КОМБИНИРОВАННОЕ ОРУДИЕ ДЛЯ ИЗМЕЛЬЧЕНИЯ И ЗАДЕЛКИ СИДЕРАТОВ В ПОЧВУ В ЮЖНОЙ ЗОНЕ КАЗАХСТАНА

Аскар  Рзалиев; Серик  Нургожаев; Валерия  Голобородько; Дархан  Карманов; Серик  Бекбосынов

doi:10.37884/2-2024/49

Аңдатпа

Жасыл көңді пайдалану минералды тыңайтқыштарға деген қажеттілікті азайтады, топырақты гумусын жоғалтудан және құрылымын бұзылудан сақтайды. Қазақстан нарығында оңтүстік аймақта құрғақ және қатты топырақтар жағдайында жасыл көңді ұнтақтау мен оны топыраққа ендіру агроталаптарына сай сапаны, сондай-ақ, технологиялық процесстің операцияларын қатар орындауды іске асыру негізінде шығындарды азайтуды қамтамасыз ететін жасыл көңді ұнтақтау және топыраққа ендіруші күрделі машиналардың болмауы күрделі агрегатты жасау қажеттілігін тудырды.

Зерттеулердің ғылыми жаңалығы жасыл көңді топыраққа ендіру сапасын жақсарту мақсатында жоғары дәрежеде ұнтақтауды, қатты және құрғақ топырақты (2,5 МПа дейін) қопсытуды, 20 см тереңдікте жасыл көңнің кем дегенде 60% енгізуін қамтамасыздандырушы күрделі машинаның жұмыстық бөлшектерінің параметрлерін таңдау және негіздеу болып табылады,

Құрылғыны сынау шарттары МЕМСТ 20915-2011, олардың жұмыстық функционалдық көрсеткіштері МЕМСТ 33687-2015 «Беткі қабатты өңдеуге арналған машиналар мен құралдар. Сынақ әдістері» сәйкес анықталды.

Құралғының оңтайлы құрылымдық-технологиялық схемасын әзірлеу жасыл көңді пайдалану технологияларын, күрделі құрылғының жұмыстық бөлшектерінің түрін таңдау және параметрлерін негіздеу, мульчалаушының және топырақты қопсыту және жасыл көңді енгізуші құрылғылардың макеттік үлгісін далалық сынау нәтижелерін талдау негізінде орындалды. Орындалған ҒЗЖ негізінде күрделі құрылғының құрылымдық -технологиялық схемасы әзірленді, тәжірибелік үлгісі дайындалды және оның алдын ала сынақтары жүргізілді.

Күрделі құрылғы республиканың оңтүстік аймағының шаруашылықтарында жасыл көңді пайдалануға жағдай жасайды, жасыл көңді ұнтақтау және оны топыраққа ендіру бойынша технологиялық операцияларды қатар және оларды сапалы орындау есебінен экономикалық тиімділікке қол жеткізеді.

жасыл көңді ұнтақтау, жасыл көңді топыраққа ендіру, күрделі құрылғы, мульчалаушы, ендіруші жұмыстық бөлшектер, жұмыстық бөлшектердің параметрлері, зертханалық-далалық сынақтар, құрылымдық-технологиялық схема, тәжірибелік үлгі, алдын ала сынақтар.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

