10] 10. Обухов С.Г., Плотников И.А. Имитационная модель режимов работы автономной фотоэлектрической станции с учетом реальных условий эксплуатации. Известия Томского политех-го ун-та. 2017. Т.328. №6. стр. 38-51.

[11] 11. Назаров Б.И., Салиев М.А., Махмудов А.Н., Абдуллаев С.Ф. Расчет потока суммарной радиации на накопленную плоскость солнечных приемников в условиях аэрозольного загрязнения атмосферы. Доклады Академии наук Республики Таджикистан. 2015. Т.58. №12. Стр. 1111-1113.

[12] 12. Дауменов Т., Карсыбаев М.Ш. Гелиоэнергетические ресурсы регионов Республики Казахстан. ЭБС Лань. 2014, №3(26), стр. 21-30.

[13] 13. Саврасов Ф.В Варианты построения автономных систем электроснабжения с использованием фотоэлектрических устройств и алгоритмы их работы. Интернет-журнал «Науковедение». 2013, №6, стр. 1-13.