Мәзір
СУ, ЖЕР ЖӘНЕ ОРМАН РЕСУРСТАРЫ

АУЫЛДЫҚ ОКРУГТЕР ШЕГІНДЕ ЕЛДІ МЕКЕНДЕРДІҢ ӘКІМШІЛІК-АУМАҚТЫҚ БІРЛІКТЕРІНІҢ ШЕКАРАЛАРЫН ЖЕРГІЛІКТІ ЖЕРДЕ БЕЛГІЛЕУ

Азамат Ақзамбекұлы 1 , Асель Алтаева 2 , Әлия Қасен 1 , Салтанат Пентаева 1

1 Халықаралық білім беру корпорациясы, Алматы, Казахстан.; 2 Халықаралық білім беру корпорациясы, Алматы, Казахстан

doi.org/10.37884/1-2026/13 Бет. 124-134 Қабылданды 12.01.2026 Жарияланды 27.02.2026

Аңдатпа

Мақалада ауылдық округтер шегіндегі әкімшілік-аумақтық бірліктер мен елді мекендердің шекараларын заманауи геодезиялық және навигациялық технологияларды пайдалана отырып анықтау және нақтылау мәселелері қарастырылған. Қостанай облысының Каскат ауылы мысалында қолда бар картографиялық және кадастрлық деректер талданды, жер пайдаланудың нақты және нормативтік шекаралары арасындағы айырмашылықтар айқындалды. Дәлдікті арттыру мақсатында GNSS жабдықтарын қолдану арқылы камералдық және далалық жұмыстар жүргізілді, оған бұрылыс нүктелерінің координаттарын анықтау, шекара белгілерін орнату және шекараларды жергілікті жерде визуализациялау кірді. Координаталарды өңдеу нәтижесінде дәстүрлі әдістердің қателіктері бағаланып, жерге орналастыру жұмыстарының жоғары дәлдігін қамтамасыз етудегі спутниктік өлшеулердің тиімділігі дәлелденді. Зерттеу нәтижелері GNSS технологияларын қолданудың жер дауларын азайтудағы, кадастрлық ақпараттың нақтылығын арттырудағы және аумақтық жоспарлау жүйесін жетілдірудегі практикалық маңыздылығын көрсетті. Жұмыста геодезиялық өлшеулер нәтижелерін кадастрлық және картографиялық деректермен біріктіретін кешенді тәсіл ұсынылып, бұл жер ресурстарын ұтымды пайдалануға және аумақтарды басқарудың цифрлық инфрақұрылымын дамытуға ықпал етеді.