1. Rzaliev А. Influence of tillage methods on food security and its agrophysical and water-physical properties [Text] / А. Rzaliev, V Goloborodko, Sh. Bekmuhametov, Z. Ospanbaev, A. Sembaeva // Food science and Technology – 2023. – №43 – Р.1-9
2. Айтбаев Т.Е. Сохранение и повышение плодородия почвы при органическом ово-щеводстве в условиях юго-востока Казахстана [Текст] / Т.Е. Айтбаев, А.Т. Айтбаева, Б.А. Турегельдиев // Почвоведение и агрохимия – №3 – 2018. – С.9-19.
3. Григорук В.В. Развитие органического сельского хозяйства в мире и Казахстане [Текст] / В.В. Григорук, Е.В. Климов // под общ. ред. Х.Муминджанова – Анкара, 2016. – 152 с.
4. Елешев, Р.Е. Применение минеральных удобрений и охрана окружающей среды: проблемная лекция [Текст] / Р.Е.Елешев.-Алма-Ата: КазСХИ, 1986.-15с
5. Сагитов А.О. Основные проблемы защиты и карантина растений в Казахстане / Аг-рарная наука-сельскохозяи ственному производству Казахстана, Сибири и Монголии – Ал-маты, 2009. – С. 343-350.
6. Аханов Ж.У. Почвенные ресурсы Казахстана, проблемы их рационального использо-вания в сельском хозяйстве // Производство и применение минеральных удобрении в Казах-стане. - Тараз, 2004. - С. 22-26.
7. Бобков С.И. Анализ способов заделки сидератов в почву для условий северного ре-гиона Казахстана: [Электронный ресурс]. URL: http://www.rusnauka.com/46_PWMN_2015/Agricole/2_203117.doc.htm (Дата обращения 09.04.2023).
8. Адаптивное земледелие на Среднем Урале: состояние, проблемы и пути их решения. Екатеринбург: Уральский НИИСХ, 2009. 340 с.
9. Зубарев Ю. Н., Мосин В. Н., Гундин О. С. Обработка, сидерация и агробиологиче-ские свойства почвы // Земледелие. 2004. № 6. С. 5-6.
10. Ильина Л. В., Ушаков Р. Н., Возняковская Ю. М., Аврова Н. П. Использование рас-тительной биомассы для повышения плодородия почвы и продуктивности земледелия // Земледелие. 2006. № 2. С. 42-43.
11. Мингалев С. К. О биологизации земледелия Среднего Урала: мат. науч.-практ. конф. Екатеринбург: УрГСХА, 1998. С. 194-197.
12. Аграрный вестник Урала № 6 (136), 2015 г. [Электронный ресурс]. URL: www.avu.usaca.ru (Дата обращения 09.04.2023).
13. Мингалев С. К., Лаптев В. Р. Влияние многолетних бобовых трав и способов их ис-пользования на урожайность культур севооборота //Аграрный вестник Урала, 2013. № 6. С. 4-10.
14. Шмидов Д.В., Лабух В.М. Технические средства для измельчения и заделки сидера-тов в почву. ФГ БОУ ВПО «Брянская ГСХА»
15. Спирин, А.П. Мульчирующая обработка почвы / А.П. Спирин. - М.: ВИМ. 2001. - С. 530.
16. Мажугин Е. И., Рубец С. Г.,Борисов А. Л., Шаршунов В. А. Механико-технологические основы совершенствования косилок для мелиорированных земель и луго-пастбищных угодий / [Текст] монография / Мажугин Е. И. и [др.] – Горки: БГСХА, 2017. – 247 с.
17. Шмидов Д.В., Лабух В.М. Технические средства для измельчения и заделки сидера-тов в почву. ФГ БОУ ВПО «Брянская ГСХА»
18. Презентация на тему Основы расчета и проектирования машин для заготовки кор-мов [Электронный ресурс]. Mypreza.com https://ppt-online.org/455480 (дата обращения 11.04.2024).

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2024. ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК АЙМАҒЫНДА ЖАСЫЛ КӨҢДІ ҰНТАҚТАУ ЖӘНЕ ОНЫ ТОПЫРАҚҚА ЕНДІРУШІ КҮРДЕЛІ ҚҰРЫЛҒЫ. Izdenister natigeler. 2 (102) (Jun. 2024), 497–509. DOI:https://doi.org/10.37884/2-2024/49.

(1)ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК АЙМАҒЫНДА ЖАСЫЛ КӨҢДІ ҰНТАҚТАУ ЖӘНЕ ОНЫ ТОПЫРАҚҚА ЕНДІРУШІ КҮРДЕЛІ ҚҰРЫЛҒЫ. Izdenister natigeler 2024, No. 2 (102), 497-509. https://doi.org/10.37884/2-2024/49.

ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК АЙМАҒЫНДА ЖАСЫЛ КӨҢДІ ҰНТАҚТАУ ЖӘНЕ ОНЫ ТОПЫРАҚҚА ЕНДІРУШІ КҮРДЕЛІ ҚҰРЫЛҒЫ. (2024). Izdenister Natigeler, 2 (102), 497-509. https://doi.org/10.37884/2-2024/49

ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК АЙМАҒЫНДА ЖАСЫЛ КӨҢДІ ҰНТАҚТАУ ЖӘНЕ ОНЫ ТОПЫРАҚҚА ЕНДІРУШІ КҮРДЕЛІ ҚҰРЫЛҒЫ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 2 (102), p. 497–509, 2024. DOI: 10.37884/2-2024/49. Disponível em: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/580. Acesso em: 15 sep. 2026.

“ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК АЙМАҒЫНДА ЖАСЫЛ КӨҢДІ ҰНТАҚТАУ ЖӘНЕ ОНЫ ТОПЫРАҚҚА ЕНДІРУШІ КҮРДЕЛІ ҚҰРЫЛҒЫ”. 2024. Izdenister Natigeler, no. 2 (102) (June): 497-509. https://doi.org/10.37884/2-2024/49.

“ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК АЙМАҒЫНДА ЖАСЫЛ КӨҢДІ ҰНТАҚТАУ ЖӘНЕ ОНЫ ТОПЫРАҚҚА ЕНДІРУШІ КҮРДЕЛІ ҚҰРЫЛҒЫ” (2024) Izdenister natigeler, (2 (102), pp. 497–509. doi:10.37884/2-2024/49.

[1]“ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК АЙМАҒЫНДА ЖАСЫЛ КӨҢДІ ҰНТАҚТАУ ЖӘНЕ ОНЫ ТОПЫРАҚҚА ЕНДІРУШІ КҮРДЕЛІ ҚҰРЫЛҒЫ”, Izdenister natigeler, no. 2 (102), pp. 497–509, Jun. 2024, doi: 10.37884/2-2024/49.

“ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК АЙМАҒЫНДА ЖАСЫЛ КӨҢДІ ҰНТАҚТАУ ЖӘНЕ ОНЫ ТОПЫРАҚҚА ЕНДІРУШІ КҮРДЕЛІ ҚҰРЫЛҒЫ”. Izdenister Natigeler, no. 2 (102), June 2024, pp. 497-09, https://doi.org/10.37884/2-2024/49.

“ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК АЙМАҒЫНДА ЖАСЫЛ КӨҢДІ ҰНТАҚТАУ ЖӘНЕ ОНЫ ТОПЫРАҚҚА ЕНДІРУШІ КҮРДЕЛІ ҚҰРЫЛҒЫ”. Izdenister natigeler, no. 2 (102) (June 29, 2024): 497–509. Accessed September 15, 2026. https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/580.

1.ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК АЙМАҒЫНДА ЖАСЫЛ КӨҢДІ ҰНТАҚТАУ ЖӘНЕ ОНЫ ТОПЫРАҚҚА ЕНДІРУШІ КҮРДЕЛІ ҚҰРЫЛҒЫ. Izdenister natigeler [Internet]. 2024 Jun. 29 [cited 2026 Sep. 15];(2 (102):497-509. Available from: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/580

1.ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК АЙМАҒЫНДА ЖАСЫЛ КӨҢДІ ҰНТАҚТАУ ЖӘНЕ ОНЫ ТОПЫРАҚҚА ЕНДІРУШІ КҮРДЕЛІ ҚҰРЫЛҒЫ. Izdenister natigeler. 2024;(2 (102):497-509. doi:10.37884/2-2024/49

[1] 1. Rzaliev А. Influence of tillage methods on food security and its agrophysical and water-physical properties [Text] / А. Rzaliev, V Goloborodko, Sh. Bekmuhametov, Z. Ospanbaev, A. Sembaeva // Food science and Technology – 2023. – №43 – Р.1-9

[2] 2. Айтбаев Т.Е. Сохранение и повышение плодородия почвы при органическом ово-щеводстве в условиях юго-востока Казахстана [Текст] / Т.Е. Айтбаев, А.Т. Айтбаева, Б.А. Турегельдиев // Почвоведение и агрохимия – №3 – 2018. – С.9-19.