әкімшілік-аумақтық бірліктер, шекараларды белгілеу, жерге орналастыру жұмыстары, ғаламдық навигациялық спутниктік жүйелер (GNSS), шекара белгілері, жер кадастры, ауылдық округтер.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. Шоджаи Д., Йе Й., Чжан З., Раджабифард А. (2025). Обновление кадастровых базовых карт: инновационный подход. Политика землепользования, том 158, ноябрь 2025 г., 107756. Первый квартиль, 96-й процентиль. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2025.107756.
  2. Калогианни Э., Димопулу Э., Грулер Х., Стубкьер Э., Моралес Дж., Леммен Ч., Оостером П. (2024). Усовершенствование модели обследования LADM ISO 19152–2: регистрация земли. Политика землепользования, том 141, июнь 2024 г., 107125. Первый квартиль, 96-й процентиль. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2024.107125.
  3. Меконнен Т., Рохан М. (2025). Внедрение (полу)автоматического извлечения кадастровых границ в эффективную систему управления земельными ресурсами в пригородных районах Эфиопии. Политика землепользования 150 (2025) 107453. Первый квартиль, 96-й процентиль. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2024.107453.
  4. Алипбеки О., Орынгожин Е. и др. (2024). Инженерно-геодезическое исследование территории с использованием геоинформационных систем. Izdenister Natigeler, №3(103), 450–458. https://doi.org/10.37884/3-2024/49.
  5. Дорош О.С., Ибатуллин Ш.И., Тарнопольский Е.А., Харитоненко Р.А. Практические аспекты установления (изменения) границ административно-территориальных образований // Землеустрийский кадастр и мониторинг земель. 2019. № 1. С. 68–76.
  6. Ли, С., Чжоу, Г., Чжоу, Л., Лв, С., Ли, С., Хэ, С. и Тянь, З. (2024). Новый метод выделения границ городских и сельских поселений на основе спектрально-топографически-радиолокационных поляризационных признаков и его применение в Синине, Китай. Дистанционное зондирование, 16(6), 1091. https://doi.org/10.3390/rs16061091.
  7. Фетай Б., Текавец Й., Фрас М.К. (2022). Несоответствия в данных о границах кадастровых участков — оцифровка и поддержание. Land 2022, 11(12), 2318; https://doi.org/10.3390/land11122318.
  8. Мэнцзин Ван, В.Д. де Врис, Шэн Лю. (2025). Метод определения границ городского развития на основе перспективы интеграции города и сельской местности. Land 2025, 14(4), 859; https://doi.org/10.3390/land14040859.
  9. Фетай Б., Фрас М.К., Текавец Й. Пересмотр кадастровых данных о границах земельных участков с использованием методов глубокого обучения. Международный журнал геоинформации ISPRS, 11(5), 298. https://doi.org/10.3390/ijgi11050298.
  10. Медейрос Э. (2019). Пространственное планирование, территориальное развитие и оценка территориального воздействия // Journal of Planning Literature. 2019. Т. 34. № 2. С. 171–182. https://doi.org/10.1177/0885412218818313.
  11. Перссон С. (2020). Исполнять или подчиняться? В поисках стратегического подхода к муниципальному пространственному планированию в Швеции // European Planning Studies. 2020. Т. 28. № 6. С. 1183–1199. https://doi.org/10.1080/09654313.2020.1736878.
  12. Тркуля, С., Тошич, Б., Живанович, З. (2012). Сербское пространственное планирование среди стилей пространственного планирования в Европе // European Planning Studies. 2012. Т. 20. № 10. С. 1729–1746. https://doi.org/10.1080/09654313.2012.722206.
  13. Примус, Х.; Зонневельд В. (2004). Региональное и транснациональное пространственное планирование: проблемы сегодняшнего дня, перспективы будущего // European Planning Studies. 2004. Т. 12. № 3. С. 283–297. https://doi.org/10.1080/0965431042000193992.
  14. Тулеева Д., Шаймерденова А., Жоламанов К., Доктырбек А., Джангарашева Н., Иканова Ә. & Нилиповский В. (2023). Анализ технологического процесса информационной системы «единый государственный кадастр недвижимости». Исследования, результаты, (3(103), 332–340. https://doi.org/10.37884/3-2024/37.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2026. АУЫЛДЫҚ ОКРУГТЕР ШЕГІНДЕ ЕЛДІ МЕКЕНДЕРДІҢ ӘКІМШІЛІК-АУМАҚТЫҚ БІРЛІКТЕРІНІҢ ШЕКАРАЛАРЫН ЖЕРГІЛІКТІ ЖЕРДЕ БЕЛГІЛЕУ. Izdenister natigeler. 28, 1(109) (Feb. 2026), 124–134. DOI:https://doi.org/10.37884/1-2026/13.
(1)АУЫЛДЫҚ ОКРУГТЕР ШЕГІНДЕ ЕЛДІ МЕКЕНДЕРДІҢ ӘКІМШІЛІК-АУМАҚТЫҚ БІРЛІКТЕРІНІҢ ШЕКАРАЛАРЫН ЖЕРГІЛІКТІ ЖЕРДЕ БЕЛГІЛЕУ. Izdenister natigeler 2026, 28 (1(109), 124-134. https://doi.org/10.37884/1-2026/13.
АУЫЛДЫҚ ОКРУГТЕР ШЕГІНДЕ ЕЛДІ МЕКЕНДЕРДІҢ ӘКІМШІЛІК-АУМАҚТЫҚ БІРЛІКТЕРІНІҢ ШЕКАРАЛАРЫН ЖЕРГІЛІКТІ ЖЕРДЕ БЕЛГІЛЕУ. (2026). Izdenister Natigeler, 28(1(109), 124-134. https://doi.org/10.37884/1-2026/13
АУЫЛДЫҚ ОКРУГТЕР ШЕГІНДЕ ЕЛДІ МЕКЕНДЕРДІҢ ӘКІМШІЛІК-АУМАҚТЫҚ БІРЛІКТЕРІНІҢ ШЕКАРАЛАРЫН ЖЕРГІЛІКТІ ЖЕРДЕ БЕЛГІЛЕУ. Izdenister natigeler, [S. l.], v. 28, n. 1(109), p. 124–134, 2026. DOI: 10.37884/1-2026/13. Disponível em: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/1201. Acesso em: 15 sep. 2026.
“АУЫЛДЫҚ ОКРУГТЕР ШЕГІНДЕ ЕЛДІ МЕКЕНДЕРДІҢ ӘКІМШІЛІК-АУМАҚТЫҚ БІРЛІКТЕРІНІҢ ШЕКАРАЛАРЫН ЖЕРГІЛІКТІ ЖЕРДЕ БЕЛГІЛЕУ”. 2026. Izdenister Natigeler 28 (1(109): 124-34. https://doi.org/10.37884/1-2026/13.
“АУЫЛДЫҚ ОКРУГТЕР ШЕГІНДЕ ЕЛДІ МЕКЕНДЕРДІҢ ӘКІМШІЛІК-АУМАҚТЫҚ БІРЛІКТЕРІНІҢ ШЕКАРАЛАРЫН ЖЕРГІЛІКТІ ЖЕРДЕ БЕЛГІЛЕУ” (2026) Izdenister natigeler, 28(1(109), pp. 124–134. doi:10.37884/1-2026/13.
[1]“АУЫЛДЫҚ ОКРУГТЕР ШЕГІНДЕ ЕЛДІ МЕКЕНДЕРДІҢ ӘКІМШІЛІК-АУМАҚТЫҚ БІРЛІКТЕРІНІҢ ШЕКАРАЛАРЫН ЖЕРГІЛІКТІ ЖЕРДЕ БЕЛГІЛЕУ”, Izdenister natigeler, vol. 28, no. 1(109), pp. 124–134, Feb. 2026, doi: 10.37884/1-2026/13.
“АУЫЛДЫҚ ОКРУГТЕР ШЕГІНДЕ ЕЛДІ МЕКЕНДЕРДІҢ ӘКІМШІЛІК-АУМАҚТЫҚ БІРЛІКТЕРІНІҢ ШЕКАРАЛАРЫН ЖЕРГІЛІКТІ ЖЕРДЕ БЕЛГІЛЕУ”. Izdenister Natigeler, vol. 28, no. 1(109), Feb. 2026, pp. 124-3, https://doi.org/10.37884/1-2026/13.
“АУЫЛДЫҚ ОКРУГТЕР ШЕГІНДЕ ЕЛДІ МЕКЕНДЕРДІҢ ӘКІМШІЛІК-АУМАҚТЫҚ БІРЛІКТЕРІНІҢ ШЕКАРАЛАРЫН ЖЕРГІЛІКТІ ЖЕРДЕ БЕЛГІЛЕУ”. Izdenister natigeler 28, no. 1(109) (February 27, 2026): 124–134. Accessed September 15, 2026. https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/1201.
1.АУЫЛДЫҚ ОКРУГТЕР ШЕГІНДЕ ЕЛДІ МЕКЕНДЕРДІҢ ӘКІМШІЛІК-АУМАҚТЫҚ БІРЛІКТЕРІНІҢ ШЕКАРАЛАРЫН ЖЕРГІЛІКТІ ЖЕРДЕ БЕЛГІЛЕУ. Izdenister natigeler [Internet]. 2026 Feb. 27 [cited 2026 Sep. 15];28(1(109):124-3. Available from: https://natsus.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/1201
1.АУЫЛДЫҚ ОКРУГТЕР ШЕГІНДЕ ЕЛДІ МЕКЕНДЕРДІҢ ӘКІМШІЛІК-АУМАҚТЫҚ БІРЛІКТЕРІНІҢ ШЕКАРАЛАРЫН ЖЕРГІЛІКТІ ЖЕРДЕ БЕЛГІЛЕУ. Izdenister natigeler. 2026;28(1(109):124-134. doi:10.37884/1-2026/13