[3] 3. Григорук В.В. Развитие органического сельского хозяйства в мире и Казахстане [Текст] / В.В. Григорук, Е.В. Климов // под общ. ред. Х.Муминджанова – Анкара, 2016. – 152 с.

[4] 4. Елешев, Р.Е. Применение минеральных удобрений и охрана окружающей среды: проблемная лекция [Текст] / Р.Е.Елешев.-Алма-Ата: КазСХИ, 1986.-15с

[5] 5. Сагитов А.О. Основные проблемы защиты и карантина растений в Казахстане / Аг-рарная наука-сельскохозяи ственному производству Казахстана, Сибири и Монголии – Ал-маты, 2009. – С. 343-350.

[6] 6. Аханов Ж.У. Почвенные ресурсы Казахстана, проблемы их рационального использо-вания в сельском хозяйстве // Производство и применение минеральных удобрении в Казах-стане. - Тараз, 2004. - С. 22-26.

[7] 7. Бобков С.И. Анализ способов заделки сидератов в почву для условий северного ре-гиона Казахстана: [Электронный ресурс]. URL: http://www.rusnauka.com/46_PWMN_2015/Agricole/2_203117.doc.htm (Дата обращения 09.04.2023).

[8] 8. Адаптивное земледелие на Среднем Урале: состояние, проблемы и пути их решения. Екатеринбург: Уральский НИИСХ, 2009. 340 с.

[9] 9. Зубарев Ю. Н., Мосин В. Н., Гундин О. С. Обработка, сидерация и агробиологиче-ские свойства почвы // Земледелие. 2004. № 6. С. 5-6.

[10] 10. Ильина Л. В., Ушаков Р. Н., Возняковская Ю. М., Аврова Н. П. Использование рас-тительной биомассы для повышения плодородия почвы и продуктивности земледелия // Земледелие. 2006. № 2. С. 42-43.

[11] 11. Мингалев С. К. О биологизации земледелия Среднего Урала: мат. науч.-практ. конф. Екатеринбург: УрГСХА, 1998. С. 194-197.

[12] 12. Аграрный вестник Урала № 6 (136), 2015 г. [Электронный ресурс]. URL: www.avu.usaca.ru (Дата обращения 09.04.2023).

[13] 13. Мингалев С. К., Лаптев В. Р. Влияние многолетних бобовых трав и способов их ис-пользования на урожайность культур севооборота //Аграрный вестник Урала, 2013. № 6. С. 4-10.

[14] 14. Шмидов Д.В., Лабух В.М. Технические средства для измельчения и заделки сидера-тов в почву. ФГ БОУ ВПО «Брянская ГСХА»

[15] 15. Спирин, А.П. Мульчирующая обработка почвы / А.П. Спирин. - М.: ВИМ. 2001. - С. 530.

[16] 16. Мажугин Е. И., Рубец С. Г.,Борисов А. Л., Шаршунов В. А. Механико-технологические основы совершенствования косилок для мелиорированных земель и луго-пастбищных угодий / [Текст] монография / Мажугин Е. И. и [др.] – Горки: БГСХА, 2017. – 247 с.

[17] 17. Шмидов Д.В., Лабух В.М. Технические средства для измельчения и заделки сидера-тов в почву. ФГ БОУ ВПО «Брянская ГСХА»

[18] 18. Презентация на тему Основы расчета и проектирования машин для заготовки кор-мов [Электронный ресурс]. Mypreza.com https://ppt-online.org/455480 (дата обращения 11.04.2024).